Φέτος την Δευτέρα του Πάσχα 25 Απριλίου, μετά από δυο χρόνια αποχής λόγω της έξαρσης της πανδημίας, στην πλατεία Μικρασιατών στα Μελίσσια επανέρχεται το πατροπαράδοτο έθιμο «ΚΕΣΚΕΚΙ». Μια παραδοσιακή γιορτή στη μνήμη του Άι-Γιώργη, που την κράτησαν αναλλοίωτη οι Γκιουλμπαξιώτες πρόσφυγες που ρίζωσαν στα Μελίσσια και η οποία αποτελεί επί 64 συναπτά χρόνια σημείο αναφοράς και συνάντησης των Μικρασιατών της Αττικής.
Οι Μικρασιάτες της πόλης μετράνε αντίστροφα τον χρόνο μέχρι να ανάψουν και πάλι τα καζάνια, δίπλα στο Πολιτιστικό Κέντρο Μελισσίων, μέχρι το στάρι να αρχίζει να ευωδιάζει και τις μυρωδιές να φτάνουν ψηλά ως τον ουρανό για να τους καμαρώσουν οι πρόγονοί τους.
Ο επί σειρά ετών πρόεδρος του Μικρασιατικού Πολιτιστικού Συλλόγου Μελισσίων «Άγιος Γεώργιος Γκιούλμπαξε» Παναγιώτης Γκατζόλης στην συνέντευξη που παραχώρησε στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ εξηγεί τον σημαντικό ρόλο που έχει διαδραματίσει το πατροπαράδοτο έθιμο ΚΕΣΚΕΚΙ στη ζωή των ξεριζωμένων Γκιουλμπαξιωτών καθώς και το τι είναι αυτό που κάνει το έθιμο να αντέχει στο πέρασμα του χρόνου σε πείσμα της πανδημίας και του πανδαμάτορα χρόνου που όσο και να προσπαθεί δεν μπορεί να λυγίσει τη συλλογική μνήμη. Τέλος, αποκαλύπτει κάποιες από τις εκδηλώσεις που ετοιμάζει ο Σύλλογος προκειμένου να τιμήσει την επέτειο μνήμης ενός αιώνα από τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Συνέντευξη: Τάσος Μεργιάννης
Μετά από δυο χρόνια απουσίας το πατροπαράδοτο έθιμο «ΚΕΣΚΕΚΙ» που φέτος συμπληρώνει 64 χρόνια ζωής επανέρχεται στα Μελίσσια. Ποια είναι τα συναισθήματα και οι σκέψεις σας πριν τη φετινή διοργάνωση;
Είναι αλήθεια ότι φέτος θα έπρεπε να γιορτάζουμε την 64η επέτειο του εθίμου «ΚΕΣΚΕΚΙ». Παρ΄ όλα αυτά, λόγω της πανδημίας τα προηγούμενα δυο χρόνια δεν μπορέσαμε να το πραγματοποιήσουμε. Έτσι, φέτος θα εορτάσουμε την 62η επέτειο , λόγω των γνωστών μέτρων που επιβλήθηκαν από την πολιτεία και όλοι αναγκαστικά εφαρμόσαμε.
Τα συναισθήματα όλων μας και τα δικά μου, είναι ανάμεικτα και γεμάτα αισιοδοξία και χαρά. Από την μια χαιρόμαστε που εφέτος, αυτή την σημαντική χρονιά που διανύουμε, θα γίνει το 62ο «ΚΕΣΚΕΚΙ» και από την άλλη είμαστε στεναχωρημένοι που δεν μπορέσαμε τα προηγούμενα χρόνια να το πραγματοποιήσουμε και χάθηκε η επαφή μας με τον κόσμο και τα μέλη μας. Σίγουρα δεν ήταν ότι καλύτερο για εμάς και τον κόσμο, αλλά συνεχίζουμε με μεγαλύτερο ενθουσιασμό και νοσταλγία την διατήρηση του εθίμου.
Τι είναι αυτό που κάνει αυτό το έθιμο να αντέχει στο πέρασμα του χρόνου και κατά πόσο η πανδημία φρέναρε την πορεία του;
Τo έθιμο αυτό αντέχει στο πέρασμα του χρόνου διότι έχει περάσει στο γονίδια μας, από την πρώτη και δεύτερη γενιά των Γκιουλμπαξιωτών κάτοικων των Μελίσσιων και δη του Παληγιάννη, στη τρίτη, τέταρτη και στους αιώνες που θα ακολουθήσουν όσο υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν στην Ορθοδοξία και την Ελλάδα. Είναι αλήθεια ότι η πανδημία έκαμψε για λίγο την μαχητικότητά και το σθένος μας, αλλά η αγάπη μας για την διατήρηση του φούντωσε περισσότερο μέσα μας την επιθυμία. Ειδικά, φέτος ελπίζω να έχουμε την μεγαλύτερη συμμετοχή κόσμου από κάθε άλλη χρονιά, γιατί υπάρχει μεγάλη ανυπομονησία από τα μέλη και του φίλους μας που περιμένουν την πραγματοποίησή του πως και πως.
Για ποιο λόγο το ΚΕΣΚΕΚΙ (χυλός από βρασμένο κρέας και σιτάρι) είναι ένα φαγητό γεμάτο από υψηλό συμβολισμό και γιατί διαδραμάτισε τόσο σημαντικό ρόλο στη ζωή των ξεριζωμένων Γκιουλμπαξιωτών;
Μην ξεχνάμε ότι φέτος συμπληρώνονται εκατό χρόνια, από τον βίαιο ξεριζωμό των προγονών μας από τις πατρογονικές τους εστίες και την εγκατάστασης τους στην μητέρα πατρίδα. Οι σκέψεις μας ιδιαίτερα εφέτος είναι σε αυτούς που δεν μπορέσαν να έρθουν εδώ και αφήσαν την ζωή τους στα ματωμένα και μαρτυρικά χώματα της Μικρασίας και του Πόντου.
Το έθιμο αυτό αντέχει διότι έχει περάσει στο DNA μας. Το ΚΕΣΚΕΚΙ είναι πράγματι ένα ταπεινό φαγητό από βραστό κρέας με σιτάρι με πολύ μεγάλο συμβολισμό, που περικλείει όλο το γονίδιο επιβίωσης της φυλής μας, Ένα φαγητό για την ευφορίας της γης, την ευγονία και για να έρθουν καλύτερες μέρες, να στεριώσει το σπιτικό και φυσικά για να τιμήσουν τον Άγιο προστάτη του, τον Άγιο Γεώργιο τον τροπαιοφόρο. Κάθε χρόνο τις παραμονές των γιορτών στα χωριά της Μικρασίας και του Πόντου, στήνονταν το έθιμο – πανηγύρι από τους άντρες, και ακολουθούσαν τα παιδιά, που παρακολουθούσαν την ιεροτελεστία.
Ποια είναι η προσωπική σας ιστορία με τα Μελίσσια και πως ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Άγιος Γεώργιος Γκιούλμπαξε»;
Η προσωπική μου ιστορία με τα Μελίσσια ξεκινάει από την μέρα που γεννήθηκα. Βλέπετε, είμαι Μικρασιάτης τρίτης γενιάς, γέννημα θρέμμα που λέει ο λαός μας. Ο πατέρας μου γεννήθηκε στο Μαρούσι και οι δυο γονείς του, πρόσφυγες Μικρασιάτες από τον Γκιούλμπαξε της Μικράς Ασίας, εγκαταστάθηκαν στην περιοχή το 1930, όταν τους παραχωρήθηκε ο κλήρος από την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου.
Από μικρό παιδί παρακολουθούσα τους παππούδες και τους πατεράδες μας να ασχολούνται με το έθιμο, από την προετοιμασία δυο εβδομάδες πριν μέχρι την ημέρα της γιορτής. Έβλεπα τη συγκέντρωση των υλικών , που γίνονταν από όλες τις παλαιές οικογένειες του Παληγιάννη, με προσφορά καζανιών για το βράσιμο του κρέατος και σταριού, των τραπέζιων των υπολοίπων σκευών κλπ , τις γυναίκες νοικοκυρές να κάνουν το στέγνωμα και την αποφλοίωση του σταριού με τις κρησάρες, για να φύγει το πίτουρο, που έκαναν μια βδομάδα περίπου.
Μάλιστα εδώ θα ήθελα να σας πω, ότι σε κάδρο του συλλόγου μας υπάρχει μια φωτογραφία από «ΚΕΣΚΕΚΙ», της δεκαετίας του ‘70 που φαίνομαι πάνω από τα καζάνια μαζί με τον πατέρα μου και τον αδελφό μου. Οπότε η ενασχόληση μου με το έθιμο ξεκινά από τα παιδικά μου χρόνια, συνεχίζει με τα εφηβικά χρόνια και κατόπιν με την ενεργό συμμετοχή μου στο Διοικητικό Συμβούλιο του Μικρασιατικού Πολιτιστικού Συλλόγου από διάφορες θέσεις.
Πώς είναι η συνεργασία σας με τον Δήμο Πεντέλης και τη δήμαρχο Δήμητρα Κεχαγιά;
Η συνεργασία μας με τον Δήμο Πεντέλης ήταν και είναι σε πολύ καλό επίπεδο. Πάντα συμμετέχουμε ενεργά σε όλες τις Πολιτιστικές εκδηλώσεις που γίνονται στον Δήμο μας. Για παράδειγμα, σας αναφέρω ότι τον Μάρτιο του 2020 πήραμε μέρος στο Καρναβάλι που διοργάνωσε ο Δήμος με άρμα και πεζοπόρο τμήμα, ενώ πολύ πρόσφατα, στις 13 Μάρτιου 2022, σε μια σεμνή τελετή που έλαβε χώρα στη πλατεία Μικρασιατών στα Μελίσσια, υπό την αιγίδα του Δήμου Πεντέλης, υψώσαμε το σύμβολο των εκατό χρονών από τη Μικρασιατική Εκστρατεία. Έτσι εγκαινιάσαμε την έναρξη των εορτασμών, που έχει ονομάσει η πολιτεία «έτος μνήμης του Μικρασιατικού Προσφυγικού Ελληνισμού» και το οποίο θα τιμηθεί και με κοινές εκδηλώσεις των Συλλόγων Άγιος Γεώργιος Γκιούλμπαξε, Ένωση Μικρασιατών Μελισσίων και Ένωση Ποντίων Μελισσίων.
Ως Σύλλογος ποιες δράσεις-εκδηλώσεις ετοιμάζετε για να τιμήσετε την επέτειο μνήμης ενός αιώνα από τη Μικρασιατική Καταστροφή; Τι μπορείτε να ανακοινώσετε μέσω της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ;
Για αυτήν την χρονιά έχουμε προγραμματίσει μια πολύ μεγάλη μουσικοθεατρική-χορευτική παράσταση με θέμα τα εκατό χρόνια από τον ξεριζωμό των Ελλήνων της Μοιρασιάς και με την συνεργασία όμορων Ποντιακών και Μικρασιατικών σωματείων της περιοχής. Μάλιστα, την συγκεκριμένη παράσταση την έχει εντάξει ο Δήμος Αμαρουσίου στο Φεστιβάλ που διοργανώνει κάθε καλοκαίρι.
Επίσης, έχουμε ετοιμάσει και άλλες παραστάσεις που θα γίνουν το καλοκαίρι και τον Σεπτέμβριο. Είναι, όμως, πολύ πρόωρο να τα πούμε αυτά τώρα, διότι έχουμε μπροστά μας την μεγαλύτερη διοργάνωση του εθίμου μας . Το «ΚΕΣΚΕΚΙ» όπως γνωρίζετε απαιτεί μεγάλο κόπο, μόχθο και φυσικά αρκετή κούραση από όλα τα μέλη μας.
«Είμαστε σε συνεχή αγώνα για την ανάπτυξη του Συλλόγου»
Εδώ και 2,5 χρόνια ο Μικρασιατικός – Πολιτιστικός Σύλλογος «Άγιος Γεώργιος Γκιούλμπαξε» έχει αποκτήσει τα δικά του ιδιόκτητα γραφεία επί της οδού 17ης Νοεμβρίου 10 στα Μελίσσια. Σε παλαιότερη κουβέντα μας, μου είχατε ότι αυτό ήταν το μεγαλύτερο όνειρο που είχατε για τον Σύλλογο. Τι προσδοκάτε και τι ονειρεύεστε από εδώ και πέρα για την επόμενη ημέρα;
Πράγματι, όπως ξέρετε πριν από τρία χρονιά περίπου αποκτήσαμε επιτέλους, τα δικά μας ιδιόκτητα γραφεία , κάτι που αποτελούσε από τους μεγαλύτερους στόχους όλων των προηγουμένων Δ.Σ.. Κατά κάποιο τρόπο, λοιπόν, το όνειρό μας πραγματοποιήθηκε, αλλά όμως τα όνειρα και η ελπίδα πεθαίνουν τελευταία.
Υπ’ αυτήν την έννοια δεν σταματάμε και συνεχίσουμε, όπως άλλωστε μας έχει εξουσιοδοτήσει η Γενική μας Συνέλευση για την απόκτηση ενός διπλανού χώρου, εφόσον είναι διαθέσιμος και φυσικά πάντα με την πολύτιμη βοήθεια των μελών και φίλων μας. Ο χώρος αυτός εάν αποκτηθεί θα λειτουργήσει ως μια αίθουσα πολλαπλών χρήσεων για τις ανάγκες του Συλλόγου. Είμαστε σε έναν συνεχή αγώνα για την ανάπτυξη του Συλλόγου, τόσο στα πολιτιστικά δρώμενά του τόπου μας, όσο και στα κοινωνικά θέματα που απασχολούν τα μέλη μας.
