Ποια είναι τα σημαντικότερα έργα σας στη δωδεκαετή αυτή δημαρχιακή θητεία και ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε καθώς σήμερα που έχετε χρονικά απομακρυνθεί από εκείνα τα έτη μπορείτε φαντάζομαι να δείτε ξεκάθαρα τις πολιτικές σας ενέργειες και στο πλαίσιο της αυτοκριτικής να εντοπίσετε τα καλά σημεία αλλά και τα λιγότερο καλά.
Όχι όλα καλά δεν είναι. Όμως για να δούμε την πολιτική προσπάθεια που καταβάλλαμε πρέπει να δούμε και τι βρήκαμε. Για να χτίσεις και να το κρίνεις πρέπει να εξετάσεις πρώτα που χτίζεις. Έτσι, η αλήθεια είναι ότι είχε γίνει δουλειά στην πόλη γιατί για να πω την αλήθεια δεν μου αρέσει να μηδενίζω το έργο των άλλων, ο καθένας μας προσφέρει το λιθαράκι του ως δήμαρχος. Όταν λοιπόν ο προηγούμενος δήμαρχος από εμένα εκλέγονταν επί δώδεκα χρόνια, προφανώς ο κόσμος τον εμπιστευόταν. Και εγώ είμαι ο τελευταίος που θα τον κρίνω και δεν θα κάνω ένα τέτοιο λάθος που πραγματοποιούν συνήθως οι νεότεροι δήμαρχοι που κρίνουν τους παλαιούς. Γιατί σε τελική ανάλυση πάντοτε ο κόσμος κρίνει και εκείνος είναι που επιδοκιμάζει ή αποδοκιμάζει μία δημαρχιακή υποψηφιότητα ή θητεία. Γιατί κάθε υποψήφιος δήμαρχος δεν μπορεί να τα γνωρίζει όλα και η αίσθηση του κόσμου να είναι διαφορετική. Επομένως εγώ σε καμία περίπτωση και ποτέ δεν επέκρινα τον προηγούμενο δήμαρχο, ο οποίος καθώς διοίκησε επί τρεις θητείες σημαίνει ότι ήταν ένας πετυχημένος δήμαρχος με τα κριτήρια του κόσμου και για τις ανάγκες της πόλης. Οι εποχές όμως αλλάζουν, η πόλη εξελίσσεται, υπήρξε μία έντονη αστικοποίηση της παλιάς Μαγκουφάνας, επομένως υπήρξε η ανάγκη για μια διαφορετική ανταπόκριση σε επίπεδο υποδομών αλλά και των δομών μέσα στο δήμο. Κάπως έτσι, προέκυψαν μία σειρά αναγκών που έπρεπε να διευθετηθούν ώστε να λειτουργήσει και να αναπτυχθεί ο δήμος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η απουσία δημοτικού ταμείου, με την Εφορία να εξυπηρετεί τότε το δήμο. Επίσης, η πλήρης απουσία μηχανοργάνωσης και η ύπαρξη διπλογραφικού συστήματος. Δεν υπήρχαν δηλαδή βασικές δομές και μηχανισμός για να μπορέσει να λειτουργήσει ο δήμος και να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των δημοτών. Στο θέμα της καθαριότητας παράλληλα, ο υφιστάμενος εξοπλισμός χρειαζόταν εκ βάθρων ανανέωση. Δεν υπήρχε η μηχανική αποκομιδή, δεν υπήρχε η ανακύκλωση, γινόταν με τα χέρια η αποκομιδή. Πρόκειται για βασικά πράγματα που σήμερα φαντάζουν αυτονόητα για τις υποδομές και τις δυνατότητες ενός δήμου. Ξεκίνησαμε λοιπόν. Στήσαμε μία σειρά δομών και υποδομών όπως το δημοτικό πολυϊατρείο, η δημοτική συγκοινωνία, το γραφείο του δημότη αλλά και δομές που εκσυγχρονίστηκαν όπως ο αθλητικός και ο πολιτιστικός οργανισμός. Παράλληλα, εκσυγχρονίστηκαν μία σειρά άλλων νομικών προσώπων και υποδομών που παράπλευρα με το κυρίως έργο του δήμου, αναπτύχθηκαν. Επομένως, πραγματοποιήσαμε μία εκ βάθρων ανασύσταση και αναβάθμιση όλης της δημοτικής λειτουργίας και αυτή η εξέλιξη ήταν ιδιαίτερα σημαντική αλλά και δύσκολη. Αυτά είναι πολύ σημαντικά και πολλές φορές θεωρούνται δεδομένα, χωρίς να είναι. Θέλω να πω ότι παραλαμβάνεις έναν δήμο σε μία κατάσταση και προσπαθείς να χτίσεις και να προχωρήσεις. Εάν τώρα βρες έτοιμες τις δομές τότε ίσως μπορείς να κάνεις και κριτική.
Στην πράξη εάν δεν φτιάχναμε κάποια πράγματα δεν μπορούσαμε και να δουλέψουμε, να αναπτύξουμε το δήμο. Γιατί η έλλειψη υποδομών και δομών μπορεί να ήταν ένα ευρύτερο πλέγμα βάσει του οποίου γραφειοκρατικά λειτουργούσε το δημόσιο, εγώ όμως προερχόμουνα από τον ιδιωτικό τομέα και κάποια πράγματα μού ήταν αδιανόητα, όπως το να μην μπορούμε να πραγματοποιήσουμε μία προμήθεια χωρίς να είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθήσουμε μία ατέρμονη διαδικασία. Θυμάμαι ακόμα ο πολιτικός Κώστας Τασούλας που διετέλεσε μία θητεία δήμαρχος στην Κηφισιά, αφού έφυγε «άρων – άρων» μου είπε: «δεν είναι δυνατόν να θέλω να πραγματοποιήσω απλές ενέργειες για την ανάπτυξη του δήμου και να μην μπορώ λόγω του δαιδαλώδους συστήματος» και έτσι έφυγε και έγινε υπουργός.
Να επιστρέψουμε λοιπόν στο έργο σας κατά τη διάρκεια των τρειών δημαρχιακών σας θητειών.
Ναι, έγινε μία πολύ σοβαρή και καλή προσπάθεια και ο δήμος αναβαθμίστηκε. Ίσως ένα από τα στοιχεία που χαρακτήρισαν την αποτελεσματικότητα του έργου μας ήταν η δημιουργία του Γραφείου Δημότη, δομή που είχα διαπιστώσει από την αρχή ότι είχε προβλήματα με τον τρόπο που λειτουργούσε στο δήμο. Π.χ. τηλεφωνούσαν οι δημότες για μία καμμένη λάμπα κ.λπ., η πληροφορία αυτή σημειωνόταν σε κάποιο χαρτάκι και πολλές χάνονταν. Στήσαμε λοιπόν ένα γραφείο όπου καταγράφονταν όλα τα αιτήματα των δημοτών, δομή που σήμερα λίγο έως πολύ υπάρχει σε κάθε δομή, εκείνη την εποχή όμως ήταν πρωτοπόρα. Η καταγραφή μάλιστα των αιτημάτων των δημοτών πραγματοποιούνταν σε ηλεκτρονικό υπολογιστή και είχα τη δυνατότητα ανά πάσα στιγμή να ενημερώνομαι σχετικά. Κάπως έτσι η εξυπηρέτηση του δημότη έγινε πιο αποτελεσματική σε ό,τι άπτεται της στοιχειώδους λειτουργίας του δήμου.
Πραγματοποιήσατε λοιπόν τις βασικές αλλαγές ώστε να δημιουργήσετε ένα πλέγμα δομών και υποδομών στην πόλη ως αρχή.
Ναι, τα βασικά και όσο καλύτερα μπορούσαμε δεδομένης και της ανεπάρκειας προσωπικού που υπήρχε αριθμητικά αλλά και ποιοτικού προσωπικού όπου μπορούσες να στηριχθείς. Σε όλη αυτή την προσπάθεια σημαντική ήταν και η αρωγή των δημοτικών συμβούλων της παράταξής μας, γιατί χωρίς συνεργάτες δεν μπορεί κανείς να κάνει τίποτα.
Αυτά θεωρείτε και τα ατού της πολιτικής σας διοίκησης;
Όχι. Πρόκειται για τα βασικά που οφείλει κανείς να πραγματοποιήσει ώστε να «στήσει» έτσι τη δομή του δήμου για την εξυπηρέτηση της καθημερινότητας αλλά και για να μπορεί να πραγματοποιηθεί παρέμβαση στην πόλη. Δηλαδή πριν προχωρήσεις σε οτιδήποτε άλλο, πρέπει να «στήσεις» έναν δήμο ώστε να μπορεί να λειτουργήσει. Από κει και πέρα προχωρήσαμε ένα ζήτημα που ήταν ιδιαίτερα σημαντικό και μας απασχόλησε από την αρχή. Αναφέρομαι στο κυκλοφοριακό της Πεύκης, το οποίο και είναι το μείζον πρόβλημα σε όλους τους αστικούς δήμους. Για εμάς ήταν σημαντικό μία χρονίζουσα κατάσταση που καρκινοβατούσε γιατί δεν υπήρχε η ανάληψη του πολιτικού κόστους που έχει. Γιατί ξέρετε τι συμβαίνει… μονοδρομείς και γίνεται χαλασμός Κυρίου…! Έτσι, λοιπόν πάνω στο πρώτο εξάμηνο της πρώτης θητείας μας, όπως και είχαμε υποσχεθεί, μονοδρομήσαμε το 90% των δρόμων της Πεύκης. Έγινε πραγματικά «χαμός». Οι αντιδράσεις του κόσμου ήταν τεράστιες το πρώτο εξάμηνο του 1995 που εφαρμόσαμε αυτή την πολιτική, κάνοντας πράξη και μια σειρά από σχέδια που σέρνονταν στην ουσία σε συνοικιακά συμβούλια. Είπαμε λοιπόν εφαρμόζουμε και ό,τι αστοχία υπάρχει τη βλέπουμε και διορθώνουμε. Η πολιτική αυτή μονοδρομήσεων περιλαμβάνει πολύ σημαντικά πράγματα που συνοδεύτηκαν από κάποιες μέριμνες ούτως ώστε να αποφεύγεται η διερχόμενη κυκλοφορία, Εθνικής Οδού – Λεωφόρου Κύμης, παραπέμποντας στην ουσία της νταλίκες πιο χαμηλά στην Εθνική Οδό. Η πολιτική αυτή μαζί με άλλες μέριμνες και παράλληλα με τις μονοδρομήσεις αλλά και η εξασφάλιση χώρων στάθμευσης έδωσε μία άλλη εικόνα στην πόλη παρά τους αρχικούς κραδασμούς. Ως αποτέλεσμα στις επόμενες εκλογές λάβαμε ποσοστό 63% που ήταν πραγματικά ιδιαίτερα σημαντικό. Όλο αυτό ήταν και ένα ηθικό δίδαγμα ότι εάν τολμάς και κάνεις παρεμβάσεις που αφορούν το γενικό συμφέρον, μετά από μία πρόσκαιρη αναταραχή που υπάρχει μέχρι ο κόσμος να καταλάβει τις αλλαγές και να τις εμπεδώσει, εφόσον είναι για το γενικό καλό, θα σε ανταμείψει. Σε αυτή την προσπάθεια αναγνωρίζω το εξής καλό: προερχόμουν από τον ιδιωτικό τομέα και γενικά ήμουν «χαλαρός» γιατί δεν με ενδιέφερε η δημαρχιακή καρέκλα καθώς μπήκα στο χώρο σαν αλεξιπτωτιστής. Επομένως, έλεγα ότι στην έσχατη περίπτωση θα επιστρέξψω στον ιδιωτικό τομέα όπου η εργασία μου είναι οργανωμένη.
Συνεπώς, στόχος σας ήταν ή να προβείτε στις αλλαγές που κρίνατε απαραίτητες για την αναβάθμιση της πόλης χωρίς ημίμετρα ή να συνεχίσετε στον ιδιωτικό τομέα;
Κάπως έτσι. Πιστεύω ότι βασικός παράγοντας που οι δήμαρχοι αποτυγχάνουν ή έχουν στο ενεργητικό τους μόνο μία δημαρχιακή θητεία είναι ότι δεν τολμούν ενέργειες και παρεμβάσεις καθώς φοβούνται τι θα πει ο ένας και ο άλλος ή φοβούνται ότι θα χάσουν τις επόμενες εκλογές. Είμαι πεπεισμένος λοιπόν ότι πρέπει να κάνεις παρεμβάσεις, σημαντικές παρεμβάσεις μάλιστα για τις οποίες πρέπει να προετοιμάσεις τον κόσμο αλλά σίγουρα εκ του αποτελέσματος βλέπει τα θετικά. Εάν αποτύχεις, φεύγεις… τι να κάνουμε… αλλά να τολμήσεις αυτό είναι βασική αρχή. Εμείς αυξήσαμε τα δημοτικά τέλη από την αρχή περίπου 60% διότι δεν υπήρχε δυνατότητα να μαζέψουμε τα σκουπίδια με ένα απορριμματοφόρο που διέθετε ο δήμος, εικοσαετίας και αυτό κ.λπ. Αμέσως όμως πήραμε μέσω Προγράμματος, εξοπλισμό από 12 περίπου οχήματα, μηχανήματα, πλυντήριο, σκούπα κ.λπ. και έτσι αλλάξαμε την όψη της πόλης. Επομένως, ο κόσμος είδε τη διαφορά και απορρόφησε τις αυξήσεις. Όσο γι’ αυτές τις αυξήσεις του 30%-50% που ακούγονται ως κάτι σπουδαίο, στην πράξη η επιβάρυνση δεν είναι πάνω από 10 ευρώ με 20 ευρώ το χρόνο για ένα νοικοκυριό.
Ήταν πιο εύκολο τότε να δεχθεί μία αύξηση ο κόσμος σε σχέση με μία αντίστοιχη αύξηση της σημερινή εποχή της οικονομικής κρίσης;
Κοιτάξτε, ο κόσμος το αποτέλεσμα κρίνει ακόμα και σήμερα. Εάν είσαι ειλικρινής μαζί τους και αυτό ισχύει και για τη γενικότερη πολιτική σκηνή του τόπου και όχι μόνο για την αυτοδιοίκηση, και συναισθάνεσαι το κοινωνικό πρόβλημα που υπάρχει, λαμβάνεις τις κατάλληλες πολιτικές και ο κόσμος αντιλαμβάνεται και κρίνει. Τέλος, εάν θέλεις να είσαι πετυχημένος οφείλεις να μην κρίνεις με τα τρέχοντα στοιχεία αλλά να διακρίνεσαι από διορατικότητα, να βλέπεις μπροστά, αυτό που έρχεται. Συνολικά ένα μεγάλο έργο υλοποιούσαμε κάθε ένα από τα δώδεκα χρόνια της διοικητικής μας θητείας και άπειρα μικρά που έγιναν.
Θέλω να τονίσω από την αρχή της συζήτησης μας γιατί το ακούω και πραγματικά με ενοχλεί, ότι εκείνη την εποχή είχε λεφτά ο δήμος, ενώ σήμερα είναι διαφορετικές οι συνθήκες. Να τονίσω ότι ένας δήμος είναι πλούσιος όχι εάν είναι πλούσιοι οι δημότες του. Το εάν είναι πλούσιος ή όχι ένας δήμος υπολογίζεται από τα έσοδα που έχει και αυτά βασίζονται σε δύο παράγοντες: ο πρώτος είναι η επιχορήγηση που δίνει το κράτος από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, επιχορήγηση που υπολογίζεται βάσει παραγόντων όπως η έκταση που καταλαμβάνει ένας δήμος και ο αριθμός των κατοίκων που φιλοξενεί. Η Πεύκη λοιπόν ήταν ένας μικρός δήμος και τα σχετικά έσοδα ήταν ελάχιστα σε σχέση με το Μαρούσι παραδείγματος χάρη που τα σχετικά έσοδα ήταν δεκαπλάσια. Δεύτερον, τα ίδια έσοδα που προσδιορίζονται από τις εμπορικές δραστηριότητες κυρίως καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος που υπάρχουν στην πόλη. Εμείς τώρα είχαμε μία φιλοσοφία και εάν θέλετε αυτή ήταν και μία μεγάλη παρέμβαση που κάναμε. Να μην δίνουμε πολλές άδειες για καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος αλλά και να αποτρέψουμε τις οχλούσες δραστηριότητες στο δήμο. Στόχος μας ήταν να κρατήσουμε την πόλη ως χώρο αμοιγούς κατοικίας έστω και εάν δεν ήταν χαρακτηρισμένη ως τέτοια. Ταυτόχρονα, στόχος μας ήταν να προστατέψουμε το περιβάλλον και το πράσινο αλλά και να διώξουμε και ορισμένες βιοτεχνίες που υπήρχαν ώστε να είναι καθαρή η πόλη από οχλούσες δραστηριότητες. Η πολιτική αυτή ήταν σημαντική και επιτεύχθη. Η πολιτική όμως αυτή ταυτόχρονα στέρησε στο δήμο τη δυνατότητα να έχει οικονομική ευχέρεια για να κάνει έργα. Ότι έργο λοιπόν έγινε δεν πραγματοποιήθηκε με πόρους του δήμου. Έγινε είτε με διάφορα προγράμματα εθνικά και ευρωπαϊκά που τρέξαμε είτε με μία επιμέρους δανειοδότηση που προσπαθούσαμε να αφορά κυρίως τα μεγάλα έργα και δη τα ανταποδοτικά. Έτσι, δημιουργήθηκαν το θέατρο, το κολυμβητήριο και το αναψυκτήριο που έχουν παράλληλα και έσοδα για το δήμο και είναι μάλιστα τα μοναδικά έσοδα που έχει ο δήμος από ίδιους πόρους εάν εξαιρέσει κανείς τους δημότες. Δεν είχε άλλο περιουσιακό στοιχείο να αξιοποιήσει ο δήμος. Να σας εξηγήσω σχετικά ότι το αναψυκτήριο το οποίο ήταν μια μεγάλη μας επιτυχία και το μισθώσαμε με μοναδικούς όρους για όλη την αγορά, όχι μόνο των δήμων αλλά και γενικότερα, διότι μετείχε και μετέχει ακόμα ο δήμος όχι μόνο νοικιάζοντας το ακίνητο στο flocafe αλλά και μετέχοντας και με ποσοστό επί των ακαθαρίστων εσόδων του. Προκαλώ λοιπόν οποιονδήποτε έχει ένα ακίνητο να το δώσει και να μετέχει στα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης χωρίς καμία άλλη επένδυση, δίνοντας μόνο το ακίνητο. :Hταν μια μεγάλη επιτυχία την οποία και ακολούθησαν και άλλοι δήμοι.
