Γράφει ο Τάσος Μεργιάννης – Από την έντυπη έκδοση της Καθημερινής Αμαρυσίας – φύλλο Πεντέλης – Μελισσίων – Βριλησσίων 02/07/2026
Σε µια εποχή κατά την οποία οι πόλεις δοκιµάζονται από την κλιµατική κρίση και την έλλειψη ελεύθερων χώρων, η αξία της δηµόσιας έκτασης αποκτά αυτό που λέµε «προστιθέµενη αξία».
Οι πλατείες, τα πάρκα, οι πεζόδροµοι και οι χώροι πρασίνου δεν αποτελούν απλώς τµήµατα του αστικού ιστού. Είναι τα σηµεία συνάντησης και αναφοράς της τοπικής κοινωνίας. Εκεί όπου αναπτύσσονται οι ανθρώπινες σχέσεις και διαµορφώνεται η ταυτότητα της πόλης…
Με αφορµή τις πρόσφατες παρεµβάσεις του ∆ήµου Βριλησσίων στο κεντρικότερο τοπόσηµο της πόλης, την πλατεία Αναλήψεως, την αγορά τµήµατος της πλατείας Πόγκα στα Μελίσσια προκειµένου να αποδοθεί στους δηµότες ως δηµόσιος χώρος αλλά και τη φαεινή ιδέα που είχαν κάποιοι στον ∆ήµο Αθηναίων να παραχωρήσουν τον υπαίθριο χώρο του Ζαππείου σε µια Επιτροπή προκειµένου να στήσει µια αµφιβόλου αισθητικής µεταλλική κατασκευή για τη διεξαγωγή του Φεστιβάλ Ολυµπίων (η κατασκευή µετά από αντιδράσεις στα social media εν τέλει ξηλώθηκε και το Φεστιβάλ ακυρώθηκε), η συζήτηση για τη σηµασία του δηµόσιου χώρου επανήλθε για τα καλά στο προσκήνιο τις τελευταίες ηµέρες.
Η στήλη επιλέγει να σταθεί στη µια από τις δυο όψεις του ίδιου νοµίσµατος. Αυτήν που δίνει στον δηµόσιο χώρο την αξία που του αναλογεί, µε παρεµβάσεις όπως αυτές που πραγµατοποιήθηκαν στην πλατεία Αναλήψεως και µεταξύ άλλων περιλάµβαναν την αντικατάσταση ενός παλαιού σιντριβανιού από νέες φυτεύσεις και τη δηµιουργία νέων καθιστικών.
Ο δηµόσιος χώρος είναι ίσως το πιο δηµοκρατικό αγαθό που διαθέτει µια πόλη. ∆εν κάνει διακρίσεις, καθώς ανήκει σε όλους. Στα παιδιά που παίζουν µπάλα, στους ηλικιωµένους που κάθονται και παίζουν ένα αυτοσχέδιο τάβλι, στη µητέρα που έχει βγάλει βόλτα το νεογέννητο παιδί της, στους εργαζόµενους στην Υπηρεσία Καθαριότητας που θα κάνουν µια µικρή στάση στην καθηµερινή τους διαδροµή… Η ποιότητά του επηρεάζει άµεσα την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Ιδιαίτερα στις γειτονιές µας, αλλά και συνολικά στα βόρεια προάστια, η προστασία και η αναβάθµιση των κοινόχρηστων χώρων αποκτούν ακόµη µεγαλύτερη σηµασία. Η αύξηση των θερµοκρασιών καθιστά αναγκαία την ενίσχυση του αστικού πρασίνου και τη δηµιουργία µικρών «νησίδων δροσιάς» µέσα στον πυκνό αστικό ιστό. Ένα δέντρο, ένα παρτέρι, µια καλά σχεδιασµένη πλατεία, δεν αποτελούν πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα.
Ταυτόχρονα, η φροντίδα του δηµόσιου χώρου δεν είναι αποκλειστική ευθύνη των δηµοτικών Αρχών. Απαιτεί και τη συµµετοχή των πολιτών. Ο σεβασµός στην καθαριότητα, η προστασία του αστικού εξοπλισµού και η ενεργή παρουσία των κατοίκων συµβάλλουν καθοριστικά στη διατήρηση της ποιότητας των κοινόχρηστων χώρων. Είναι ευθύνη του ∆ήµου να τοποθετήσει κάδους στα υπαίθρια πάρκα του, αλλά είναι µεγαλύτερη η ευθύνη ηµών των µεγαλύτερων να µάθουµε στα παιδιά µας να µη ρίχνουν κάτω τα σκουπίδια τους επειδή δεν υπάρχει κάδος στο πάρκο.
Γενικότερα, ο τρόπος µε τον οποίο µια πόλη διαχειρίζεται τους δηµόσιους χώρους της αποκαλύπτει σε µεγάλο βαθµό τον πολιτισµό της. Γιατί οι όµορφες πόλεις δεν είναι εκείνες που διαθέτουν µόνο σύγχρονες υποδοµές, αλλά εκείνες που επενδύουν στους χώρους όπου οι άνθρωποι µπορούν να συναντηθούν, να συνυπάρξουν και να αισθανθούν ότι ανήκουν σε µια ζωντανή κοινότητα.
Τελικά, εάν το καλοσκεφτούµε όσοι από εµάς διαβιούµε στις βόρειες γειτονιές της πρωτεύουσας, η ποιότητα ζωής σε µια πόλη δεν µετριέται µόνο µε τα τετραγωνικά των κατοικιών της, αλλά µε τα τετραγωνικά του δηµόσιου χώρου που παραµένει ζωντανός, προσβάσιµος και φιλόξενος για όλους!
