Συνέντευξη ΜΑΡΙΑ ΓΚΟΥΡΤΣIΛΙΔΟΥ
Ο Σακχαρώδης Διαβήτης αφορά ολοένα και περισσότερους ανθρώπους στην Ελλάδα, φέρνοντας στο προσκήνιο όχι μόνο τις προκλήσεις της καθημερινής διαχείρισής του, αλλά και τις ευθύνες της Πολιτείας απέναντι στις ανάγκες των ασθενών.
Η επιστημονική πρόοδος ανοίγει νέους δρόμους, όμως η ισότιμη πρόσβαση στη θεραπεία και στη σύγχρονη τεχνολογία παραμένει ζητούμενο.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, στις 14 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ) Χρήστος Δαραμήλας* μίλησε στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για τις ελλείψεις στην υγειονομική κάλυψη, τις εξελίξεις στην αποζημίωση των αισθητήρων γλυκόζης και τις διεκδικήσεις της Ομοσπονδίας.
Με ξεκάθαρο μήνυμα προς την Πολιτεία, τονίζει πως οι ανάγκες των ανθρώπων με Διαβήτη απαιτούν πράξεις και αποφάσεις σήμερα, όχι υποσχέσεις για το αύριο. Άλλωστε, όπως επισημαίνει, «η ανάγκη για θεραπεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως καταναλωτική επιλογή».
Ο Χρ. Δαραμήλας αναφερόμενος στην αυξητική τάση που παρατηρείται στον αριθμό των ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι «οι αριθμοί προκαλούν σοβαρή ανησυχία». Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία το 2026 καταγράφηκαν 1.336.340 άτομα με Διαβήτη στην Ελλάδα.
Σημαντικές είναι οι παρεμβάσεις της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ προς τον ΕΟΠΥΥ για να εξαλειφθούν σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό τα προβλήματα και οι ελλείψεις που δυσκολεύουν την καθημερινότητα των ασθενών με Διαβήτη. Ήδη, έχουν υπάρξει το τελευταίο διάστημα κάποιες σημαντικές εξελίξεις, με τον Χρ. Δαραμήλα ωστόσο να διευκρινίζει ότι «οι ανάγκες των ασθενών με Διαβήτη δεν μπορούν να περιμένουν».
Ο ίδιος καθιστά σαφές ότι είναι αναγκαία «η δημιουργία περισσότερων, επαρκώς στελεχωμένων Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων, η πρόληψη των επιπλοκών, η συνεχής εκπαίδευση και η ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες».
Τέλος, ο Χρ. Δαραμήλας υπενθυμίζει ότι «η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ υπερασπίζεται το δικαίωμα κάθε ανθρώπου με Διαβήτη να ζει με αξιοπρέπεια, ελευθερία και πραγματικές ευκαιρίες».
Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη στη χώρα μας αυξάνεται σημαντικά. Πού αποδίδετε αυτή την εξέλιξη;
Οι αριθμοί προκαλούν σοβαρή ανησυχία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, το 2026 καταγράφηκαν 1.336.340 άτομα με Διαβήτη στην Ελλάδα, έναντι 1.067.165 το 2021. Πρόκειται για περισσότερα από 269.000 επιπλέον καταγεγραμμένα άτομα μέσα σε πέντε χρόνια. Στον Διαβήτη Τύπου 2, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, οι διατροφικές συνήθειες και η γήρανση του πληθυσμού συμβάλλουν στην αύξηση των περιστατικών. Παράλληλα, οι συχνότερες προληπτικές εξετάσεις αποκαλύπτουν περιπτώσεις που παλαιότερα παρέμεναν αδιάγνωστες.
Πίσω, όμως, από κάθε διάγνωση, βρίσκεται ένας άνθρωπος που καλείται να ζήσει με μια χρόνια πάθηση. Μπορεί να είναι ένα παιδί που πηγαίνει σχολείο ή ακόμη μικρότερο, όπως ήμουν κι εγώ όταν διαγνώστηκα με Διαβήτη, μόλις τριών ετών. Ένας νέος που ξεκινά την επαγγελματική του ζωή, ένας γονιός ή ένας άνθρωπος μεγαλύτερης ηλικίας με άλλα προβλήματα υγείας. Όλοι χρειάζονται ενημέρωση, ιατρική παρακολούθηση και ουσιαστική υποστήριξη. Γιατί μια τέτοια εξέλιξη επηρεάζει ολόκληρη την οικογένεια.
Πόσο επαρκής είναι σήμερα η κάλυψη των ατόμων με Διαβήτη από τον ΕΟΠΥΥ και ποιες ελλείψεις εξακολουθούν να υπάρχουν;
Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, αλλά παραμένουν ελλείψεις που δυσκολεύουν την καθημερινότητα.
Σκεφτείτε κάποιον που χρησιμοποιεί αισθητήρα μέτρησης γλυκόζης, αλλά χρειάζεται και ταινίες μέτρησης γλυκόζης για να επιβεβαιώσει μια ένδειξη. Ή κάποιον που δεν έχει πρόσβαση σε ένα σύγχρονο θεραπευτικό σύστημα, παρότι το χρειάζεται για ιατρικούς λόγους.
Ζώντας 40 χρόνια με τον Διαβήτη, γνωρίζω καλά πως αυτά δεν είναι απλώς ζητήματα κανονισμών και αποζημιώσεων. Επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και δημιουργούν ανασφάλεια.
Γι’ αυτό, επιμένουμε στις παρεμβάσεις μας προς τον ΕΟΠΥΥ. Η πρόοδος της ιατρικής έχει αξία όταν φτάνει στον άνθρωπο. Δεν αρκεί να υπάρχουν νέες θεραπείες και τεχνολογίες, αν όσοι τις χρειάζονται δεν μπορούν να τις αξιοποιήσουν.
Από το νέο έτος αναμένεται να αρχίσει η σταδιακή αποζημίωση των Συστημάτων Συνεχούς Καταγραφής Γλυκόζης (CGM) από τον ΕΟΠΥΥ για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2. Πόσους ανθρώπους αφορά και ποια θα είναι τα ιατρικά κριτήρια;
Η εξαγγελία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί σημαντική εξέλιξη για ένα πάγιο αίτημα της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ.
Στη συνάντησή μας με τον διοικητή του ΕΟΠΥΥ Αθανάσιο Ζαμάνη, ενημερωθήκαμε ότι η διαδικασία θα προχωρήσει βάσει της πρότασής μας προς τον υπουργό Υγείας.
Η πρόταση της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ προήλθε μετά από αίτημα του υπουργού Υγείας, ο οποίος έθεσε τις εξής παραμέτρους:
– Τα χρήματα που θα διατεθούν δεν μπορούν να καλύψουν στο σύνολό τους τους πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2, συνεπώς, πρέπει να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός σταδιακής ένταξης ανάλογος της οικονομικής δυναμικής.
– Έλεγχος των δικαιούχων, ώστε να μην εκτοξευθεί η δαπάνη.
Η νομοθεσία προβλέπει (ΕΠΠΠΑ/ΦΕΚ Β’ 6282/29.12.2021) πως οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη, λαμβάνουν ποσοστό αναπηρίας.
Έτσι, οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2, που βρίσκονται υπό πλήρη εντατικοποιημένη ινσουλινοθεραπεία, λαμβάνουν από τα ΚΕΠΑ 30% ποσοστό αναπηρίας (Π.Α.). Αρχικά, μέσω των επιτροπών ΚΕΠΑ, οι δικαιούχοι θα είναι πιστοποιημένοι από τις ιατρικές επιτροπές και δεν θα τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης.
Όσο για την πρώτη παράμετρο, ανάλογα με τα χρήματα που θα διαθέτει το Υπουργείο κάθε χρόνο, οι δικαιούχοι θα αυξάνονται.
Αν σήμερα το Υπουργείο θέσει τον πήχη στο 50% Π.Α. αυτοί που θα δικαιούνται τα CGMs θα είναι όσοι έχουν Διαβήτη Τύπου 2 υπό εντατικοποιημένη ινσουλινοθεραπεία και το Π.Α. τους είναι από 50% έως 100%. Αν πάλι, τα χρήματα είναι περισσότερα, τότε το Π.Α. μπορεί να πέσει στο 40% έως 100% και οι δικαιούχοι να είναι περισσότεροι και αν δοθούν τα χρήματα, ώστε να καλυφθούν και οι περίπου 50.000 άνθρωποι με Διαβήτη Τύπου 2 υπό εντατικοποιημένη ινσουλινοθεραπεία, τότε το Π.Α. θα είναι από 30% έως 100%.
Οι αισθητήρες επιτρέπουν τη συνεχή παρακολούθηση της γλυκόζης και την έγκαιρη αναγνώριση επικίνδυνων μεταβολών. Προσδοκούμε η εξαγγελία να υλοποιηθεί από τις αρχές του 2027.
Ένα πάγιο αίτημα της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ είναι η μείωση του ΦΠΑ στο 6% στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και τα αναλώσιμα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη. Υπάρχει κάποια εξέλιξη;
Πρόκειται για ένα απολύτως δικαιολογημένο αίτημα. Τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και τα αναλώσιμα για τον Διαβήτη δεν είναι είδη πολυτελείας, αλλά απαραίτητα για την υγεία.
Το ζήτημα, το θέσαμε σε συνάντηση που πραγματοποιήσαμε με τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιο για τη Φορολογική Πολιτική, Δημήτρη Μαρκόπουλο. Το επαναφέραμε, επίσης, στη συνάντησή μας στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 με τον διοικητή του ΕΟΠΥΥ Αθανάσιο Ζαμάνη, ο οποίος αντιμετώπισε θετικά την πρότασή μας και δήλωσε ότι θα προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες προς το αρμόδιο Υπουργείο.
Η ανάγκη για θεραπεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως καταναλωτική επιλογή.
Οριστική απόφαση δεν υπάρχει ακόμη, αλλά συνεχίζουμε να διεκδικούμε τη μείωση του ΦΠΑ στο 6% για το σύνολο των ιατροτεχνολογικών υλικών Διαβήτη.
Ποιες πολιτικές παρεμβάσεις θεωρείτε απαραίτητες σε βάθος χρόνου για την ουσιαστική στήριξη των ατόμων με Διαβήτη;
Θα ήθελα αυτό το «σε βάθος χρόνου» να γίνει σήμερα. Ούτε καν αύριο. Οι ανάγκες δεν μπορούν να περιμένουν. Δεν πρέπει κάποιος να ταξιδεύει εκατοντάδες χιλιόμετρα για να επισκεφθεί εξειδικευμένο γιατρό. Ούτε ένας γονιός να αγωνιά αν το παιδί του με Διαβήτη Τύπου 1 θα έχει την κατάλληλη υποστήριξη στο σχολείο. Ούτε ένας εργαζόμενος να φοβάται ότι η πάθησή του θα εμποδίσει την επαγγελματική του εξέλιξη.
Χρειαζόμαστε περισσότερα, επαρκώς στελεχωμένα Διαβητολογικά Κέντρα και Ιατρεία, πρόληψη των επιπλοκών, συνεχή εκπαίδευση και ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες.
Πάνω απ’ όλα, όμως, πρέπει να αλλάξει η αντίληψη απέναντι στη χρόνια πάθηση. Ο άνθρωπος με Διαβήτη δεν είναι μόνο οι μετρήσεις και οι εξετάσεις του. Έχει οικογένεια, εργασία, υποχρεώσεις, όνειρα. Και δικαιούται να ζει χωρίς περιττούς περιορισμούς.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, στις 14 Νοεμβρίου, ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στα άτομα που ζουν με τη νόσο;
Θα ήθελα να τους πω ότι δεν χρειάζεται να είναι δυνατοί κάθε στιγμή. Υπάρχουν ημέρες που η διαχείριση του Διαβήτη γίνεται πιο απαιτητική, που η κούραση και η αγωνία μεγαλώνουν. Είναι ανθρώπινο.
Σημασία έχει να γνωρίζουν ότι δεν είναι μόνοι. Ότι μπορούν να στηρίζονται στους δικούς τους ανθρώπους αλλά και στους Συλλόγους της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ που βρίσκονται σχεδόν σε κάθε νομό της χώρας.
Εκεί, υπάρχουν άνθρωποι που ζουν την ίδια καθημερινότητα, άλλοι έχουν εμπειρία ετών και άλλοι είναι νέοι σε αυτό το «μονοπάτι της ζωής». Εκεί, κανείς δεν νιώθει μόνος και όταν μας απευθύνονται, λέγοντας «…σε καταλαβαίνω!» το εννοούν πραγματικά!
Ο Διαβήτης δεν στερεί από κανέναν το δικαίωμα να ονειρεύεται, να δημιουργεί και να χαίρεται τη ζωή. Μπορεί να απαιτεί καθημερινή προσπάθεια, αλλά δεν πρέπει να καθορίζει τα όρια των δυνατοτήτων και των επιθυμιών ενός ανθρώπου.
Αυτό υπερασπιζόμαστε μέσα από την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ. Το δικαίωμα κάθε ανθρώπου με Διαβήτη να ζει με αξιοπρέπεια, ελευθερία και πραγματικές ευκαιρίες.
* Ο Χρήστος Δαραμήλας είναι βιολόγος, υπ. διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ, επιστημονικός συνεργάτης Εργαστηρίου Φαρμακολογίας και Τοξικολογίας, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ) και πρόεδρος Διαβητικών Ν. Θεσσαλονίκης «Άγιος Δημήτριος»
