Ο πρόεδρος του ΣΠΑΠ Βλάσσης Σιώμος περιγράφει πως βίωσε την μεγάλη πυρκαγιά στην ΒΑ Αττική και δίνει το στίγμα για την επομένη ημέρα.
Μπορεί ο Ουμπέρτο Έκο να είπε την φράση «τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις», δεν είχε υπολογίσει όμως τις πυρκαγιές που κάθε χρόνο αυτήν την περίοδο του έτους κατακαίουν την Ελλάδα αλλά και όλη την Νότια Ευρώπη. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Δασικών Πυρκαγιών (EFFIS) φέτος ο αριθμός των πυρκαγιών σε δασικές περιοχές στην Ευρώπη έχει τριπλασιαστεί. Κλιματική αλλαγή, ανθρώπινη αμέλεια ή εμπρησμός; Όποιο και να είναι το αίτιο το αποτέλεσμα μόνο θλίψη προκαλεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Αστεροσκοπείο Αθηνών με βάση την καταγραφή από τη δορυφορική λήψη του συστήματος FireHub κάνει λόγο για 39. 120 καμένα στρέμματα στην Ανατολική Αττική το καλοκαίρι του 2017.
H καταστροφική πυρκαγιά στη Βορειοανατολική Αττική τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου ήρθε να προσθέσει δεκάδες χιλιάδες στρέμματα στη μαύρη λίστα των καμένων του 2017. Ο Βλάσσης Σιώμος με την ιδιότητα του Πρόεδρου Συνδέσμου Δήμων για την Προστασία και Ανάπλαση του Πεντελικού (ΣΠΑΠ) και του Γενικού Γραμματέα Εποπτικού Συμβουλίου της Κ.Ε.Δ.Ε. αλλά και ως ένας απλός πολίτης που δεν διστάζει να ριχτεί στην μάχη με τις πύρινες γλώσσες προκειμένου να σώσει ότι πολυτιμότερο διαθέτουμε (την ίδια την φύση) μιλάει στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για τις δύσκολα 24ωρα της μεγάλης πυρκαγιάς αλλά και για τις δράσεις πυροπροστασίας και πρόληψης στις οποίες έχει προχωρήσει ο Σύνδεσμος την φετινή αντιπυρική περίοδο.
Είναι ένα δύσκολο καλοκαίρι αυτό για τον ΣΠΑΠ. Κληθήκατε να αντιμετωπίσετε πυρκαγιές σε Μαρούσι, Πεντέλη Χαλάνδρι, Μενίδι, Γαλάτσι, Μαρκόπουλο, Ανθούσα, Παλλήνη, καθώς και μεγάλες σε έκταση πυρκαγιές όπως στα Καλύβια και τη Σαρωνίδα αλλά και η τελευταία στη βορειοανατολική Αττική, σε Κάλαμο, Βαρνάβα, Καπανδρίτι που άφησαν πίσω τους δεκάδες χιλιάδες καμένα στρέμματα δάσους. Πώς ζήσατε εσείς προσωπικά αυτήν την εμπειρία; Κάποιο ιδιαίτερο περιστατικό που σας έκανε εντύπωση;
Πράγματι είναι μια δύσκολη χρονιά όχι μόνο για τον ΣΠΑΠ, αλλά για όλους όσοι ασχολούμαστε με την Πολιτική Προστασία. Μία δύσκολη χρονιά σαν τη φετινή λοιπόν, τη ζούμε όπως ζούμε κάθε φορά τέτοια γεγονότα. Με πολύ μεγάλη αγωνία για την έκβαση των συμβάντων, με πολύ μεγαλύτερη αγωνία ώστε εθελοντές και εργαζόμενοι του Συνδέσμου να βγουν υγιείς από κάθε περιστατικό και φυσικά με ιδιαίτερο ζήλο, προκειμένου να περιοριστεί η φυσική καταστροφή που κάθε φορά συντελείται στο περιβάλλον. Η αλήθεια είναι ότι εδώ και πάρα πολλά χρόνια που ασχολούμαι με την πολιτική προστασία, δεν μπορώ να συμβιβαστώ με την ιδέα ότι κάποιοι ενεργούν ηθελημένα και εσκεμμένα προς την κατεύθυνση της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν μπορώ να συμβιβαστώ επίσης με την ιδέα, κυρίως στις αποδεδειγμένες περιπτώσεις εμπρησμών, ότι κάποιοι άνθρωποι δεν σκέφτονται τις νέες γενιές και καταστρέφουν το περιβάλλον αντί να το βελτιώνουν και να το αναπλάθουν, ότι με άλλα λόγια δεν ενδιαφέρονται ούτε για το περιβάλλον, ούτε για τους συνανθρώπους τους, ούτε για τις επόμενες γενιές, ούτε καν για τα δικά τους παιδιά και εγγόνια.
Στις τελευταίες πυρκαγιές ειδικά στις πολύ μεγάλες αυτές της Σαρωνίδας και του Καλάμου-Καπανδριτίου, μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση το αίσθημα ευθύνης ετοιμότητας και αυταπάρνησης των εθελοντών και των εργαζομένων του ΣΠΑΠ, των Δήμων και των υπολοίπων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, των υπόλοιπων εθελοντικών ομάδων., αλλά και των επιφορτισμένων με την ευθύνη κατάσβεσης των πυρκαγιών στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος. Έχω επίσης εντυπωσιαστεί από το πόσο συντονισμένα έδρασε η τοπική αυτοδιοίκηση ακόμα και σε περιπτώσεις που πρόκειται για Δήμους και ανθρώπους οι οποίοι δεν είχαν συνεργαστεί στο παρελθόν ποτέ ξανά μεταξύ τους. Είναι αξιοθαύμαστο επίσης πως όλοι αυτοί οι άνθρωποι κατάφεραν να συνεργαστούν τόσο αρμονικά και να φτάσουν στο δεδομένων των συνθηκών δυνατό καλύτερο αποτέλεσμα, με τη βοήθεια φυσικά και της ΚΕΔΕ που συντόνισε και καθοδήγησε τμήμα των επιχειρήσεων. Είναι αξιοθαύμαστη η αγαστή συνεργασία και ο συντονισμός διαφορετικών εθελοντικών ομάδων και κυρίως μεταξύ πιστοποιημένων αλλά και μη πιστοποιημένων από την Πυροσβεστική εθελοντών. Με άλλα λόγια μου έκανε εντύπωση το πως όλοι αυτοί που συμμετείχαν στη μάχη κατά της πυρκαγιάς, από το Πυροσβεστικό Σώμα έως την Τοπική Αυτοδιοίκηση και από το Στρατό ως την Αστυνομία, μπροστά στον κίνδυνο να χαθεί το δάσος λειτούργησαν σαν μια γροθιά, σαν ένας άνθρωπος. Οφείλουμε σε όλους ένα μεγάλο μπράβο και ένα τεράστιο ευχαριστώ. Τέλος, ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η έλλειψη μέτρων πρόληψης από τους θεσμοθετημένους φορείς της Πολιτείας (π.χ. Δασαρχείο Καπανδριτίου) στη φωτιά του Καλάμου, όπως η μη διάνοιξη δασικών δρόμων, ή καθαρισμοί δασών από ξερά χόρτα κλπ.
Έχει κινδυνεύσει ποτέ η σωματική σας ακεραιότητα όσα χρόνια ασχολείστε με την Πολιτική Προστασία;
Ασχολούμαι με την Πολιτική Προστασία και εθελοντικά με την αντιμετώπιση των πυρκαγιών από το 1982. Από τις εκατοντάδες φωτιές στις οποίες έχω βρεθεί, είτε ως εθελοντής, είτε ως αιρετός, δυσκολότερη και από πλευράς προσωπικού κινδύνου και εκτάσεως μετώπου πυρκαγιάς θεωρώ ότι ήταν η φωτιά του 1995 στο Ντράφι, όπου στην προσπάθεια μας να διασώσουμε ανθρώπους μεγάλης ηλικίας κινδύνεψε και η δική μας σωματική ακεραιότητα, αλλά χάρη στην εμπειρία και στο πείσμα μας καταφέραμε και τους ανθρώπους να διασώσουμε και εμείς να βγούμε σώοι και αλώβητοι.
Τι έχετε να πείτε για τους εθελοντές και τους εργαζόμενους του Συνδέσμου; Πόσους έχετε στην διάθεσή σας την φετινή αντιπυρική περίοδο και πόσοι επιχείρησαν στις κατασβέσεις στην Αττική;
Οι εθελοντές και εργαζόμενοι του ΣΠΑΠ είναι η ψυχή του Συνδέσμου. Όπως γνωρίζετε, ο ΣΠΑΠ δε διαθέτει μόνιμο προσωπικό. Για αυτό το λόγο οι 60 και πλέον εθελοντές του Συνδέσμου παίζουν σημαντικό ρόλο, που όπως κάθε χρόνο έτσι και αυτό το καλοκαίρι είναι παρόντες και έτοιμοι να συνδράμουν την προσπάθειά μας. Σε αυτούς περιλαμβάνεται και ομάδα εθελοντών του ΣΠΑΠ, η οποία έχει εκπαιδευτεί και πιστοποιηθεί από το Πυροσβεστικό Σώμα για πυροφύλαξη, πυρασφάλεια και δασοπυρόσβεση. Αυτοί είναι εκείνοι οι οποίοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μάχης με τη φωτιά. Παράλληλα όμως είναι και οι οδηγοί των οχημάτων, οι άνθρωποι που στελεχώνουν τα πυροφυλάκια και τα παρατηρητήρια, τις εποχούμενες περιπολίες και φυσικά το συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων, που είναι η καρδιά του συστήματος πρόληψης και συντονισμού, είτε σε περίοδο που δεν υπάρχει συμβάν, αλλά και βέβαια όταν υπάρχει συμβάν και πρέπει οι δυνάμεις μας να συντονιστούν για να επέμβουν και να συνδράμουν Πυροσβεστικό Σώμα και Τοπική Αυτοδιοίκηση στην αντιμετώπισή του. Σε αυτούς τους ανθρώπους λοιπόν, τους εργαζομένους και εθελοντές του ΣΠΑΠ, οι οποίοι με αυταπάρνηση και αυτοθυσία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή όταν απαιτηθεί, εις βάρος ακόμη του ελεύθερου χρόνου τους, που τον στερούν από τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους, να απευθύνω θερμές ευχαριστίες και τα πιο θερμά και ειλικρινή συγχαρητήρια για τον αγώνα που καθημερινά δίνουν όχι μόνο για τις πυρκαγιές, αλλά για κάθε δράση ή δραστηριότητα που συμμετέχουν και η οποία έχει στόχο τη διατήρηση και ανάπλαση του Πεντελικού και γενικότερα του Αττικού περιβάλλοντος.
Ακούστηκαν πολλά σχετικά με την έλλειψη μέσων και την έλλειψη δράσεων πρόληψης, η οποία οδήγησε σε αυτές τις πυρκαγιές. Τι έχετε να σχολιάσετε επ’ αυτού; Ο ΣΠΑΠ τι δράσεις πυροπροστασίας και πρόληψης έχει κάνει κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου;
Ανέφερα και πιο πριν ότι υπήρξε έλλειψη μέτρων πρόληψης από πλευράς των θεσμοθετημένων αρχών της Πολιτείας. Επί παραδείγματι, στη φωτιά Καλάμου-Καπανδριτίου, είναι πασιφανές ότι δεν υπήρξε μέριμνα για τη διάνοιξη δασικών δρόμων και τον καθαρισμό των δασών από το Δασαρχείο Καπανδριτίου. Επίσης προφανές είναι ότι υπήρχαν ελλείψεις όσον αφορά τη συντήρηση των εναέριων μέσων πυρόσβεσης, γεγονός που είχε σαν αποτέλεσμα να εκλείψουν εναέρια μέσα κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, που τόσο αποτελεσματικά αποδείχθηκαν κατά την κατάσβεση των πυρκαγιών. Υπήρξε αποδυνάμωση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας σε προσωπικό και εννοώ την απόσπαση δυνάμεων στα 14 αεροδρόμια της περιφέρειας. Επίσης σύμφωνα με τις καταγγελίες εργαζομένων στο Πυροσβεστικό Σώμα, υπήρξαν ελλείψεις στη συντήρηση των οχημάτων και την προμήθεια προστατευτικών και άλλων μέσων για τους πυροσβέστες και πολλά ακόμα. Κατανοώ απόλυτα την οικονομική κατάσταση κρίσης και στενότητας στην οποία βρισκόμαστε αλλά νομίζω ότι θα έπρεπε κάποιοι ακόμη πόροι να έχουν διατεθεί για την πρόληψη κυρίως και την πυροπροστασία. Καλώ λοιπόν τους αρμόδιους φορείς, να επανεξετάσουν τα ποσά που κατανέμονται δίνοντας βάση κυρίως στην πρόληψη, αλλά και στην πυροπροστασία. Τους καλώ επίσης να απαλείψουν αντί να εντείνουν τα γραφειοκρατικά προσκόμματα και εμπόδια που δημιουργούν αδικαιολόγητες, ανούσιες και εν κατακλείδι επιζήμιες καθυστερήσεις στην κατανομή των χρημάτων πυροπροστασίας σε Συνδέσμους και Δήμους.
Από τη μεριά μας εμείς στον Σ.Π.Α.Π., προκειμένου να επιτελέσουμε σωστά την αποστολή μας και προσπαθώντας να συνδράμουμε το Δασαρχείο Πεντέλης και τους Δήμους Μέλη μας, σε όλες τις δράσεις πρόσληψης φέτος προβήκαμε και πάλι σε μία σειρά από ενέργειες.
-Προσλάβαμε 17 συμβασιούχους για πρόληψη και εργασίες προετοιμασίας (καθαρισμούς, αποψιλώσεις και 30 συμβασιούχους (25 Πυροφύλακες και 5 Οδηγούς) για τις ανάγκες της αντιπυρικής περιόδου.
-Ολοκληρώσαμε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα καθαρισμών και αποψιλώσεων ξερών χόρτων σε όλους ανεξαιρέτως τους Δήμους Μέλη μας. Παράλληλα, ενθαρρύναμε και συνδράμαμε τους Δήμους Μέλη μας σε εθελοντικούς καθαρισμούς και αποψιλώσεις ξερών χόρτων, με αποτέλεσμα να διενεργηθούν πάνω από 15 τέτοιου είδους εθελοντικές δράσεις.
-Επίσης προχωρήσαμε σε εκτεταμένες αποκαταστάσεις δασικών δρόμων που ήταν κλειστοί επί χρόνια, διευκολύνοντας έτσι σημαντικά την πρόσβαση οχημάτων και προσωπικού όταν και εφόσον παραστεί ανάγκη.
-Έχουμε επανδρώσει όλα τα Πυροφυλάκια με Πυροφύλακες, εργαζομένους συμβασιούχους, αλλά και εθελοντές, ενώ παράλληλα οχήματα του Συνδέσμου περιπολούν σε καίρια σημεία των Δήμων Μελών, ώστε να εντοπίζεται κάθε ύποπτο για πυρκαγιά περιστατικό από πολύ νωρίς.
-Επίσης, έχουμε ήδη λάβει μέριμνα να είναι απόλυτα γεμάτες οι μεταλλικές υδατοδεξαμενές πλήρωσης ελικοπτέρων που διαθέτει ο Σύνδεσμος σε διάφορα σημεία στο Πεντελικό, οι οποίες καθιστούν γρηγορότερη την επέμβαση πυροσβεστικών ελικοπτέρων αν παραστεί ανάγκη.
-Πραγματοποιήσαμε και θέσαμε σε εξέλιξη, όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την προμήθεια και τοποθέτηση νέων υδατοδεξαμενών ελικοπτέρων, καθώς και την προμήθεια και τοποθέτηση νέων πυροφυλακίων που θα προστεθούν σε αυτά που έχουμε.
-Χρηματοδοτήσαμε και υλοποιήσαμε για πρώτη φορά φέτος εκτεταμένο πρόγραμμα απομάκρυνσης εύφλεκτων σκουπιδιών και μπαζών από το Πεντελικό. Συγκεκριμένα με την επίβλεψη και την καθοδήγηση του Δασαρχείου Πεντέλης, απομακρύναμε 35 δρομολόγια τετραξονικών φορτηγών με εύφλεκτα σκουπίδια και μπάζα εναποθέτοντάς τα σε ειδική Μονάδα Διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών Κατασκευών & Κατεδαφίσεων (Α.Ε.Κ.Κ.).
-Τέλος, προσπαθούμε μέσα από ένα πιλοτικό πρόγραμμα πυρανίχνευσης μέσω δορυφόρου να εκσυγχρονίσουμε περαιτέρω τις υποδομές μας. Η ετοιμότητα μας είναι συνεχής τόσο από πλευράς ανθρωπίνου δυναμικού, όσο και από πλευράς εξοπλισμού και παρά τις δυσκολίες που προανέφερα έχουμε αποδείξει έμπρακτα ότι είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο».
Τι γίνεται με την επόμενη ημέρα των καμένων εκτάσεων; Έχετε εικόνα για την καταστροφή που υπέστη η Ανατολική Αττική; Τα 18.500 καμένα στρέμματα θα αναδασωθούν με φυσικό ή με τεχνητούς τρόπους;
Θέλω να ελπίζω ότι όπως γίνεται κάθε φορά, έτσι και τώρα οι καμένες εκτάσεις θα κηρυχθούν άμεσα αναδασωτέες διότι μόνον έτσι εξασφαλίζεται ότι κανείς δεν πρόκειται να επιβουλευτεί αυτές τις εκτάσεις. Όπως ξέρετε ίσως, όταν μια έκταση κηρυχθεί αναδασωτέα είναι πάρα πολύ δύσκολο να οικοπεδοποιηθεί. Όπως μάλλον τελικά αποδεικνύεται, από το Αστεροσκοπείο Αθηνών και το σύστημα Κοπέρνικος η έκταση που κάηκε στη Βορειοανατολική Αττική, είναι πολύ περισσότερη από τα 18.500 στρέμματα που αρχικά εκτιμήθηκε και προσεγγίζει τα 30.000 στρέμματα. Ελπίζω ότι η ολιγότερη αποτυπωμένη έκταση από την πραγματικά καμένη, να μην αφήνει περιθώρια περίεργων σκέψεων σε ορισμένους κακοπροαίρετους. Είμαστε παρόντες εδώ όλοι, Σύνδεσμοι, αυτοδιοίκηση και ενεργοί πολίτες με ενότητα και εκπεφρασμένη βούληση να αποτρέψουμε οποιαδήποτε τέτοια σκέψη επιβουλής. Εν πάση περιπτώσει όση κι αν είναι τελικά αυτή η έκταση είναι αναγκαίο να ξαναγίνει δάσος. Και εδώ είμαστε εμείς σαν ΣΠΑΠ, είτε εντός, είτε εκτός ορίων του Συνδέσμου να συμβάλλουμε αποφασιστικά και δυναμικά στην αναδάσωση των καμένων εκτάσεων χωρίς αστερίσκους.
Θα έλεγα ότι με τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις των αρμόδιων επιστημόνων της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Αττικής με τεχνητό τρόπο μπορούν να αναδασωθούν εκείνες οι περιοχές οι οποίες καίγονται για δεύτερη φορά. Εκείνες που καίγονται για πρώτη φορά θα πρέπει να περιμένουμε να κάνει η φύση τον κύκλο της, ο οποίος δυστυχώς θα διαρκέσει τουλάχιστον 20 χρόνια ώστε να υπάρξει φυσική αναδάσωση.
Τέλος, θα ήθελα να ρωτήσω εάν συμφωνείτε με την δήλωση του πρωθυπουργού «οι καταστροφές ήταν περιορισμένες, αποφύγαμε τα χειρότερα» όσον αφορά τις πυρκαγιές στην Ανατολική Αττική;
Εγώ θα έλεγα ότι κάθε καταστροφή έστω και ενός τετραγωνικού μέτρου δάσους, δεν πρέπει να είναι ούτε μετρήσιμη, ούτε συγκρίσιμη. Κάθε καταστροφή είναι καταστροφή και δε μετριέται μόνο σε στρέμματα. Και βέβαια κάθε μια από αυτές έχει τα δικά της χαρακτηριστικά όσον αφορά τις καιρικές και άλλες συνθήκες που επικράτησαν κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών. Σημαντικό ρόλο παίζει και το γεγονός ότι στην Αττική πλέον έχουν μείνει πολύ λίγες δασικές εκτάσεις που δεν έχουν υποστεί πυρκαγιές. Άρα και το παραμικρό τετραγωνικό δάσους που καίγεται είναι υπερπολύτιμο και κατ΄ επέκταση δεν μπορώ να καταλάβω ποιο είναι το χειρότερο και ποιο το λιγότερο κακό. Για μένα κάθε καταστροφή του περιβάλλοντος και του δάσους είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί στη φύση. Αυτό από μόνο του είναι μια ιδιαίτερα σημαντική απώλεια τόσο για τον άνθρωπο και τα ζώα και τα πτηνά που χάθηκαν κατά τη διάρκεια των μεγάλων πυρκαγιών, όσο και για το περιβάλλον και θα πρέπει όλοι μας από όποια θέση και αν βρισκόμαστε, με ενότητα να προσπαθήσουμε να αποτρέψουμε τέτοιες καταστάσεις με όλες μας τις δυνάμεις.
