Γράφει ο Φώτης Αλεξόπουλος
Οικονοµολόγος
Μέλος του ΙΝΚΑ/Γενική Οµοσπονδία
Καταναλωτών Ελλάδος
Η µεγάλη εκλογική νίκη του κόµµατος AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν είναι απλώς ένα γερµανικό εκλογικό γεγονός. Είναι ένα ακόµη σηµάδι ότι η Ευρώπη αλλάζει πολιτικά και ότι οι παλιές διαχωριστικές γραµµές δεν επαρκούν πλέον για να εξηγήσουν τη νέα πραγµατικότητα.
Το Πολιτικό κόµµα AfD συγκέντρωσε 43,8% των ψήφων, υπερδιπλασιάζοντας το προηγούµενο αποτέλεσµά του και αφήνοντας το CDU στο 17,2%. ∆εν διαθέτει αυτοδυναµία, αλλά η πολιτική σηµασία της νίκης είναι τεράστια: η «πολιτική υγειονοµική ζώνη» που επί δεκαετίες κρατούσε την Ακροδεξιά έξω από την εξουσία στη Γερµανία δοκιµάζεται πλέον στην πράξη.
Το ακόµη σηµαντικότερο, όµως, είναι η γεωπολιτική διάσταση.
Γιατί ένα γερµανικό κόµµα της Ακροδεξιάς εµφανίζεται τόσο θετικό απέναντι στη Ρωσία του Πούτιν;
Η απάντηση βρίσκεται στην αλλαγή της ίδιας της Ρωσίας.
Η Μόσχα του 2026 δεν είναι η Μόσχα της Σοβιετικής Ένωσης. ∆εν εκπροσωπεί τον κοµµουνισµό ούτε αποτελεί το κέντρο ενός παγκόσµιου ιδεολογικού κινήµατος. Είναι ένα εθνικιστικό, συγκεντρωτικό κράτος που προτάσσει την εθνική ισχύ, την κυριαρχία, την παραδοσιακή κοινωνική αντίληψη και την αµφισβήτηση της δυτικής φιλελεύθερης τάξης.
Ακριβώς γι’ αυτό µπορεί να βρει πολιτική απήχηση στην ευρωπαϊκή Ακροδεξιά.
Το AfD υποστηρίζει µεταξύ άλλων τον τερµατισµό των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και την αποκατάσταση οικονοµικών σχέσεων µε τη Μόσχα. Το AfD παρουσιάζει την «αποκλιµάκωση» και την επανένταξη της Ρωσίας σε µια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας ως γερµανικό συµφέρον.
Εδώ βρίσκεται το ιστορικό παράδοξο.
Η Μόσχα, που για µεγάλο µέρος του 20ού αιώνα αποτελούσε το προπύργιο του κοµµουνισµού, σήµερα βρίσκει πολιτικούς συνοµιλητές στην ευρωπαϊκή Ακροδεξιά.
∆εν πρόκειται για ιδεολογική ταύτιση. Πρόκειται για σύγκλιση συµφερόντων και αντιλήψεων σε συγκεκριµένα ζητήµατα: εθνική κυριαρχία, αντίθεση στην υπερβολική ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, µεταναστευτική πολιτική, δυσπιστία απέναντι στις φιλελεύθερες ελίτ και επιθυµία για µια διαφορετική σχέση µε τη Ρωσία.
Και αυτό δηµιουργεί ένα σοβαρό πρόβληµα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Γιατί εάν η άνοδος του AfD συνεχιστεί, η γερµανική κυβέρνηση θα βρίσκεται υπό αυξανόµενη πίεση να επανεξετάσει πολιτικές που σήµερα θεωρούνται δεδοµένες στις Βρυξέλλες. Ήδη στη Γερµανία συζητείται αν η επιτυχία του AfD θα επηρεάσει την ευρωπαϊκή πολιτική του Βερολίνου, ιδιαίτερα σε ζητήµατα µετανάστευσης, ευρωπαϊκού προϋπολογισµού και Ουκρανίας.
Και εδώ βρίσκεται το µεγαλύτερο ευρωπαϊκό ερώτηµα:
Μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να διατηρήσει ενιαία εξωτερική και αµυντική πολιτική εάν τα µεγάλα κράτη-µέλη αρχίσουν να κυβερνώνται ή να επηρεάζονται αποφασιστικά από κόµµατα που θέλουν διαφορετική σχέση µε τη Μόσχα;
Η Ευρώπη βρίσκεται µπροστά σε µια νέα πολιτική γεωγραφία. Το δίπολο Αριστερά & ∆εξιά υποχωρεί και στη θέση του εµφανίζεται ένα νέο ρήγµα: Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ή Εθνική κυριαρχία, Φιλελεύθερη ∆ηµοκρατία ή Εθνικοσυντηρητισµός, συνέχιση της πίεσης προς τη Ρωσία ή αναζήτηση συµβιβασµού.
Η άνοδος του AfD δείχνει ότι αυτό το νέο δίπολο δεν είναι πλέον θεωρητικό.
Έχει ήδη περάσει στην κάλπη.
Και ίσως αυτό είναι το σηµαντικότερο µήνυµα από τη Γερµανία: η Ευρώπη δεν βρίσκεται πλέον µόνο αντιµέτωπη µε την άνοδο της Ακροδεξιάς. Βρίσκεται αντιµέτωπη µε την πιθανότητα µιας βαθιάς γεωπολιτικής αναδιάταξης, στην οποία η Ρωσία µπορεί να αποκτήσει ξανά επιρροή, όχι µέσω του κοµµουνισµού αυτή τη φορά, αλλά µέσω των δυνάµεων που αµφισβητούν τη σηµερινή ευρωπαϊκή τάξη.
