Μετά μια εκδρομή στα Βαλκάνια, είχα ξεκινήσει να γράφω ένα κείμενο για τους γείτονές μας τους Αλβανούς και πόσο πολύ μας μοιάζουν. Τα πολιτικά γεγονότα όμως είναι τόσο ραγδαία, που άφησα τους Αλβανούς για να ασχοληθώ και πάλι με τους Έλληνες.
Λοιπόν «ο κύβος ερρίφθη», ο Πρωθυπουργός «πέρασε τον Ρουβίκωνα» και η πλειοψηφία της Βουλής (ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ, Χρυσή Αυγή) ψήφισε και μάλιστα «μονομπλόκ», δηλαδή χωρίς να χαθεί ούτε μία ψήφος, να διενεργηθεί δημοψήφισμα στις 5 Ιουλίου 2015. Ως ερώτημα – δίλημμα του δημοψηφίσματος ορίστηκε η αποδοχή ή μη της πρότασης των εταίρων – δανειστών – θεσμών περί επιβολής δημοσιονομικών μέτρων, με εκφρασμένη την άποψη της Κυβέρνησης για την απόρριψή της. Πολλοί αρμόδιοι πολιτικοί παράγοντες υποστηρίζουν ότι το θέμα δεν είναι εθνικό -όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα, για την προκήρυξη δημοψηφίσματος- και ως εκ τούτου αυτό είναι παράνομο. Τυπικά το θέμα δεν είναι εθνικό, στην ουσία όμως στο τεθέν δίλημμα του δημοψηφίσματος υποκρύπτεται ο προαιώνιος διχασμός της ελληνικής ψυχής, που μας ταλανίζει τουλάχιστον από το σχίσμα των εκκλησιών το 1054 μ.Χ. Και με αυτή την έννοια το θέμα δεν είναι απλά εθνικό, είναι κυρίως οντολογικό – υπαρξιακό, γιατί στο «αθώο» ερώτημα του δημοψηφίσματος περικλείονται οι πιο σκοτεινές σελίδες της ιστορίας μας. Αναπηδούν από τα βάθη της ιστορίας μας οι εικονομάχοι και οι εικονοκλάστες, οι ενωτικοί και οι ανθενωτικοί, το «καλύτερα τούρκικο φέσι, παρά τιάρα παπική», αναπηδούν οι κλέφτες και αρματωλοί και οι «νενέκοι», ο Καποδίστριας και ο Μαυρομιχάλης, οι κουίσλινγκς και ταγματασφαλίτες και οι αντάρτες, ο τελευταίος εμφύλιος πόλεμος, οι κομμουνιστές και οι εθνικόφρονες, ο Καραμανλής, ο Σημίτης, οι μνημονιακοί και οι αντιμνημονιακοί… Και μαζί με όλους αυτούς ξεμπουκάρει από τα έγκατα της ψυχής μας (ασυνείδητο), από το μπουντρούμι του λαβυρίνθου, που είναι κρυμμένος ο διχαστικός «μινώταυρος», ο οποίος, όταν βγει έξω στο φως, πάντα αφήνει στο πέρασμά του χαλάσματα, πόνο, δάκρυα και αίμα…
Εφόσον όμως ο κίνδυνος είναι τόσο μεγάλος, γιατί η Κυβέρνηση διακινδυνεύει τόσο πολύ με την προκήρυξη του δημοψηφίσματος; Υπάρχει η άποψη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σύμφωνα με την οποία όλη η διαδικασία των διαπραγματεύσεων ήταν «στημένη» και από την αρχή ο στόχος ήταν να βγούμε από το Ευρώ. Θεωρώ πιο κοντά στην αλήθεια την άποψη ότι η Κυβέρνηση διαπίστωσε ότι εκτός από τα δημοσιονομικά μέτρα των θεσμών, ακόμη και τα μέτρα που είχε αποδεχθεί η ίδια δεν θα ψηφίζονταν στη Βουλή από τα Πολιτικά Κόμματα που τη στηρίζουν και έτσι αποφάσισε να …στρίψει δια του δημοψηφίσματος. Αποφάσισε δηλαδή να πετάξει την «καυτή πατάτα» στο λαό θέτοντας σε κίνδυνο την ενότητά του και την ίδια τη χώρα, για να μη διακινδυνεύσει την ενότητα του Κόμματος. Τα στελέχη όμως του Κόμματος ουσιαστικά αντιπροσωπεύουν μόνο το 4% του εκλογικού σώματος, δηλαδή την εκλογική βάση του αρχικού, μικρού ΣΥΡΙΖΑ. Και αν αυτοί σκέφτονται δογματικά και μονοσήμαντα, ερμηνεύοντας τον κόσμο με τα δικά τους παρωχημένα εργαλεία σκέψης και μη λαμβάνοντας υπόψη κάθε φορά το συσχετισμό δυνάμεων, το πρόβλημα είναι σχετικά ελεγχόμενο. Αν όμως στο δημοψήφισμα επικρατήσει το ΟΧΙ, οπότε θα διαπιστωθεί ότι η πλειοψηφία του λαού μας σκέφτεται με τον ίδιο τρόπο, τότε το πρόβλημα είναι τεράστιο και όπως και σε ανάλογες ιστορικές περιπτώσεις, δεν μας σώζει τίποτα…
Ας εξετάσουμε λοιπόν πως σκέφτονται ή μάλλον καλύτερα τι πιστεύουν (πίστη – συναίσθημα Vs λογικής) οι Έλληνες σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα, αρχίζοντας με μια πρόσφατη δημοσκόπηση. Σύμφωνα λοιπόν με δημοσκόπηση της GPO (15.6.2015) το 18,8% των Ελλήνων πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ταυτίζεται με την πρόοδο και ως εκ τούτου είναι αναγκαία η παραμονή μας σ’ αυτή. Το 21,3% πιστεύει ότι η ΕΕ εκφράζει συμφέροντα που δεν εξυπηρετούν την Ελλάδα και ως εκ τούτου πρέπει να αποχωρήσουμε άμεσα απ’ αυτή. Το μεγαλύτερο ποσοστό (57,5%) πιστεύει ότι η ΕΕ δεν εκπροσωπεί τα συμφέροντα της πλειοψηφίας των πολιτών, αλλά πρέπει να παραμείνουμε σ’ αυτή, γιατί διαφορετικά θα απομονωθούμε. Τέλος το 2,4% δήλωσε: «Δεν ξέρω, δεν απαντώ». Βάσει των ευρημάτων της συγκεκριμένης δημοσκόπησης θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι με δεδομένα τα μειοψηφικά ποσοστά των «καθαρών» υπέρμαχων και αντιπάλων της ΕΕ, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος -εφόσον τελικά διενεργηθεί- θα κριθεί από τη μεγάλη μάζα (57,5%) των φοβισμένων πολιτών. Και αυτούς ακριβώς κυρίως σκοπεύουν τόσο οι υπέρμαχοι του ΝΑΙ, όσο και οι υπέρμαχοι του ΟΧΙ. Έχοντας διαπιστώσει ότι η μάχη θα δοθεί κυρίως στο πεδίο των συναισθημάτων -συναισθηματικός λαός γαρ- και όχι της λογικής, οι μεν πρώτοι αποβλέπουν στο να διατηρήσουν τον ρεαλιστικό φόβο του, οι δε δεύτεροι να εξάψουν το «πατριωτικό» του αίσθημα, ώστε να υπερνικήσει το φόβο. Και πως μπορεί να εξαφθεί το «πατριωτικό» αίσθημα, για να νικηθεί ο φόβος; Αναζητούμε την απάντηση στο προηγούμενο άρθρο μου (Ελληνική Αξιοπρέπεια Vs Πορτογαλικής Αξιοπρέπειας), το οποίο κατά μια έννοια μπορεί να θεωρηθεί προφητικό. Η Κυβέρνηση και τα πολιτικά Κόμματα που υποστηρίζουν το ΟΧΙ, εκμεταλλευόμενοι τον βαθιά ριζωμένο στο εθνικό φαντασιακό διχαστικό τύπο της ιστορικής συνείδησης, θα προσπαθήσουν να δημιουργήσουν έναν νοητικό χάρτη: εξάρτηση, υποτέλεια, ραγιαδισμός από τη μια πλευρά, περήφανος μικρός λαός που πολεμάει για την αξιοπρέπειά του από την άλλη. Σ’ αυτή την προσπάθειά τους υποβοηθούνται από τον επικρατούντα στην ελληνική κοινωνία ιδιότυπο τσαμπουκά τού «όρμα» και «μη κολώνεις», ιδιαίτερα στη νέα γενιά, ο οποίος -σύμφωνα με μετρήσεις- δίνει προβάδισμα στο ΟΧΙ, σ’ αυτή την κατηγορία ψηφοφόρων. Έτσι στην προσπάθειά τους να επιβάλουν την άποψή τους θα διχάσουν τους Έλληνες, με κίνδυνο να ξαναζήσουμε άλλη μια μαύρη σελίδα στην ιστορία μας. Εκτιμώ όμως ότι εκτός από τους φοβισμένους Έλληνες, σημαντικό ρόλο στην έκβαση του δημοψηφίσματος θα παίξει και η εκλογική στάση του ΚΚΕ. Σύμφωνα με δημοσκοπικές εκτιμήσεις (ALCO) η ποσοστιαία διαφορά μεταξύ του ΝΑΙ και του ΟΧΙ θα είναι μικρή. Επομένως αν οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ ψηφίσουν «άκυρο», υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να καθορίσουν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Έτσι στην περίπτωση που επαληθευθεί η συγκεκριμένη υπόθεση (μικρή ποσοστιαία διαφορά, «άκυρο» από το ΚΚΕ, νίκη του ΝΑΙ), θα λάβει χώρα το εξής παράδοξο: ένα πολιτικό Κόμμα που είναι σαφώς εναντίον της παραμονής της χώρας μας στην Ευρώπη, να την κρατήσει τελικά σ’ αυτή.
Υπάρχει ένα θαυμάσιο έργο που κάθε φορά που το βλέπω στην τηλεόραση με διαπερνούν ρίγη συγκίνησης. Πρόκειται για το «Ο τελευταίος Σαμουράι» με τον Τομ Κρουζ. Οι Σαμουράι, θέλοντας να ζήσουν για πάντα στον δικό τους παραδοσιακό κόσμο και μη μπορώντας να ζήσουν στο νέο κόσμο που ανέτειλλε, αγνόησαν το συσχετισμό δυνάμεων και πήγαν με τα σπαθιά τους καταπάνω στις κάννες των πολυβόλων. Χάθηκαν μέχρις ενός… Ίσως ενδόμυχα αυτό να ήθελαν… Αν ο τύπος ιστορικής συνείδησής τους, το φαντασιακό τους και ο διχαστικός «μινώταυρος» οδηγήσουν την πλειοψηφία των Ελλήνων στη συμπεριφορά των Σαμουράι, θα χαθούμε όλοι μαζί, ευρωπαϊστές και αντιευρωπαϊστές όχι από ατύχημα (Graccident), αλλά μετά από μακρόχρονη και ανίατη «εθνική ψυχική ασθένεια». Και βέβαια οι «ψυχικά ασθενείς» τόσο στα δικαστήρια όσο και στη ζωή είναι αθώοι του αίματος…
Δημήτρης Γ. Σουλιώτης
Συγγραφέας
