Νίκος Ορφανός: «Δεν έχουμε επιλογή παρά να είμαστε αισιόδοξοι»

Με θητεία δυόμιση και πλέον δεκαετιών στην τηλεόραση, το θέατρο και τον κινηματογράφο, είναι από τους ηθοποιούς που δεν σταματούν να τολμούν και να αναζητά την εξέλιξη και την ποιότητα στις δουλειές του.φέτος, κρατά τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην παράσταση «Ο Απρόσκλητος Επισκέπτης», που από τον Οκτώβρη παρουσιάζεται στο θέατρο Eliart και ήδη έχει ξεχωρίσει στον θεατρικό χειμώνα, βάζοντας ήδη σε ώριμες σκέψεις να συνεχιστεί και την επόμενη περίοδο. πηγαίος, αυθόρμητος, άνθρωπος που δεν μασάει τα λόγια του, έχοντας τολμήσει να εκτεθεί επανειλημμένως στον στίβο της πολιτικής, συνειδητοποιημένος ενεργός πολίτης, ο Νίκος Ορφανός, μιλά στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για την παράσταση, τις ιδιαιτερότητες του αγγλοσαξονικού νουάρ, τη διαφαινόμενη ανάκαμψη της τηλεόρασης και την αισιοδοξία του για ένα καλύτερο μέλλον.

Συνέντευξη: Γιώργος Αράπογλου

Μάικλ Σταρκβέντερ – «Ο Απρόσκλητος Επισκέπτης». Θα μας τον συστήσετε;

Ο Μάικλ Σταρκβέντερ είναι ένας μηχανικός, ο οποίος βγαίνει από τον δρόμο με το αυτοκίνητό του και πέφτει σ’ ένα χαντάκι. Πηγαίνει σε ένα από τα πρώτα σπίτια που βλέπει για να ζητήσει βοήθεια. Είναι θεοσκότεινο, ανοίγει την πόρτα του μπαλκονιού στο ισόγειο και βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα πτώμα. Και μια γυναίκα με ένα όπλο στο χέρι, η οποία του λέει ότι είναι ο σύζυγός της και παραδέχεται πως αυτή είναι ο δολοφόνος. Γοητεύεται, προσπαθεί να τη βοηθήσει και στην πορεία πραγματικά ανακαλύπτει ότι ίσως δεν είναι εκείνη η δολοφόνος, γιατί υπάρχει μια σειρά από άλλα πρόσωπα που έχουν εξίσου κίνητρο να θέλουν τον θάνατο του θύματος.

Ατμοσφαιρικό σκηνικό, γνώριμο στις ιστορίες της Αγκάθα Κρίστι.

Στο έργο έχουμε όλα τα αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του αγγλοσαξονικού αστυνομικού μυθιστορήματος: το μικρό σκηνικό, σκοτεινό παρελθόν, ένοχα μυστικά, επιθεωρητή, ένα πτώμα, το παιχνίδι τού «βρες τον ένοχο». Στην πορεία ο Σταρκβέντερ ανακαλύπτει πράγματα που θα τον ξαφνιάσουν, θα έρθει αντιμέτωπος με τον εαυτό του, τις ιδέες και τις αξίες του, τις αρχές του και, όπως όλα τα αριστοτεχνικά έργα της Αγκάθα Κρίστι, όταν αποκαλύπτεται ο δολοφόνος, εκεί που περιμένεις να μπουν όλα στη θέση τους, τα τελευταία λεπτά έρχεται όλη η πλοκή ανάποδα με έναν απίστευτα απρόσμενο τρόπο, εκπλήσσοντας και τους ίδιους τους ήρωες και τον θεατή.

Πώς βλέπετε τις αντιδράσεις των θεατών από σκηνή;

Αφουγκραζόμαστε τη συνεχή προσοχή τους. Δεν είναι τόσο εύκολο να παίξει ο θεατής αυτό το παιχνίδι στο θέατρο. Ο αναγνώστης στο μυθιστόρημα είναι πιο εύκολο να μπει σε αυτή την ίντριγκα, γιατί στο βιβλίο καθορίζεις εσύ τον ρυθμό της ανάγνωσης και μπορείς να επανέλθεις στα στοιχεία που σου διέφυγαν ή δεν έδωσες προσοχή. Η Αγκάθα Κρίστι παραθέτει στοιχεία που αποκρυπτογραφούν το ποιος είναι ο ένοχος. Αλλά στο θέατρο δεν μπορείς να επανέλθεις σε ό,τι ειπώθηκε στο πρώτο μέρος, παρά μόνον αν το έχεις προσέξει και δεν σου έχει διαφύγει. η ίδια η πλοκή στήνει παγίδες στον θεατή, ώστε να πηγαίνει η σκέψη του πότε στον ένα πότε στον άλλο. Οι περισσότεροι αφήνονται στο να παρακολουθούν τη δεξιοτεχνική πλοκή.

Για εσάς τι σημαίνει ο ρόλος του Σταρκβέντερ;

Είναι η τρίτη φορά που υπηρετώ έναν τέτοιο ρόλο, η πρώτη σε έργο της Αγκάθα Κρίστι. είναι πραγματική απόλαυση. Έχει υπέροχους χαρακτήρες, ατμόσφαιρα, εξαιρετικά καλογραμμένη πλοκή. είναι ένα έργο που πηγαίνει με την εποχή του. Μου αρέσουν πάρα πολύ τα έργα εποχής, να μελετώ το ύφος και τη συμπεριφορά των ανθρώπων σε παλαιότερα χρόνια. Μας δίνεται εύκολα η ευκαιρία σε εμάς τους ηθοποιούς, πόσο μάλλον που ζούμε σε μια εποχή που στο θέατρο ζούμε την κυριαρχία του σκηνοθέτη.

Θεωρούν ότι έχουν δικαίωμα να αλλάζουν τον χρόνο, τον χώρο, τη ρεαλιστική πλοκή ενός έργου και να το επαναπροσδιορίζουν, να το ξαναγράφουν και να το τοποθετούν σε ένα άχρονο μέρος, που καμιά φορά δυσκολεύεται ο θεατής να προσανατολιστεί. εδώ είναι πιο συγκεκριμένα τα πράγματα. Επαφίεται στον ηθοποιό να πάει το έργο στον θεατή, όπως πρέπει και, πραγματικά, αντιλαμβάνομαι ότι επιτυγχάνεται μια υπέροχη μέθεξη.

Σίγουρα απαιτεί να έχει προηγηθεί πολύ σκληρή δουλειά…

Σαφέστατα. είναι έργα που δυστυχώς οι ηθοποιοί στις δραματικές σχολές δεν εκπαιδεύονται να τα υπηρετούν. Είναι πιο εύκολο να υπηρετήσουν το μη ρεαλιστικό, παρά το ρεαλιστικό που περιέχει δυσκολίες. είναι πολύ πιο εύκολο να τοποθετήσεις έναν Σαιξπηρικό ήρωα σε έναν δικό σου χρόνο και τόπο, παρά να πρέπει να πείσεις ότι είσαι ο Μάικλ Σταρκβέντερ από την Ουαλία και όχι ο Νίκος Ορφανός από τον Πειραιά.

Ποια είναι η μεγαλύτερη δυσκολία σε έναν ρόλο εποχής;

Στο να αναπαράγεις τον κώδικα συμπεριφοράς. Οι άνθρωποι φέρονταν αλλιώς το 1958. Αλλιώς προσέγγιζαν ο ένας τον άλλον, κοιτούσαν, αγγίζονταν και αυτό έχει διάφορες εξηγήσεις γιατί γινόταν έτσι. Ήταν η αυστηρότητα των ηθών, σε σχέση με τη σημερινή εποχή του γενικευμένου outing που ο καθένας εκθέτει το παραμικρό της προσωπικής του ζωής στα κοινωνικά δίκτυα με περισσή ευκολία. εκείνη την εποχή και τα ρούχα που φορούσαν δεν επέτρεπαν κινήσεις. η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν πώς να αναδείξει και αυτή την ατμόσφαιρα. πρέπει να πείθεις ότι είσαι ένας χαρακτήρας του τότε που ξεπήδησε από μια παλιά φωτογραφία. Αλλιώς, δεν μπορείς να περάσεις την πλοκή και τις δυσκολίες της. Όλη η ίντριγκα καταρρέει.

Από την αποδοχή που έχει η παράσταση, συμπεραίνουμε ότι ο κόσμος θέλει να κάνει αυτή τη διαδρομή.

Είναι πολυδιάστατα αυτά τα έργα. Ο καθένας μπορεί να εισπράξει ό,τι θέλει. Κάποιος μπορεί να ασχοληθεί με τη σπαζοκεφαλιά της ανακάλυψης του δολοφόνου, κάποιος άλλος θέλει να απολαύσει την πλοκή και το ωραίο θέατρο. Πάντα μας γοητεύει να βλέπουμε τα πάθη των ανθρώπων, ιδίως όταν διαπράττουν εγκλήματα και ο τρόπος με τον οποίο τα χειρίζονται. Μας αναπτερώνει την καθημερινότητα από τις δικές μας δυσκολίες. Αυτός είναι ένας βαθύς σκοπός της τέχνης, η αναπτέρωση και ενθάρρυνση των ανθρώπων.

Είναι και ένας ρόλος του θεάτρου αυτός.

Τα τελευταία χρόνια θεωρώ ότι έχουμε υποτιμήσει κάπως τη σπουδαιότητα της ψυχαγωγίας στο θέατρο υπέρ της εξερεύνησης των ορίων και του κοινωνικού προβληματισμού. Το θέατρο δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι μια ψυχαγωγική διαδικασία που πραγματικά έχουμε πάρα πολύ ανάγκη σαν έναν μηχανισμό αποφόρτισης από την καθημερινότητά μας. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει υπερπροσφορά των κοινωνικά ευαισθητοποιημένων παραστάσεων, οι οποίες όμως δεν πάνε πέρα από την καταγραφή κοινωνικών προβλημάτων και ουσιαστικά αναπαράγουν αδιέξοδα επί σκηνής. εδώ, δεν συμβαίνει αυτό. Αυτή είναι μια μεγάλη απόλαυση για τους θεατές, την οποία τη δέχονται γνωρίζοντας το πλαίσιο που είναι οι ήρωες που θα δουν. δεν θα δουν εκπλήξεις δυσάρεστες, σκηνοθετισμούς και περίεργους θεατρινισμούς, είναι πολύ συγκεκριμένο το πλαίσιο.

Άλλα επαγγελματικά πλάνα έχετε αυτή την περίοδο;

Δυστυχώς, δεν είχα και πολύ χρόνο. Ασχολούμαι πολύ με την εταιρεία «Story Play», μια δημιουργική ομάδα καλλιτεχνών, που κάνει βιωματικές και δημιουργικές δράσεις για παιδιά και ενήλικες, εκπαιδευτικού και team building χαρακτήρα, εμπνευσμένο από τις τέχνες και την επιστήμη. Είμαι ο βασικός συντονιστής, αλλά υπάρχει μια δημιουργική ομάδα πίσω. Αυτό είναι ένα δημιουργικό κομμάτι, στο οποίο επενδύω τον χρόνο μου. Επιπλέον, κάνω και να μεταπτυχιακό αυτόν τον καιρό. Έχουμε αφήσει και λίγο χώρο στις αθηναϊκές παραστάσεις του «Απρόσκλητου επισκέπτη», προκειμένου να βρούμε ευκαιρία και για εξορμήσεις στην επαρχία.

Έχετε μακρά εμπειρία στην τηλεόραση. Συμφωνείτε ότι τα τελευταία χρόνια δείχνει να υπάρχει μια ανάκαμψη και ποιοτική αναβάθμιση; Σίγουρα θα έχετε προτάσεις…

Δεν έχω λείψει από την τηλεόραση εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Από πέρσι πραγματικά δείχνει σημάδια ανάκαμψης. Είναι πολύ σημαντικό που γίνονται προσεγμένες δουλειές, όπως οι δυο σειρές εποχής που έχουν μεγάλη απήχηση, αλλά και πολλές σύγχρονες που είναι επίσης ικανοποιητικές. Θα με έβλεπα σε πολλές από αυτές, πάντα σε σχέση και με τον ρόλο και το επίπεδο των συνεργατών. Είμαι βέβαια καλύτερος στο να υπηρετώ θεματικές σειρές και όχι μόνο αισθηματικού χαρακτήρα.

Όπως ο ρόλος του γιατρού στο «Νησί» για παράδειγμα;

Το «νησί» είχε δείξει έναν δρόμο. Αυτόν της εξωστρέφειας. να κάνουμε, δηλαδή, σειρές με προοπτική εξαγωγής. Ζούμε στη δεκαετία των μεγάλων σειρών και της διεθνοποίησης αυτού του κλάδου και είναι κρίμα εμείς να μένουμε απέξω. Θεωρώ ότι μπορούμε να κάνουμε σειρές που μπορούν να παιχτούν στο εξωτερικό. Θα πρέπει να τολμήσουμε τα ίδια τα κανάλια και η πολιτεία να εμφυσήσει σειρές με προοπτικές εξωστρέφειας. Έχουμε εξαιρετική λογοτεχνία και συνήθως ανατρέχουμε στα μυθιστορήματα, αλλά υπάρχουν και καταπληκτικοί σεναριογράφοι που πρέπει να βοηθηθούν.

Για το «Νησί» χάθηκε η ευκαιρία να εξαργυρώσει την ποιότητα και τη δημοφιλία του. Μήπως θα πρέπει να γίνει μάθημα να μη χαθούν άλλες;

Είναι και αυτό που λέτε. Συνέπεσε με το ξεκίνημα της κρίσης. Αλλά έχει να κάνει και με το ότι, δυστυχώς, η Πολιτεία δεν είχε ποτέ μια συγκεκριμένη πολιτική για τις τηλεοπτικές σειρές. Τις θεωρούσε ψυχαγωγικά προϊόντα χαμηλού επιπέδου ή εμπορικού χαρακτήρα και δεν ασχολούνταν. Τώρα η διεθνής πραγματικότητα μάς δείχνει ότι είναι μια υψηλού επιπέδου ψυχαγωγία. πρέπει να πάμε προς τα εκεί. να ενισχυθεί και να στηριχθεί και από την πολιτεία.

Το κεφάλαιο «Πολιτική» έχει κλείσει ή περνά κι αυτό μια περίοδο… αγρανάπαυσης;

Η πολιτική μου θητεία δεν ήταν πολύ μεγάλη. Ήμουν βουλευτής για επτά μήνες το 2015. Πάντα ρομαντικά και ρεαλιστικά, κάθε ενεργός πολίτης οφείλει να δοκιμάζεται, να στηρίζει προσπάθειες και να ασχολείται με την πολιτική. Δεν πρέπει να την αφήνει μόνο για επαγγελματίες της πολιτικής. Άνθρωποι της αγοράς, που κάνουν κανονικές δουλειές , που ζουν την καθημερινότητα και έχουν μια ενημέρωση και θέλουν να δοκιμάσουν στην πολιτική, καλό είναι να το κάνουν. Είτε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση είτε στην κεντρική πολιτική σκηνή, πάντα με σεβασμό στη δημοκρατία και με το μυαλό τους στα προβλήματα των ανθρώπων. πάντα έτσι έμπαινα στην πολιτική. Όπου έβλεπα ότι δεν υπήρχε πεδίο να αξιοποιηθούν οι ικανότη-τές μου ή διαφωνούσα σε αξιακό επίπεδο, έφευγα. Ποτέ δεν βιοπορίστηκα από την πολιτική εκτός από τους επτά μήνες που ήμουν βουλευτής. Παραμένω επαγγελματίας καλλιτέχνης, δημιουργός. Από εκεί και πέρα, η πολιτική είναι ένα κομμάτι της ενεργού ενασχόλησής μου με την ιδιότητά μου ως ενεργού πολίτη.

Μπήκαμε πλέον σε μια καινούρια δεκαετία. Πώς ονειρεύεστε το μέλλον;

Δεν έχουμε επιλογή παρά να είμαστε σταθερά αισιόδοξοι. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Η απαισιοδοξία είναι κακός σύμβουλος. Θέλω να πιστεύω ότι αφήσαμε πίσω μια δύσκολη περίοδο κοινωνικής έχθρας που μας κούρασε και μας έφτασε στο μη περαιτέρω. πρέπει να δουλέψουμε, να κερδίσουμε το χαμένο έδαφος. Έχουμε μείνει πολύ πίσω αναπτυξιακά ως χώρα. Οι νέες γενιές που μεγαλώνουν σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον έχουν μια διαφορετική αίσθηση δεσίματος με την πατρίδα τους, θέλουν και απαιτούν την προσωπική τους ευτυχία. Δεν είναι διατεθειμένοι να μείνουν εδώ υποτασσόμενοι σε ένα κράτος που παλεύει με οθωμανικά κατάλοιπα. Πρέπει να πάμε πέρα από αυτό. Δεν θα είναι εύκολος δρόμος. πρέπει να βρίσκουμε τους λόγους για να είμαστε αισιόδοξοι. Κι αν δεν τους βρίσκουμε, να τους απαιτούμε.

«Ο Απρόσκλητος επισκέπτης» της Άγκαθα Κρίστι στο θέατρο Eliart

Συντελεστές

Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος
Σκηνοθεσία- Μουσική επιμέλεια: Γιώργος Φρατζεσκάκης
Σκηνικό – Κοστούμια: Αλέξανδρος Κομπόγιωργας
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης
Βοηθοί σκηνοθέτη: Ελένη Βουτυρά, Στάθης Λαγκάδας
Μακιγιάζ: Άννα Μαρία Μπάμπη
Κομμώσεις: Γρηγορία Τζήβα
Φωτογραφίες: Αναστασία Λουκρέζη
Art work: Λουκάς Μελάς
Βίντεο art: Ra’s Eye
Παίζουν: Νίκος Ορφανός, Σοφία Μανωλάκου, Αννέτα Παπαθανασίου, Σαράντος Γεωγλερής, Κώστας Ζέκος, Νίκος Καϊνός και ο Γιώργος Φρατζεσκάκης.
Φιλική συμμετοχή: Ιλιάς Λαμπρίδου.

INFO

Θέατρο ELIART, Κωνσταντινουπόλεως 127, Βοτανικός, τηλ.: 210 3477677

Μέρες – Ώρες: Παρασκευή στις 21:00, Σάββατο 18:15 και 21:00, Κυριακή στις 18:15.

Διάρκεια: 90 λεπτά.

Εισιτήρια: 15 ευρώ (βραδινές παραστάσεις), 12 ευρώ (απογευματινές), 12 ευρώ (άνεργοι, πολύτεκνοι, ΑΜΕΑ και άνω των 65 χρονών).