Γράφει ο Τάσος Μεργιάννης – Από την έντυπη έκδοση της Καθημερινής Αμαρυσίας – φύλλο Πεντέλης – Μελισσίων – Βριλησσίων 17/09/2026
Γιατί ένας άνθρωπος που σε µια δεδοµένη στιγµή θα µπορούσε να καταστρατηγήσει έναν κανόνα (για παράδειγµα να παραβιάσει έναν κόκκινο σηµατοδότη ενώ οδηγεί), τελικά επιλέγει να µην το κάνει; Η απάντηση δεν βρίσκεται πάντα στην ηθική του ή στον φόβο µιας ενδεχόµενης αυστηρής ποινής. Συχνά βρίσκεται σε κάτι πολύ πιο απλό: στην αίσθηση ότι κάποιος µπορεί να τον δει και ότι, αν χρειαστεί, θα κληθεί να λογοδοτήσει.
Έχει αποδειχτεί περίτρανα ότι οι κανόνες λειτουργούν αποτελεσµατικότερα όταν δεν υπάρχουν µόνο «στα χαρτιά», αλλά όταν ο πολίτης αντιλαµβάνεται ότι εφαρµόζονται και ότι υπάρχει πραγµατική πιθανότητα ελέγχου.
Το βλέπουµε καθαρά στους δρόµους. Σύµφωνα µε στοιχεία που παρουσίασε η εφηµερίδα «Καθηµερινή», τα αλκοτέστ αυξήθηκαν κατά 850%, φτάνοντας το 1.030.000 στο πρώτο οκτάµηνο του 2026, από 108.000 το 2025. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε µόλις µία µόλις εβδοµάδα, η Τροχαία πραγµατοποίησε 38.098 ελέγχους και βεβαίωσε 205 παραβάσεις.
Το ίδιο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των δηµοτικών χώρων στα Βριλήσσια. ∆εν ήταν λίγες οι φορές που ο δήµαρχος Γιάννης Πισιµίσης σε δηµόσιες τοποθετήσεις του είχε αναφερθεί σε σωρεία βανδαλισµών που σηµειώνονται σε παιδικές χαρές.
Κι όµως, κάτι δείχνει να αλλάζει πάνω σ’ αυτό, καθώς το κλείδωµα των παιδικών χαρών κατά τις νυχτερινές ώρες, από τις 22:30 έως τις 07:00, συνοδεύτηκε από µείωση των βραδινών βανδαλισµών και της παραβατικότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η νυχτερινή επιτήρηση µε drone που έχει θέσει σε λειτουργία ο ∆ήµος Βριλησσίων µε τη λειτουργία του να αφορά κυρίως την πυροπροστασία, µε καθηµερινή νυχτερινή επιτήρηση του περιαστικού δάσους Θεοκλήτου, του αστικού πρασίνου, των υποδοµών και άλλων περιοχών, ώστε να υπάρχει έγκαιρη προειδοποίηση και άµεση κινητοποίηση των αρµόδιων Αρχών όταν κληθεί ανάγκη.
∆εν χρειάζεται, λοιπόν, πάντοτε να υπάρξει τιµωρία για να αλλάξει µια συµπεριφορά. Αρκεί πολλές φορές η πιθανότητα ότι µπορεί να υπάρξει έλεγχος.
Αυτό δεν σηµαίνει ότι θέλουµε πόλεις γεµάτες κάµερες, drones και επιτηρητές. Μια υγιής κοινωνία δεν µπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην επιτήρηση. Το ζητούµενο είναι οι πολίτες να τηρούν τους κανόνες επειδή τους θεωρούν αυτονόητους.
Όµως µέχρι να φτάσουµε εκεί, η καθηµερινή εµπειρία µάς θυµίζει κάτι απλό: η λογοδοσία λειτουργεί προληπτικά. Όταν ο πολίτης γνωρίζει ότι ο δηµόσιος χώρος δεν είναι «κανενός» (δηλαδή ότι του ανήκει όσο ανήκει και στον διπλανό του) και ότι η συµπεριφορά του µπορεί να ελεγχθεί, είναι πολύ πιθανότερο να τον σεβαστεί.
Τελικά, αυτό να είναι τελικά το µεγάλο στοίχηµα για τις γειτονιές µας: όχι να δηµιουργήσουµε µια πόλη όπου όλοι φοβούνται ότι τους παρακολουθούν, αλλά µια πόλη όπου όλοι ξέρουν ότι ο δηµόσιος χώρος είναι κοινός και η ευθύνη απέναντί του είναι επίσης κοινή.
