Με αφορμή τις καταστρεπτικές πυρκαγιές στη ΒΑ Αττική, ο νομάρχης Αθηνών Γιάννης Σγουρός καταθέτει τη δική του πρόταση ώστε να μην επαναληφθούν τα ίδια καταστροφικά φαινόμενα στο μέλλον. Η πρόταση του κ. Σγουρού περιλαμβάνει από τον χαρακτηρισμό των βουνών της Αττικής ως Εθνικών Δρυμών και τη δημιουργία δασολογίου, ως τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τις αρμοδιότητες της Πυροσβεστικής.
Συγκεκριμένα, ο νομάρχης Αθηνών προτείνει:
Εθνικοί Δρυμοί
Όλοι οι ορεινοί δασικοί όγκοι (Πεντέλη, Υμηττός, Ποικίλο Όρος κτλ) πρέπει να χαρακτηριστούν ως εθνικοί δρυμοί, ώστε να αφαιρεθεί το κίνητρο της οικοπεδοποίησης από τους επίδοξους εμπρηστές-οικοπεδοφάγους.
Δασολόγιο
«Δεν είναι δυνατόν ακόμη και σήμερα, μετά από τόσες καταστροφές στα δάση, να μην υπάρχει δασολόγιο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο νομάρχης, προσθέτοντας ότι οι δασικοί χάρτες πρέπει άμεσα να κυρωθούν και να γίνουν νόμος του κράτους. Προτείνει να καταργηθούν προεδρικά διατάγματα (π.χ. για τον Υμηττό), που επιτρέπουν διάφορες χρήσεις γης ανά ζώνη με τα γνωστά αποτελέσματα (σε περιοχές, όπως ο Καρέας, η Ηλιούπολη, η Βούλα, τα σπίτια θα φθάσουν σε λίγο στην κορυφή του Υμηττού).
Επίσης, επισημαίνει ότι το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος που ανακοίνωσε πρόσφατα ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ για τον Υμηττό πρέπει να αποσυρθεί, αφού δεν είναι καν για συζήτηση και προσθέτει ότι «δεν είναι δυνατόν στην Αττική να μην υπάρχει ένα νέο Χωροταξικό Σχέδιο που θα καθορίζει τις χρήσεις γης».
Πρόληψη και καταστολή πυρκαγιών
Σύμφωνα με τον κ. Σγουρό, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο χρειάζεται αλλαγή εκ βάθρων, ειδικότερα ο νόμος 3013/2002. Τα αναγκαία μέτρα πρόληψης και καταστολής πρέπει να λαμβάνονται από δύο φορείς, την Πυροσβεστική Υπηρεσία και τη Δασική Υπηρεσία. Ενδεχομένως, η Δασική Υπηρεσία να πρέπει να υπαχθεί στην Πυροσβεστική Υπηρεσία. Οι δύο αυτές υπηρεσίες γνωρίζουν τι πρέπει να γίνει σε επίπεδο πρόληψης και τι χρειάζεται σε επίπεδο καταστολής.
«Ούτε ο περιφερειάρχης, ούτε ο νομάρχης, ούτε ο δήμαρχος, ούτε ο κοινοτάρχης γνωρίζουν να σβήνουν φωτιές και άρα, δεν μπορούν να έχουν κανένα ρόλο συντονιστή, όπως τους δίνει ο νόμος 3013/2002, γιατί απλά δεν ξέρουν να σβήνουν φωτιές. Ο συντονισμός κι η ευθύνη της πυρόσβεσης να ανήκει αποκλειστικά στην Πυροσβεστική», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Στο επίπεδο της πρόληψης, ο νομάρχης προτείνει ότι πρέπει ν’ αλλάξει η νομοθεσία που δίνει ρόλο συντονιστή σε περιφερειάρχες, νομάρχες, δημάρχους και κοινοτάρχες. Υποστηρίζει χαρακτηριστικά ότι «όσο διαχέονται ευθύνες σε πολλούς, τόσο η αναποτελεσματικότητα ενισχύεται, αφού, για παράδειγμα, δεν έχει κανένα λόγο ύπαρξης το Συντονιστικό Νομαρχιακό Όργανο κι όσοι συμμετέχουν σ’ αυτό, για τον απλούστατο λόγο ότι συνήθως γίνεται μία θεωρητική κουβέντα, ενώ χρειάζονται να ληφθούν συγκεκριμένα προληπτικά μέτρα».
Κι ο νομάρχης προσθέτει: «Δηλαδή, μέσα στο δάσος της Πεντέλης ή του Υμηττού χρειάζονται δασικοί δρόμοι που πρέπει να υποδειχθούν από τους δασάρχες. Αυτοί οι δρόμοι χρειάζεται κάθε χρόνο, πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, να καθαρίζονται. Κι εδώ αρχίζει το γαϊτανάκι των ευθυνών. Ο δήμαρχος παίρνει χρήματα από το υπουργείο Εσωτερικών για τον καθαρισμό, αλλά οι δασάρχες δεν επιτρέπουν να γίνει ο καθαρισμός, επικαλούμενοι ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένες μελέτες και πάει λέγοντας… Επίσης, μέσα στο δάσος πρέπει να υπάρχουν δεξαμενές νερού για τον ανεφοδιασμό των πυροσβεστικών οχημάτων και για το ποιος έχει την ευθύνη πού θα γίνουν και ποιος θα τις γεμίσει, καταλήγει κι αυτό να είναι θέμα που ο ένας ρίχνει την ευθύνη στον άλλον».
Ο κ. Σγουρός εξάγει το συμπέρασμα ότι η Πυροσβεστική Υπηρεσία και η Δασική Υπηρεσία πρέπει να συνεργάζονται και να σχεδιάζουν, με κάθε λεπτομέρεια, σε κάθε δασική περιοχή, τι απαιτείται να γίνει σε επίπεδο πρόληψης και σε επίπεδο καταστολής: «Κανείς άλλος δεν έχει αρμοδιότητα μέσα στη δασική έκταση να κάνει οτιδήποτε εκτός από αυτούς τους δύο φορείς. Αυθαίρετες κατασκευές μέσα στο δάσος κατεδαφίζονται αμέσως χωρίς καμία δικαστική απόφαση από τη Δασική Υπηρεσία».
Τοπική Αυτοδιοίκηση Α’ και Β’ Βαθμού
Σχετικά με τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με τις προτάσεις Σγουρού, οι δήμοι και οι κοινότητες που γειτνιάζουν με ορεινούς δασικούς όγκους, σε μια αλλαγή της νομοθεσίας, μπορούν να χαρακτηριστούν ως δασικοί δήμοι και δασικές κοινότητες με μία μόνο αρμοδιότητα: τη λήψη προληπτικών μέτρων εντός του οικιστικού ιστού για την αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς. Δηλαδή, ο δήμαρχος κι ο κοινοτάρχης θα πρέπει να επιβάλει στους κατοίκους τον καθαρισμό των οικοπέδων τους και των αυλών – χώρων των σπιτιών από τα ξερά χόρτα, ώστε αν η φωτιά φθάσει στον ιστό να μη βρίσκει πρόσφορο έδαφος. Εάν διαθέτουν την πολιτική βούληση και την οικονομική άνεση μπορούν να κάνουν έργα αντιπυρικής θωράκισης, εντός πάντα του οικιστικού ιστού.
Οι νομαρχίες, σύμφωνα με τον κ. Σγουρό, δεν θα πρέπει να έχουν κανένα ρόλο ούτε σε προληπτικό ούτε σε κατασταλτικό επίπεδο και να εμπλέκονται με τις φωτιές. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να συνδράμουν οικονομικά τους δασικούς δήμους και τις δασικές κοινότητες στην ανάπτυξη των αντιπυρικών συστημάτων εντός των οικιστικών ιστών.
Διϋπουργική Επιτροπή Εθνικού Σχεδιασμού Πολιτικής Προστασίας
Παραμένει ως έχει το άρθρο 4 του νόμου 3013/2002, καθώς και τα άρθρα 5 και 6 που αφορούν την Γ.Γ. Πολιτικής Προστασίας
Τεχνολογία
«Στη σημερινή εποχή της τεχνολογίας εμείς πηγαίνουμε με τον αραμπά», αναφέρει χαρακτηριστικά και προσθέτει: «Θα μπορούσαμε τους καλοκαιρινούς μήνες να νοικιάζουμε δορυφόρο, ο οποίος θα δίνει αμέσως την πληροφορία στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για οποιαδήποτε φωτιά στον ελλαδικό χώρο. Σε επίπεδο καταστολής, αντί ο ένας υπουργός μετά τον άλλο να αυτογελοιοποιούνται πότε με τον “στρατηγό άνεμο” και πότε με τα “ψηλά πεύκα που δυναμώνουν τη φωτιά”, καλό θα ήταν να αγοράσουν τ’ απαραίτητα μετασκευασμένα σε πυροσβεστικά C-130 που μπορούν μέρα και νύχτα, με οποιεσδήποτε συνθήκες καιρού (ακόμη και με δέκα μποφόρ), να ρίχνουν νερό. Ένα τέτοιο μας έστειλαν το 2007 οι Ρώσοι στις πυρκαγιές της Ηλείας και, όπως είπαν μετά όλοι, ήταν αυτό που έσβησε αποτελεσματικά τις φωτιές».
Εθελοντικές Ομάδες
Σύμφωνα με τον νομάρχη, «εάν θέλουμε εθελοντικές ομάδες θα πρέπει να τις συγκροτήσουμε με βάση τα πρότυπα άλλων δυτικοευρωπαϊκών χωρών, αλλιώς αν τις αφήσουμε όπως είναι σήμερα δεν έχουν λόγο ύπαρξης». Προτείνει τη δημιουργία Σχολής Εκπαίδευσης Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας και την οργάνωση των εθελοντικών ομάδων ανά δήμο, μέχρι το επίπεδο γειτονιάς, τονίζοντας ότι «μόνο έτσι μπορούν να προφέρουν σε κάθε φυσική καταστροφή».
ΣΠΑΠ-ΣΠΑΥ κ.λπ.
Πολύ σημαντική είναι η πρόταση του νομάρχη για κατάργηση των Αυτοδιοικητικών Συνδέσμων Προστασίας και Ανάπτυξης των βουνών του Λεκανοπεδίου, υποστηρίζοντας ότι «εάν δοθούν όλες οι αρμοδιότητες, όπως προανέφερα, στην Πυροσβεστική και στη Δασική Υπηρεσία, οι σύνδεσμοι αυτοί δεν έχουν λόγο ύπαρξης».
Το νομικό πλαίσιο για τους Εθνικούς Δρυμούς
Σύμφωνα με το Ν.Δ. 996/71 (άρθρο 3, παρ. 1), ως Εθνικοί Δρυμοί μπορούν να κηρύσσονται δασικές περιοχές οι οποίες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, από την άποψη διατήρησης της άγριας χλωρίδας και πανίδας, των γεωμορφικών σχηματισμών, του υπεδάφους, της ατμόσφαιρας, των υδάτων και γενικώς του φυσικού περιβάλλοντός τους και των οποίων επιβάλλεται η προστασία, η διατήρηση και η βελτίωση της σύνθεσης της μορφής και των φυσικών καλλονών τους, για αισθητική, ψυχική και υγιεινή απόλαυση κι ανάπτυξη του τουρισμού, ως και για τη διενέργεια πάσης φύσεως επιστημονικών ερευνών. Το εκδιδόμενο διάταγμα για την κήρυξη μιας περιοχής ως Εθνικού Δρυμού, καθορίζει επίσης και την περιφέρεια, την έκταση καθώς και τα όρια του.
