19/8/03
Την μεσημβρίαν ακριβώς της 20ής Οκτωβρίου 1827 η Αγγλική ναυαρχίς «Ασία» ηγουμένη της γραμμής των Αγγλικών σκαφών, εισήρχετο εις τον κόλπον, διέβαινε το στενόν προς μεσημβρίαν της Σφακτηρίας και αγκυροβόλει απέναντι του Τουρκοαιγυπτιακου στόλου. Είποντο η «Γενούη» και η «Αλβιών», Δεξιά τά γαλλικά «Τρίαινα» και «Σκηπιών», μετ’ αυτά δε η ναυαρχίς μας «Σειρήν» αγκυροβολήσασα εις την άκραν δεξιάν. Δευτέραν γραμμήν εσχημάτισαν η κορβέττα «Ρόδος» η φρεγάτα «Ντάρτμουθ» και η Κορβέττα «Δάφνη».
Αναδημοσίευση με την ευγενική φροντίδα του Νεοπεντελιώτη διδάκτορος Νικολάου Παπασημακόπουλου
Τά λοιπά πλοια μη έχοντα άνεμον έμειναν εκτός του κόλπου και θαύμα είναι ένεκα ποίου λόγου οι Τούρκοι δεν επωφελήθησαν της διαιρέσεως ταύτης διά να καταστρέψουν ημάς.
Η ΔΥΝΑΜΙΣ ΤΩΝ ΣΤΟΛΩΝ
Η δύναμις των συμμαχικών στόλων ητο η εξης:
Αγγλική μοίρα: Τρία δίκροτα «Ασία» «Γενούη» και «Αλβιών». Τέσσερις φρεγαται «Γλασκώβη» «Καμπρία» «Ντάρτμουθ» και «Τάλμποτ» και πέντε βρίκια και γολλέται «Ρόδος» «Κώνωψ» «Γοργί» «Φιλομηλα» και «Ελαφος».
Γαλλική μοίρα:Τρία δίκροτα «Βρεσλαυία» «Σκηπίων» και «Τρίαινα» δύο φρεγάται «Σειρήν» και «Αρμίδα» και δύο γολέται «Δάφνη» και «Αλκυών».
Ρωσσική μοίρα: Τέσσαρα δίκροτα «Αζώφ» «Αλέξανδρος Νεύσκης» «Γαγγούτη» και «Ιεζεκιήλ» και τέσσαρες φρεγαται «Κάστωρ» «Κωνσταντίνος» «Ελένη» και «Προβονόκ».
Η δύναμις ημων διαθέτουσα 1276 κανόνια καίτοι ητο κατ’ αριθμόν πολύ υποδεέστερα της Τουρκικης εν ανοικτω πελάγει ηδύνατο να επικρατήση ταύτηςκαθόδιαθέτουσα δέκα όλα δίκροτα.
—– . —–
Η εν τω λιμένι του Ναυαρίνου την ημέραν εκείνην δύναμις του Τουρκο-αιγυπτιακού στόλου απετελείτο εκ τριών δικρότων, 19 φρεγατων, 26 κορβεττών, δώδεκα βρικίων και έξ πυρπολικων φερόντων έν όλω 1994 κανόνια.
Αμα τω είσπλω της Αγγλικης ναυαρχίδος εις τον λιμένα λέγεται ότι ο Καπουδάν-Μπέης ειπε προς τους συναρχηγούς του:
Ο Άγγλος δεν αστειεύεται. Ετοιμασθήτε.
Ο Μουχαρέμ-Μπέης όμως έσπευσε να παραγγείλη εις τον Κόδριγκτων να διατάξη εις τον στόλον του να μη εισπλεύση ολόκληρος. Ο Άγγλος ναύαρχος όμως υψηλόφρόνως απήντησεν.
Ηλθον να δώσω και ούχι να λάβω διαταγάς.
2 1/2 μ.μ. ακριβως ηκούσαμεν πυροβολισμούς προς το μέρος της «Ντάρτμουθ».
Ο Πλοίαρχος Φελόου ειχε διατάξει τά πλησίον αυτου ηγκυροβολημένα τουρκικά πυρπολικά ν’ απομακρυνθουν. Εκείνα ηρνήθησαν και μία λέμβος της «Ντάρτμουθ» επροχώρησε διά να κόψη τον κάλον της αγκύρας, ενός εξ’ αυτων.
Μέλη του πληρώματος επυροβόλησαν τότε κατά της λέμβου και τινες των Άγγλων ναυτων εφονεύθησαν. Η «Ντάρτμουθ» απήντησεν δι’ αμυντηρίου κανονιοβολισμού ενώ ο ναύαρχός μας από της γεφύρας της «Σειρηνος» εφώναζε εις τον Κυβερνήτην του απέναντί του Αιγυπτιακου δικρότου ότι δεν θα εμιμειτο το παράδειγμα της «Ντάρτμουθ» αν και οι Τούρκοι έμεναν ήσυχοι. Εις απάντησιν όμως τουρκικά τινα ήρχισαν κανονιοβολούντα κατά της «Σειρήνος».
Ο ναύαρχος Κόδριγκτων εν τούτοις δεν έδιδε ακόμη το σύνθημα της ενάρξεως του πυρός. Ανέμενε να μάθη μήπως πρόκειται περί παρανοήσεως τινός, και προς τουτο έστειλε μίαν λέμβον πρός την ναυαρχίδα του Μουχαρέμ-Μπέη διά να δηλώση εις αυτόν, ότι επεθύμει ν’ αποφύγη την αιματοχυσίαν και να μη πυροβολήση.
Μόλις όμως η λέμβος επλησίασε προς το τουρκικόν σκάφος, οι επ’ αυτου επυροβόλησαν κατ’ αυτης και εφόνευσαν τον λεμβούχον, άγνωστον αν διαταγή του Μουχαρέμ-Μπέη, ή όχι.
Συγχρόνως όμως σφοδρός κανονιοβολισμός ήρξατο κατά της «Ασίας» και το γενικόν σημείον της μάχης εδόθη παρά του Ναυάρχου.
30/8/03 Συγχρόνως με το σύνθημα περί γενικού πυρός, το οποίον υψώθη εις τον μεσαίον ιστόν, η «Ασία» ήρχισε βάλλουσα εξ’ ολοκλήρου της προς τον εχθρόν πλευράς της σφοδρότατον πυρ.
Σχεδόν δε και ημείς πάντες εθέσαμεν εις ενέργειαν τά πυροβόλα μας.
Ναυμαχία εγενικεύθη και πυκνοτάτη ομίχλη καπνού εκάλυψε τά πάντα .
Την αυτήν σχεδόν ώραν διέπλει το στενόν της Σφακτηρίας διαφεύγων τον κανονιοβολισμόν του φρουρίου ο πλοίαρχος Λαβρετονιέρ με την «Βρεσλαβίαν» και μετ’ αυτόν η «Αρμές» η «Τάλμποτ» και τέσσαρα αγγλικά βρίκια περικυκλωθέντα αμέσως υπό προς το δεξιόν της παρατάξεως εχθρικών πυρπολικών.
Ο Ρωσσικός βραδύνας εκτός του λιμένος ένεκα της νηνεμίας εισήλθε και αυτός ταχθείς δε μεταξύ της «Βρεσλαβίας» και του «Τάλμποτ» ήρξατο γενναίου πυρός ανακουφίσας ημας τους πρώτους αρχίσαντας την μάχην τελευταίος ο Άμιλτων με την φρέγαταν «Καμβρία» εισπλεύσας μετέσχε της μάχης.
—– . —–
Η σύγκρουσις υπήρξε φοβερά. Εν τω στενώ εκείνω κόλπω η πάλη ήτο σώμα προς σώμα και ο κρότος των υπερδισχιλίων τηλεβόλων μαζί με τον αντίλαλον των περικλειόντων τον ορίζοντα βουνών, εδέσποζε των ορυγών των Τουρκοαιγυπτίων, οίτινες εμάχοντο ως λυσσώντες εκτιθέμενοι άνευ φρονήσεως αλλά και εκ δειλίας εις το πυρ των τηλεβόλων μας.
Η πάλη ητο απεγνωσμένη από μέρους των εχθρών, οίτινες κακώς διοικούμενοι και άπειροι της κατά θάλασσαν μάχης επεζήτουν την σωτηρίαν των εις την ταχειαν καταστροφήν του αντιπάλου.
Πρώτη η αιγυπτιακή φρεγάτα «Πολεμιστής» ήτις εμάχετο προς την «Σειρήνα» ανετινάχθη εις τον αέρα καλύψασα ολόκληρον το κατάστρωμα ημών διά συντριμμάτων.
Αμιλλωμένη προς ημας «Ασία» δι’ ενός μόνον γενικού κανονιοβολισμού ανέστρεφε διάτρητον την Αιγυπτιακήν ναυαρχίδα, ήτις έμεινεν εκει εν τω μέσω ως σκελετός νεκρού. Την διεδέχθη δεξιόθεν της «Ασίας» η ναύαρχις του Καπουδάν-Μπέη προσεγγίσασα και καταστραφεισα εν ριπη οφθαλμου. Ο Μουχαρέμ-Μπέης και ο Καπουδάν-Μπέης ετραυματίσθησαν εν μέσω σωρού πτωμάτων του πληρώματός των.
Προς στιγμήν εχάσαμεν την «Ασίαν». Εκτεθειμένη εις τά διασταυρούμενα πυρά των εχθρικών πλοίων της δευτέρας και τρίτης γραμμης εξηφανίσθη εν τω καπνώ με τον ιστόν του επιδρόμου συντετριμμένον και αρκετά των πυροβόλων της ανατραπέντα. Ενεφανίσθη όμως και πάλιν νικηφόρος εν μέσω διατρήτων σκελετών εχθρικών σκαφων ακούραστος εις το πυρ των κανονιοστοιχιών της, θέτουσα εις αχρηστίαν μετά πάσαν γενικήν βολήν και ένα πολέμιον.
Πάντα τά λοιπά σκάφη των συμμάχων την αυτήν επέφερον καταστροφήν.
Την 2 1/2 μ.μ. ειχε ριφθη η πρώτη βολή της «Ασίας». Την 5 μ.μ. δε εκ των εχθρων ειχον καταστροφή έν πλοιον της γραμμης, δώδεκα φρεγάται, 22 κορβέται και 25 μικρότερα πλοια.
—– . —–
