Tο θέμα της κατανομής πόρων του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης μέσω τηλεδιάσκεψης του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας την Τετάρτη 14 Απριλίου, με τη συμμετοχή του αν. υπουργού Εσωτερικών Στέλιου Πέτσα και των προέδρων των Περιφερειακών Ενοτήτων Δήμων (ΠΕΔ), της χώρας.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Δημήτρης Παπαστεργίου, κατά την αρχική του τοποθέτηση, επεσήμανε την ανάγκη να υπάρξει μια δίκαιη κατανομή μεταξύ των Δήμων, των πόρων του προγράμματος. Παρά το γεγονός ότι σε αυτό προβλέπονται πόροι ύψους 2,5 δις. ευρώ, οι ανάγκες των Δήμων είναι πολύ μεγάλες, αφού οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί ξεπερνούν ήδη τα 3 δισ. ευρώ.
«Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τα κριτήρια κατανομής που ορίστηκαν μετά την έκδοση της ΚΥΑ από το υπουργείο Εσωτερικών, δημιούργησε εύλογη ανησυχία σε μεγάλο αριθμό Δήμων. Η κατανομή αυτή φαίνεται ότι ευνοεί – σωστά – τους πολύ μικρούς Δήμους, αδικεί όμως τους μεσαίους και μεγάλους Δήμους της Περιφέρειας», ανέφερε.
Το ζήτημα τέθηκε στον αν. υπουργό Σ. Πέτσα, ο οποίος ανέφερε πως θα προβλεφθούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις, που θα ενισχύσουν την ευελιξία των Δήμων. Ενώ επισήμανε πως πρόθεση της Κυβέρνησης είναι να αξιοποιηθούν πόροι και από άλλα προγράμματα, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι Δήμοι για να 
εκτελέσουν έργα που έχουν ανάγκη.
Πέντε διορθώσεις στην κατανομή των πόρων
Το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ αναγνώρισε ότι αυτή την στιγμή δεν μπορούν να γίνουν σημαντικές αλλαγές στο μοντέλο κατανομής των πόρων, παρά τις συζητήσεις που είχαν προηγηθεί. Για το λόγο αυτό το Δ.Σ. αποφάσισε να ζητήσει πέντε συγκεκριμένες αλλαγές , που μπορούν να συμβάλλουν στην άμβλυνση των αδικιών που προκαλεί το περιεχόμενο της ΚΥΑ. Οι 5 αλλαγές αυτές αφορούν διορθώσεις στην κατανομή με βάση τα παρακάτω σημεία:
-Να μην προσμετρηθούν οι πόροι που έχουν ήδη διατεθεί μέσω του ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ 1 στους πόρους του προγράμματος Α. Τρίτσης, ιδιαίτερα για έργα που αφορούν την ύδρευση και αποχέτευση.
-Να μεταφερθεί και να χρηματοδοτηθεί μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης ένα ειδικό πρόγραμμα, που αφορά τους τομείς της Αγροτικής Ανάπτυξης και Οδοποιίας.
-Να ζητηθεί η άμεση κινητοποίηση της ΕΕΤΑΑ και της ομάδας μηχανικών που πρέπει να δημιουργήσει, ώστε να στηριχθούν οι μικροί Δήμοι στην προσπάθειά τους να υλοποιήσουν τα έργα που θα προτείνουν για χρηματοδότηση από το Α. Τρίτσης.
-Να «προηγηθούν οι πόροι του προγράμματος», δηλαδή οι Δήμοι να είναι αυτοί που θα κερδίζουν από τις εκπτώσεις των έργων.
-Να μπουν τα κριτήρια επιλεξιμότητας στις εντάξεις των έργων των Δήμων, από την Επιτροπή Αξιολόγησης.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ τόνισε: «Πολλοί Δήμοι της χώρας είδαν με προβληματισμό την κατανομή του Αντ. Τρίτσης. Θα έπρεπε από την αρχή να επιλεγεί μία πιο δίκαιη κατανομή, με πληθυσμιακά και εκτατικά κριτήρια καθώς και άλλα όπως το τουριστικό ισοδύναμο, η ορεινότητα, η νησιωτικότητα. Δεν θέλουμε να χαθεί ούτε ένα ευρώ από Δήμους συνεπώς πρέπει άμεσα να ξεκινήσουμε, όμως η μη ισόρροπη κατανομή για μερίδα Δήμων, μας αφήνει και πάλι μία αίσθηση αδικίας, ειδικά για τους Δήμους της περιφέρειας». Κα πρόσθεσε: «Στο σημείο αυτό, η μόνη ρεαλιστική πρόταση που μπορεί να γίνει και η οποία δεν διορθώνει πλήρως την όλη ανισοκατανομή, είναι να μην αφαιρεθούν τα χρήματα των έργων του ‘Φιλόδημος 1”.
Τα χρήματα που θα απαιτηθούν για να καλυφθεί η παραπάνω διαφορά, ας καλυφθούν από μία νέα συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή και από τους τόκους των χρημάτων του Πράσινου Ταμείου στο ΤΠΔ για τα επόμενα χρόνια ή μεταφορά ολόκληρων προτάσεων στο Ταμείο Ανάκαμψης».
Σ. Πέτσας: «Θα είμαστε ευέλικτοι στην κατανομή»
Ο αν. υπουργός Εσωτερικών Σ. Πέτσας επεσήμανε την ανάγκη της γρήγορης και όσο το δυνατόν μεγαλύτερης απορροφητικότητας των χρημάτων που προβλέπει το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» προκειμένου αφενός να εξυπηρετηθούν οι αυξημένες ανάγκες των Δήμων, αφετέρου, να υπάρξει η καλή έξωθεν μαρτυρία προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ώστε να μπορεί η Κυβέρνηση σε δεύτερο χρόνο να ζητήσει επιπλέον χρήματα για να καλυφθούν πραγματικές ανάγκες των Δήμων. Αναφερόμενος στην ΚΥΑ που έθεσε τα πλαφόν κατανομής αναγνώρισε την απογοήτευση που δημιούργησε σε πολλούς Δήμους αλλά τόνισε ότι έχουν προβλεφθεί τρεις «βαλβίδες αποσυμπίεσης» που θα συμβάλουν στην αύξηση των πλαφόν που προβλέπει η ΚΥΑ.
Ειδικότερα διευκρίνισε ότι για τα έργα εκείνα του «Φιλόδημος Ι» που έχουν ήδη ενταχθεί στο Πρόγραμμα και συμβασιοποιηθεί, λαμβάνεται υπόψη το ποσό της σύμβασης και όχι το ποσό του προϋπολογισμού. Τόνισε, δε, ότι 42 περιπτώσεις έργων -τα οποία είτε δεν έχουν ενταχθεί στο «Αντώνης Τρίτσης», είτε δεν έχουν μεταφερθεί από το «Φιλόδημος Ι»- θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούνται, κανονικά, από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Εσωτερικών, εκτός του πλαφόν.
Όσον αφορά στη δεύτερη «βαλβίδα αποσυμπίεσης», ο Σ. Πέτσας σημείωσε ότι στις 31 Μαΐου, που λήγει η προθεσμία υποβολής των προτάσεων από τους Δήμους, θα γίνει και η συνολική εκτίμηση του προϋπολογισμού, έτσι ώστε να φανεί εάν υπάρχει νέα δυνατότητα ανακατανομής στο πλαίσιο του Προγράμματος.
Ο αν. υπουργός αναφέρθηκε, επίσης, στη δυνατότητα μεταφοράς έργων σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, αξιοποιώντας τις συνέργειες που προσφέρονται και με άλλα Υπουργεία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι εφόσον τα έργα συμβασιοποιηθούν και μείνουν αδιάθετα κονδύλια, θα μπορεί να υπάρξει είτε μία οριζόντια αύξηση του πλαφόν, είτε νέες προσκλήσεις για εντάξεις έργων. Μάλιστα, αναφέρθηκε και στη δυνατότητα που δίνει η Κοινή Υπουργική Απόφαση για χρηματοδοτήσεις έργων που είναι λίγο πιο πάνω από το πλαφόν, ενώ σημείωσε ότι για Δήμους με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, «όποιες ακραίες περιπτώσεις έχουν προκύψει, αυτές θα αντιμετωπιστούν».
Στη συνέχεια ο Σ. Πέτσας δήλωσε: «Όλα τα θέματα που σας απασχολούν θα τα βλέπουμε βήμα-βήμα μαζί. Είναι σημαντικό να επιταχύνουμε και να απορροφήσουμε κάθε ευρώ του προγράμματος. Να επιδείξουμε αποτελεσματικότητα ώστε να μπορούμε με την καλή μαρτυρία να διεκδικήσουμε περισσότερα χρήματα. Έχοντας δώσει τα διαπιστευτήριά μας και με τη βεβαιωμένη διάθεση του υπουργείου να εξαντλήσουμε τις βαλβίδες ασφαλείας που σας ανέφερα, όπου χρειαστεί θα προσπαθήσουμε να αυξήσουμε τα χρηματοδοτικά εργαλεία για τους Δήμους. Τέλος διαβεβαιώνω ότι προβλήματα που υπάρχουν σε πολλούς Δήμους, έχουμε την ευελιξία και τη διάθεση να τα αντιμετωπίσουμε άμεσα».
Ληξιπρόθεσμες οφειλές Δήμων στο ΤΠΔανείων
Απαντώντας στο αίτημα της ΚΕΔΕ για αναστολή πληρωμών των τοκοχρεολυτικών δόσεων των ΟΤΑ προς το ΤΠΔ για το 2021 και μεταφορά τους προς πληρωμή στο 2022 σε ισόποσες άτοκες δόσεις, ο Σ. Πέτσας τόνισε: «Στόχος της Κυβέρνησης είναι να μειωθούν οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των Δήμων. Στο πλαίσιο αυτό προσπαθούμε να μεταφέρουμε τις δόσεις του 2021 το 2022. Είμαστε σε συζητήσεις με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και το Υπουργείο Οικονομικών. Παράλληλα όμως δίνουμε παράταση μέχρι τις 30/7 της υποβολής καταγραφής των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων των Δήμων που έληγε τον Απρίλιο όπου και έπρεπε να καταβάλετε το ποσό. Η παράταση αυτή συμφωνήθηκε με το Υπουργείο Οικονομικών και θα περάσει με τροπολογία στην Βουλή την επόμενη Τετάρτη. Επίσης συμφωνήσαμε με το Υπ. Οικονομικών για ακόμη ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα 70 εκατ. ευρώ με «σφικτό» χρονοδιάγραμμα, με αποπληρωμή μέχρι 30/6. Σας παρέχουμε μια ρευστότητα να πληρώσετε ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις σας απαλλαγμένοι από βάρη και να κινηθεί η οικονομία».
Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στην ΕΕΤΑΑ
Ο αν. υπουργός Εσωτερικών, απαντώντας στο αίτημα της ΚΕΔΕ για την σύγκληση Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της ΕΕΤΑΑ με θέμα την νέα εκλογή Διοικητικού Συμβουλίου, ενημέρωσε ότι τις επόμενες μέρες – εντός της εβδομάδας – θα γίνει η πρόσκληση της Γ.Σ. ώστε να ικανοποιηθεί το αίτημα της Διοίκησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας που αποτελεί τον βασικό μέτοχο της εταιρείας.
Χρονοδιάγραμμα και πόροι για «Κυκλική Οικονομία»
Τέλος, σύμφωνα με το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ, το προτεινόμενο Σχέδιο Δράσης για την Κυκλική Οικονομία έρχεται να προωθήσει ένα νέο και βιώσιμο μοντέλο της εθνικής οικονομίας, αντικαθιστώντας το γραμμικό μοντέλο «παραγωγή-κατανάλωση- απόρριψη». Το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας στοχεύει σε μια οικονομία με μηδενικά απόβλητα με χαρακτηριστικά την ανθεκτικότητα των προϊόντων, την αποδοτικότητα των πόρων, τα πράσινα επιχειρηματικά μοντέλα, τον οικολογικό σχεδιασμό προϊόντων, την καινοτομία στις αγορές ανακυκλωμένων υλικών, την ανάπτυξη αγορών δευτερογενών υλικών και προφανώς την αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών από πλευράς πολιτών .
Για να διαδραματίσει όμως σωστά τον ρόλο αυτό η Τ.Α. χρειάζεται το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό και τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους. Το ΔΣ της ΚΕΔΕ επεσήμανε την ανάγκη ενός πολύ συγκεκριμένου επιχειρηματικού σχεδίου και χρονοδιαγράμματος διάθεσης των πόρων σε ανθρώπινο δυναμικό και οικονομικά μέσα προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος.
