Συνολικούς πόρους άνω των 2,5 δισ. ευρώ φιλοδοξεί να διοχετεύσει στην αγορά το Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης, το νομοσχέδιο για τη σύσταση του οποίου συζητήθηκε την 1η Φεβρουαρίου στην ολομέλεια της Βουλής, με εισηγητής από την πλειοψηφία, τον βουλευτή Γιώργο Ι. Χαραλαμπόπουλο. Η τοποθέτησή του έχει ως εξής:
«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι
Συζητούμε σήμερα το νομοσχέδιο για τη σύσταση του Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης.
Το ΕΤΕΑΝ αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της νέας αναπτυξιακής πολιτικής της κυβέρνησης, μίας πολιτικής που δεν στοχεύει μόνο στην έξοδο της χώρας από την κρίση αλλά και στην εδραίωση μίας νέας αντίληψης για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, με επίκεντρο την καινοτομία, την εξωστρέφεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Συγκεκριμένα, το ΕΤΕΑΝ φιλοδοξεί να δώσει λύση στο μείζον πρόβλημα της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, ειδικά για τις νέες μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Στην Ελλάδα, ακόμα και πριν την κρίση, η άντληση κεφαλαίων για τη δημιουργία ή την επέκταση μιας επιχείρησης, κυρίως από το τραπεζικό σύστημα, ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.
Τον Ιούνιο του 2007, στο πλαίσιο του JEREMIE, πραγματοποιήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων μελέτη αξιολόγησης της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή περίπου το 1/3 των ελληνικών επιχειρήσεων δεν είχαν πρόσβαση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και βασίζονταν σε ίδια μέσα.
Η απροθυμία των τραπεζών να επενδύσουν σε επιχειρήσεις λόγω υψηλού ρίσκου, ειδικά σε νέες επιχειρήσεις, το υψηλό κόστος δανεισμού, οι αυξημένες απαιτήσεις εξασφάλισης των παρεχομένων πιστώσεων και η έλλειψη εξειδικευμένων χρηματοπιστωτικών προϊόντων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι παράγοντες που επιβαρύνουν τις προοπτικές χρηματοδότησης.
Η χρηματοπιστωτική κρίση επιδείνωσε ακόμα περισσότερο την κατάσταση, δημιουργώντας συνθήκες πιστωτικής ακρίβειας γι’ αυτούς που δανείζονται, και συνθήκες πιστωτικής στενότητας και έλλειψη ρευστότητας, γι’ αυτούς των οποίων τα αιτήματα δανεισμού απορρίπτονται.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος στις 03/01/2011, τον Νοέμβριο του 2010 η συνολική χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε μόλις κατά 0,4%, ενώ η χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις ήταν αρνητική.
Για τις λιγοστές επιχειρήσεις που το τελευταίο διάστημα έχουν επιτύχει την δανειοδότηση τους, οι όροι δανεισμού τους είναι κατά μέσο όρο δυσμενέστεροι σε σχέση με τους αντίστοιχους όρους που ισχύουν στις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης για ομοειδείς επιχειρήσεις.
Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι το μέσο κόστος άντλησης των κεφαλαίων των ελληνικών τραπεζών είναι υψηλό, για λόγους που σχετίζονται αφ’ ενός με την πιστοληπτική διαβάθμισή τους και αφ’ ετέρου με τη σημερινή πιστοληπτική διαβάθμιση της χώρας μας, σε συνδυασμό βέβαια με τις εγγενείς αδυναμίες του εγχώριου τραπεζικού συστήματος.
Παράλληλα, σύγχρονοι χρηματοδοτικοί θεσμοί, όπως τα «venture capitals», δηλαδή τα κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών και οι επιχειρηματικοί άγγελοι, ήταν και παραμένουν σημαντικά σε υστέρηση σε σχέση με το ευρωπαϊκό μέσο όρο, έως και ανύπαρκτοι θα έλεγα, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
Σε μια προσπάθεια να δώσει τέρμα στις αδυναμίες αυτές της ελληνικής αγοράς, η Κυβέρνηση, όπως προανέφερα, προχωρεί άμεσα στην δημιουργία του ΕΤΕΑΝ, το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης ανάπτυξης και διάδοσης νέων χρηματοπιστωτικών εργαλείων.
Το ΕΤΕΑΝ ιδρύεται με την μορφή Α.Ε. και φιλοδοξεί να διοχετεύσει μέσα στα επόμενα δύο χρόνια συνολικούς πόρους άνω των 2,5 δισ. ευρώ στην αγορά, όχι μόνο μέσω της παροχής εγγυήσεων, όπως το ΤΕΜΠΜΕ, αλλά και μέσω ανακυκλούμενων δανείων, συνεπενδύσεων και συμμετοχών σε επενδυτικά ταμεία και σχήματα, καθώς και σε συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Υπουργείου, από τους πόρους αυτούς θα ωφεληθούν περίπου 25 χιλιάδες επιχειρήσεις και βέβαια θα διατηρηθούν ή θα δημιουργηθούν δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας.
Το καινοτομικό στοιχείο του ΕΤΕΑΝ είναι ότι δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μίας νέας αγοράς μέσων χρηματοδοτικής τεχνικής, που μέχρι σήμερα ήταν σχεδόν ανύπαρκτα στην χώρα μας, όπως η υβριδική χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η χρηματοδότηση σποράς και η χρηματοδότηση επιχειρηματικών αγγέλων.
Όταν το μόνο που διαθέτει ο επίδοξος επιχειρηματίας είναι η ιδέα του, αυτές οι μορφές χρηματοδότησης μπορούν να του επιτρέψουν να ξεδιπλώσει όλες τις δυνατότητές του.
Για παράδειγμα, το γνωστό μας Skype έλαβε το 2000 αρχική χρηματοδότηση 300 χιλιάδων ευρώ από κοινοτικούς πόρους, μέσω ενός εξειδικευμένου venture capital fund για νέες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας. Το 2005 το eBay αγόρασε το Skype έναντι 2,1 δις. Ευρώ. Υπολογίζεται ότι η απόδοση ήταν εκατονταπλάσια της αρχικής επένδυσης.
Ακόμα, στην Ελλάδα λειτουργεί το OpenFund, το οποίο παρέχει χρηματοδότηση σποράς ύψους 30 με 50 χιλιάδες ευρώ για την υλοποίηση ενός λειτουργικού πρωτοτύπου προϊόντος με αντάλλαγμα ένα μερίδιο 15-20% στην επιχείρηση που θα ιδρυθεί, ενώ οι συνεργάτες του OpenFund παρέχουν συμβουλευτική υποστήριξη σε τεχνικά, επιχειρηματικά και νομικά θέματα. Υπάρχει μία ελπίδα δηλαδή…
Από τη χρηματοδότηση αυτή έχουν επωφεληθεί μία σειρά από ψηφιακές πλατφόρμες από νέους Έλληνες κυρίως δημιουργούς, οι οποίοι δύσκολα θα εξασφάλιζαν με άλλο τρόπο χρηματοδότηση από το τραπεζικό σύστημα.
Ούτως ή άλλως, σκοπός του ΕΤΕΑΝ δεν είναι να αντικαταστήσει το υπάρχον χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά και ενισχυτικά προς αυτό.
Για το λόγο αυτό, η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων θα γίνεται μέσω πιστωτικών και άλλων χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, με τα οποία θα συνεργάζεται κάθε φορά το ΕΤΕΑΝ συνεπενδύοντας κεφάλαια. Με τον τρόπο αυτό, αυξάνονται πολλαπλασιαστικά οι διαθέσιμοι πόροι.
