Ξαναδιάβασα το «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού (φωτογραφία κάτω αριστερά), πρόσφατα, με αφορμή τη νέα επιμελημένη έκδοσή του από τις εκδοσεις ΔΙΟΠΤΡΑ, που συνοδεύεται μάλιστα και με ένα DVD της ομότιτλης κινηματογραφικής ταινίας του δικού μας σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά (φωτογραφία κάτω δεξιά).
Πρόκειται για ένα βιβλίο – σύμβολο κατά τα χρόνια της δικτατορίας, ένα μυθιστόρημα – ντοκουμέντο για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, γραμμένο εν θερμώ από το συγγραφέα σχεδόν παράλληλα με την εξέλιξη των γεγονότων και της δίκης που συντάραξε την Ελλάδα. Σήμερα τόσο το «Ζ» όσο και η πολυβραβευμένη κινηματογραφική του μεταφορά από τον Κώστα Γαβρά (σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη και σενάριο Χόρχε Σεμπρούν) αναγνωρίζονται ως σημεία αναφοράς στην παγκόσμια μεταπολεμική λογοτεχνική και κινηματογραφική ιστορία. Πρέπει να αναφερθεί ιδιαίτερα πως το «Ζ» μεταφράστηκε σε περισσότερες από τριάντα γλώσσες, γνώρισε δεκάδες γνήσιες, λαθραίες ή κλεψίτυπες εκδόσεις και διαβάστηκε άπληστα από χιλιάδες αναγνώστες σε όλο τον κόσμο.
«Λογοτεχνικό ρεπορτάζ» ή «φανταστικό ντοκιμαντέρ ενός εγκλήματος» για τον ίδιο τον Βασίλη Βασιλικό, το «Ζ» κινείται στα όρια μεταξύ λογοτεχνίας και δημοσιογραφίας με το συγγραφέα να ενορχηστρώνει τα επίσημα ντοκουμέντα της υπόθεσης Λαμπράκη.
Ο Βασίλης Βασιλικός εξηγεί: «Είναι κάτι ανάλογο με το χαρακτηρισμό “μη μυθιστορηματικό μυθιστόρημα” –non fiction novel– που λανσάρισε στο Εν Ψυχρώ ο Τρούμαν Καπότε. Σημαίνει, με άλλα λόγια, μια περίπτωση, που θα ήταν, κάτω από άλλες περιστάσεις, φανταστική ή μυθιστορηματική αλλά συμβαίνει να ’ναι εκατό τα εκατό πραγματική και μη μυθιστορηματική. Δηλαδή το Ζ υπακούει στους νόμους ενός έργου φαντασίας, έχει δική του νομοτέλεια, αυτόνομη, μόνο που τυχαίνει όλα αυτά να μην είναι διόλου φανταστικά, αλλά μια πιστή και υπεύθυνη αντιγραφή της πραγματικότητας» (1966).
(Εκδόσεις: ΔΙΟΠΤΡΑ / Συγγραφέας: Βασίλης Βασιλικός / ISBN: 978-960-364-461-3 / Σελίδες: 512 / Τιμή: 17,00 ευρώ)
ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ
