Τέλος εποχής και πήρα με βαριά καρδιά την απόφαση να γυρίσω από τη μαγευτική Σύρο, από τη Σύρο του γλυκού φθινοπώρου, της δροσερής θαλασσινής αγκαλιάς, των χρωματιστών ηλιοβασιλεμάτων… Γύρισα και έπεσα μέσα στη… λάσπη της Αθήνας. Στη λάσπη του θυμού, της οργής, της αγανάκτησης, στη λάσπη των συλλήψεων, των προσαγωγών, των ύβρεων, των απειλών, στη λάσπη της «Χρυσής Αυγής». Πάντα η ζωή θα έχει δύο όψεις και στον εξωτερικό της κόσμο και στον εσωτερικό. Να μην ξεχνάμε άλλωστε και το συναμφότερον του Έλληνος… Ας ασχοληθούμε για άλλη μια φορά με τη σκοτεινή πλευρά του, αυτή που κρύβεται βαθιά στο εθνικό ασυνείδητο, αυτή που δημιουργεί γεγονότα τύπου «Χρυσής Αυγής»…
Toυ ∆ημήτρη Σουλιώτη
Η «Χρυσή Αυγή» δεν αποτελούσε πρόβλημα, όταν ήταν μια μικρή ομάδα φιλοναζιστών, νεοπαγανιστών, φανατικών αρχαιολατρών, που συμμετείχε σε εκδηλώσεις αρχαίας λατρείας του Δωδεκάθεου. Η «Χρυσή Αυγή» κατέστη τεράστιο κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα, όταν τετρακόσιες τριάντα χιλιάδες συμπολίτες μας την ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές του Ιουνίου 2012. Τι να οδήγησε άραγε αυτούς τους συμπολίτες μας να ψηφίσουν ένα ακραία εθνικιστικό, φιλοναζιστικό πολιτικό μόρφωμα; Αυτές τις ημέρες έχει ακουστεί πλήθος απόψεων, σχετικά με τις αιτίες της εκλογικής τους συμπεριφοράς: Τους οδήγησε το μνημόνιο, η φτώχεια, η ανέχεια, η ανεργία, η διαφθορά των Ελλήνων πολιτικών, ο εθνικισμός, ο σωβινισμός, ο αντι-σιωνισμός, το μεταναστευτικό, το φυλετικό και πολιτικό μίσος, η απέχθεια του συστήματος και η αντι-συστημική πάλη, η πνευματική καθυστέρηση…
Καταθέτω ευθύς αμέσως άλλη μια αιτία για τη θεαματική αύξηση της «Χρυσής Αυγής» και αυτή την ονομάζω ελληνικό τσαμπουκά. Η λέξη έχει τούρκικη προέλευση και σημαίνει τη ζόρικη και μάγκικη συμπεριφορά που τη χαρακτηρίζει το επιθετικό, θρασύ και απειλητικό ύφος. Έχω αναφέρει και σε προηγούμενα άρθρα μου ότι το βασικό πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας είναι η συνειδητή μη αποδοχή κανόνων συμβίωσης, η εκ προθέσεως μη οριοθέτηση δικαιωμάτων – υποχρεώσεων, νόμιμου – παράνομου, θεμιτού – αθέμιτου, το ότι ζούμε σε ανομικό σύστημα, είμαστε μέρος αυτού του ανομικού συστήματος και λύνουμε τα ανακύπτοντα ζητήματα με συμψηφισμό παρανομιών, φορτώνοντας τα δεινά και τις αποτυχίες μας στο κράτος. Σ’ αυτό το χάος, σ’ αυτή τη «χύμα» κατάσταση που επικρατεί στη χώρα μας, βασικό όπλο για την επίτευξη των σκοπών επιβίωσης και καταξίωσης μεγάλου ποσοστού Ελλήνων, αποτελεί ο τσαμπουκάς. Ο τσαμπουκάς κυριαρχεί σε όλες σχεδόν τις κοινωνικές εκδηλώσεις. Οδηγώ με τσαμπουκά –ιδιαίτερα αν οδηγώ μοτοσυκλέτα– φοροδιαφεύγω με τσαμπουκά, κτίζω αυθαίρετα με τσαμπουκά, εξαργυρώνω την πολιτική μου στράτευση και τις ψήφους των δικών μου ανθρώπων προς τον κολλητό μου πολιτικό με τσαμπουκά, δωροδοκώ με τσαμπουκά, δωροδοκούμαι με τσαμπουκά, διασκεδάζω, γράφοντας στα παλιά μου τα παπούτσια τις διατάξεις περί κοινής ησυχίας, με τσαμπουκά κ.τ.λ. Γενικά όπου με παίρνει και για την εξυπηρέτηση των ιδιοτελών μου συμφερόντων, επιβάλλω τη θέλησή μου –έξω από νόμους και κανόνες– με τσαμπουκά και όπου δεν με παίρνει «κάνω την πάπια». Όταν λοιπόν κάποιοι συμπολίτες μας συμπεριφέρονται τσαμπουκαλίδικα σε όλες τις εκδηλώσεις της ζωής τους, ποια περιμένετε ότι θα είναι η εκλογική τους συμπεριφορά, ιδιαίτερα σε περίοδο οικονομικής κρίσης, στην οποία και λόγω μείωσης του εισοδήματός τους, τους έχει κοπεί ο τσαμπουκάς; Θα επιλέξουν για να ψηφίσουν κάποιον πολιτικό σαν τον Φώτη Κουβέλη, που συνιστά ηρεμία, σεβασμό των απόψεων του άλλου, μετριοπάθεια, κριτική σκέψη, κοινωνική αλληλεγγύη; Μήπως θα αναζητήσουν κάποιον με ιδιαίτερα υψηλό δείκτη νοημοσύνης, σαν τον Βαγγέλη Βενιζέλο, για να τους εκπροσωπήσει; Ή μήπως θα αναζητήσουν τον πολιτικό τους εκπρόσωπο στο ΚΚΕ, αναμένοντας το πλήρωμα του χρόνου, τη σοσιαλιστική επανάσταση και την κομμουνιστική κοινωνία; Το πιο πιθανό δεν είναι να ψάξουν να βρουν κάποιον δυνατό τσαμπουκά, κάποια δίμετρη «ντουλάπα», που ίσως να είναι και μπράβος της νύχτας, για να δείρει για λογαριασμό τους πολιτικά και αν μπορεί και στην πράξη, αυτούς που θεωρεί ότι του σπάσανε τον τσαμπουκά; Το ανέφερε στη Βουλή και ο κ. Τσούκαλης της ΔΗΜΑΡ: Τους ψήφισαν, για να μας δείρουν. Επίσης αν ο συμπολίτης μας είναι κάπως πιο συγκρατημένος στην εκδήλωση του εκλογικού του τσαμπουκά, ίσως να επιλέξει το κόμμα του κυρίου Καμμένου, ως πολιτικό εκφραστή ενός πιο ήπιου τσαμπουκά.
Και δυο λόγια για την ομοιότητα που προσπάθησαν να περάσουν ορισμένα κανάλια, των πρωτοπαλλήκαρων της Χρυσής Αυγής με τον Δημήτρη Κουφοντίνα της «17 Νοέμβρη». Η διαφορά μεταξύ τους –εκτός της ποινικής διάστασης– είναι όση του φάντη με το ρετσινόλαδο. Ο Κουφοντίνας είναι η ακραία μορφή του διανοούμενου επαναστατημένου ανθρώπου, που το πάθος της –ανέφικτης– επανάστασης τον οδηγεί στο μηδενισμό και στο παράλογο. Κατά τον Αλμπέρ Καμύ, ο επαναστατημένος άνθρωπος, σαν τον Νετσάγιεφ, ακόμη και αν ξεκινά ως ωραία ψυχή, οδηγείται τελικά μέσα από τις αντιφάσεις του, την απελπισία του και τον απόλυτο φανατισμό του για την ενοχή των αφεντικών, στον κυνισμό και τη βία. Ξεμακραίνοντας από την ανοχή και την επιείκεια, καταλήγει σε ψυχικό αδιέξοδο και τελικά στη διπλή θυσία της αθωότητας και της ζωής. Βλέπετε κάποια ομοιότητα όλων των παραπάνω με τον ελληνικό τσαμπουκά και τη Χρυσή Αυγή;
Κάποιοι φίλοι με τους οποίους συζήτησα το θέμα του παρόντος άρθρου, μου πρότειναν να γράψω τους λόγους, για τους οποίους ένας πολύ μεγάλος αριθμός συμπολιτών μας χρησιμοποιεί τον τσαμπουκά ως το βασικό όργανο επίλυσης των προβλημάτων του. Δεν νομίζω ότι αυτό είναι εφικτό στο πλαίσιο ενός μικρού άρθρου, γιατί η ανάλυση θα απαιτούσε ένα ολόκληρο βιβλίο. Και η ιστορική αναδρομή των αιτίων της συγκεκριμένης συμπεριφοράς, θα μπορούσε να ξεκινήσει τον 4ο αιώνα με τη σκέψη του ασκητή Ευάγριου του Ποντικού (Πόντιου), ή να ξεκινήσει τον 13ο αιώνα, όταν επιλέξαμε την Ανατολή έναντι της Δύσης, ή θα μπορούσε να ξεκινήσει από τη σύσταση του ελληνικού κράτους ή τέλος από τη μεταπολίτευση. Η ανάλυση πρέπει να κατέλθει στα βάθη του εθνικού ασυνειδήτου για τις ψυχολογικές αιτίες, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να λάβει υπόψη της και τις άλλες συνιστώσες, την κοινωνιολογική, την ιστορική και την πολιτική…
Συναισθήματα θλίψης με καταλαμβάνουν όταν συγκρίνω την άδολη πολιτική με τις ιδεολογικές μάχες των νεανικών μας χρόνων, τότε που ξενυχτάγαμε για να αποστηθίσουμε μαρξιστικά τσιτάτα, προκειμένου να «κατατροπώσουμε» τους ιδεολογικούς μας αντιπάλους, με την άποψη για την πολιτική που ασπάζονται η «Χρυσή Αυγή» και οι ψηφοφόροι της. Για πολλούς συμπολίτες μας στην Ελλάδα της κρίσης και στο πεδίο της υπανάπτυξης και της παράνοιας, η πολιτική ταυτίζεται με τον τσαμπουκά, με την τσαμπουκαλίδικη συμπεριφορά «φουσκωτών» βουλευτών και ψηφοφόρων τους…
