«Ο φόβος ακολουθεί το έγκλημα κι αυτό είναι η ποινή του»
Βολταίρος
Το 7ο βιβλίο του Πάνου Σόμπολου είναι γεγονός! Για τον «Πρύτανη» της αστυνομικής δημοσιογραφίας, το νέο του πόνημα «Εγκλήματα Βεντέτας στην Ελλάδα» έρχεται να φωτίσει άγνωστες πτυχές αυτών των σκοτεινών διαρκών εγκλημάτων αλλά και να ανατρέξει στην ιστορική εξέλιξη της βεντέτας.
Από «Τα Εγκλήματα Γένους Θηλυκού», «Τα Τραγικά Γεγονότα της τελευταίας 35ετίας», μέχρι «Τα Εγκλήματα που Συγκλόνισαν την Ελλάδα» και το «Άμεση Δράση, Παρακαλώ», ο Πάνος Σόμπολος δημιούργησε ένα νέο αναγνωστικό κοινό και μάλιστα φανατικό!
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΒΙΒΙΑΝ ΜΑΡΓΕΛΛΟΥ
Φεύγοντας από τον Αστακό Αιτωλοακαρνανίας για να σπουδάσει δημοσιογραφία, σίγουρα ούτε ο ίδιος μπορούσε να προβλέψει την καταλυτική επίδραση της 45χρονης πορείας του στη διαμόρφωση του πλαισίου στο αστυνομικό ρεπορτάζ, την έρευνα, ακόμη και στο τηλεοπτικό τοπίο.
Καθιερώθηκε σε όλες τις μεγάλες ιστορικές εφημερίδες και τα περιοδικά της εποχής, κάλυψε για 11 χρόνια το δικαστικό ρεπορτάζ στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, δούλεψε για 22 χρόνια στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο της ΕΡΤ και ως προϊστάμενος του αστυνομικού ρεπορτάζ στο MEGA δημιούργησε και παρουσίασε την εκπομπή των ρεκόρ τηλεθέασης «Αυτόπτης Μάρτυρας», τομή και ορόσημο στην ελληνική ερευνητική τηλεόραση.
Μεταξύ άλλων, τιμήθηκε δύο φορές από το Ίδρυμα Μπότση, βραβεύτηκε από την Ένωση Ευρωπαίων Δημοσιογράφων και διετέλεσε πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ. Το 2019 το Ίδρυμα Μπότση καθιέρωσε το ετήσιο βραβείο «ΠΑΝΟΣ ΣΟΜΠΟΛΟΣ».
Ο Πάνος Σόμπολος μιλάει σήμερα στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για το νέο του βιβλίο, το οποίο αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Κλείνοντας, μας υπενθύμισε «να μην πέφτετε από τα σύννεφα όταν ακούτε για ένα έγκλημα· όλοι άνθρωποι της διπλανής πόρτας είναι… Τα άγρια ένστικτα τιθασεύονται από τις αρχές που παίρνει ένα παιδί από το σπίτι του, τους γονείς του».
Το νέο βιβλίο σας «Εγκλήματα βεντέτας στην Ελλάδα» είναι το έβδομο. Όλα τα παιδιά μιας οικογένειας έχουν και ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Αυτό το «παιδί» σας;
Πραγματικά είναι το έβδομο κατά σειράν βιβλίο. Είναι το έβδομο παιδί μου. Ήδη την περασμένη εβδομάδα παρέδωσα όλο το υλικό στον εκδοτικό οίκο ΠΑΤΑΚΗ και πιστεύω ότι σύντομα, το αργότερο ως το Πάσχα, θα έχει κυκλοφορήσει σε όλα τα βιβλιοπωλεία της Ελλάδας. Ο τίτλος του θα είναι: ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΒΕΝΤΕΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
Είναι ένα βιβλίο που περιλαμβάνει πάνω από τριάντα υποθέσεις βεντέτας που απασχόλησαν την ελληνική κοινή γνώμη, μερικές από τις οποίες συζητούνται ακόμη και σήμερα. Είναι εγκλήματα που διαπράχθηκαν στην Κρήτη, τη Μάνη στην Αθήνα και τον Πειραιά, αλλά και σε διάφορες άλλες περιοχές της Ελλάδας. Αρχίζω από τη δεκαετία του 1920 έως και το τέλος της δεκαετίας του 1990. Πιστεύω ότι έχουν πολύ ενδιαφέρον αυτές οι υποθέσεις και οι αναγνώστες θα αγκαλιάσουν κι αυτό το βιβλίο, όπως έκαναν και με τα υπόλοιπα έξι που κυκλοφορούν στα βιβλιοπωλεία.
Ως προς το ιδιαίτερο που με ρωτάτε, προσπάθησα να καταγράψω τα τραγικά γεγονότα της βεντέτας με ακρίβεια και χωρίς υπερβολές για εντυπωσιασμούς. Ασχολήθηκα μεγάλα χρονικά διαστήματα μ’ αυτό το βιβλίο, γιατί τις περισσότερες από τις υποθέσεις που περιλαμβάνει, δεν τις έζησα κάνοντας ρεπορτάζ, όπως στα προηγούμενα βιβλία. Έκανα κοπιαστική έρευνα στα αρχεία της τότε Χωροφυλακής και Αστυνομίας Πόλεων, ενώ έψαξα επισταμένως και στις εφημερίδες που κυκλοφορούσαν εκείνα τα χρόνια.
Τι πραγματικά συντηρεί τη βία μεταξύ οικογενειών; Όταν κάποιος ακούει τη λέξη βεντέτα σκέφτεται την εκδίκηση. Είναι μόνο αυτό;
Η βεντέτα σημαίνει εκδίκηση. Είναι ένα πανάρχαιο έθιμο το οποίο εδώ και χιλιάδες χρόνια άρχισε να εφαρμόζεται, καθώς δεν υπήρχαν νόμοι, δικαιοσύνη και φυλακές. Δυστυχώς αυτό το πανάρχαιο βάρβαρο έθιμο συνεχίστηκε ανά τους αιώνες, με αποτέλεσμα να ξεκληρίζονται οικογένειες, τα φονικά να διαδέχονται το ένα μετά το άλλο, χωριά να ερημώνουν από εγκατάλειψη και η αλυσίδα των συμφορών τελειωμό να μην έχει.
Ευτυχώς στην Ελλάδα έχει τελειώσει η βεντέτα, πλην της Κρήτης, που, δυστυχώς εξακολουθεί να υφίσταται, αλλά όχι με τόση πυκνότητα περιστατικών όπως υπήρχαν παλαιότερα. Ας ελπίσουμε ότι και στη λεβεντογέννα Κρήτη θα τερματιστεί κι εκεί αυτό το απάνθρωπο έθιμο.
Καθιερωθήκατε ως ο δάσκαλος του αστυνομικού ρεπορτάζ! Τι θα συμβουλεύατε τους νέους συναδέλφους σας;
Ούτε δάσκαλος είμαι, ούτε καθηγητής ούτε πρύτανης όπως με χαρακτηρίζουν οι συνάδελφοι. Ένας απλός δημοσιογράφος ήμουνα και προσπαθούσα είτε μέσω της εφημερίδας είτε της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου που εργαζόμουνα, να ενημερώνω σωστά κι αντικειμενικά τον κόσμο πέρα και πάνω από συμφέροντα, πέρα και πάνω από κόμματα, παρατάξεις, θρησκείες κ.λπ.
Σε σας τους νεότερους συναδέλφους λέω πάντα: Να αγαπάτε τον τομέα που ταχθήκατε να υπηρετήσετε στη δημοσιογραφία, να επιδίδεσθε εξ ολοκλήρου σ’ αυτόν και να ενημερώνετε σωστά τον κόσμο, χωρίς υπερβολές, χωρίς θεατρινισμούς και παραμύθια. Επίσης ο δημοσιογράφος δεν είναι ούτε εισαγγελέας, ούτε δικαστής να δικάζει και να καταδικάζει ή να αθωώνει, ούτε αστυνόμος. Μην μπερδεύουμε τους ρόλους μας. Η δουλειά του δημοσιογράφου είναι να μεταφέρει στον κόσμο τα πραγματικά γεγονότα όπως έγιναν.
Αυτές τις αρχές πρέσβευα 45 χρόνια που υπηρέτησα το δημοσιογραφικό λειτούργημα, αυτές προτρέπω να εφαρμόζουν και οι νεότεροι συνάδελφοι. Και κάτι πολύ σημαντικό: Να κάνουν ρεπορτάζ πάντα στον τόπο που διαδραματίζονται τα όποια γεγονότα κι όχι από το τηλέφωνο και από το γραφείο. Εάν δεν πάνε στον τόπο, δεν μπορούν να ενημερώσουν όπως πρέπει τον κόσμο.
Για 45 χρόνια καλύψατε δημοσιογραφικά τα πάντα σε σχέση με το έγκλημα και την παραβατικότητα. Ποιο είναι το προφίλ του εγκλήματος στην Ελλάδα σήμερα; Τα τελευταία χρόνια γίναμε μάρτυρες πρωτόγνωρων μορφών αγριότητας της εγκληματικότητας. Πού το αποδίδετε; Υπάρχει κάποιο έγκλημα που σας σημάδεψε δημοσιογραφικά;
Πράγματι όλα αυτά τα χρόνια, έχω δει τα πάντα στη ζωή μου. Έχω καλύψει δημοσιογραφικά άγριες δολοφονίες, γονείς να σκοτώνουν τα παιδιά και παιδιά να σκοτώνουν γονείς, ληστείες μετά φόνου, διαρρήξεις, μεγάλες απάτες, καταστροφικούς σεισμούς, μεγάλες και καταστροφικές πυρκαγιές, ναυάγια κι ό,τι συμβαίνει σ αυτόν τον κόσμο.
Η εγκληματικότητα έχει αυξηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό. Παλαιότερα αν ρωτήσετε γιαγιάδες και παππούδες θα σας πούνε ότι κοιμόντουσαν με ανοιχτές τις πόρτες και ανοιχτά τα παράθυρα τα καλοκαίρια. Δεν είχαν το φόβο της κλοπής. Αλλά και οι διάφοροι παράνομοι, οι κακοποιοί, είχαν διαφορετική νοοτροπία. Δεν στραγγάλιζαν π.χ. τη γιαγιά που βρίσκουν μπαίνοντας στο σπίτι, για πέντε ευρώ όπως συμβαίνει σήμερα!
Το έγκλημα αυξήθηκε και διαφοροποιήθηκε προς το αγριότερο, προς το σκληρότερο, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, μετά την πτώση της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Τότε που άνοιξαν τα σύνορα και έμπαιναν στην Ελλάδα μαζικά από χώρες των Βαλκανίων, αλλά και από Ασία και Αφρική. Θυμάμαι επί Μπερίσα στην Αλβανία όταν άνοιξαν τις φυλακές με πάνω από πεντακόσιους βαρυποινίτες εγκληματίες. Οι περισσότεροι από αυτούς ήλθαν στην Ελλάδα και λιγότεροι τράβηξαν προς την Ιταλία.
Αυτοί οι εγκληματίες, ερχόμενοι εδώ στην Ελλάδα, δεν έψαξαν να βρουν μια δουλειά και να ζήσουν όπως έκαναν οι άλλοι συμπατριώτες τους. Επιδόθηκαν σε δολοφονίες, ληστείες και σε άλλες εγκληματικές πράξεις, με αποτέλεσμα να συμβάλλουν κι αυτοί στην αύξηση της εγκληματικότητας σε όλους τους τομείς, κυρίως στα εγκλήματα κατά της περιουσίας όπως είναι οι ληστείες, κλοπές, απάτες, αρπαγές τσαντών κ.α.
Σήμερα παρατηρείται μια έξαρση στα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, καθώς επίσης και στην παιδική παραβατικότητα, ενώ τα συναρμόδια υπουργεία και οι φορείς προσπαθούν να τα αντιμετωπίσουν.
Πολλά άγρια εγκλήματα παραμένουν χαραγμένα στη μνήμη μου και με σημάδεψαν όπως λέτε. Ένα από αυτά θα σας αναφέρω. Στη δεκαετία του 1980 όταν ένας 27χρονος στα Κάτω Πατήσια στραγγάλισε την 19χρονη σύζυγό του, την τεμάχισε με κοφτερό μαχαίρι και τα τεμάχια τα τοποθέτησε σε σακούλες σκουπιδιών και τα πέταξε σε κάδο απορριμμάτων όπου βρέθηκαν. Είναι το πρώτο από τα εγκλήματα που περιγράφω στο βιβλίο μου που έχει τίτλο «Τα εγκλήματα που συγκλόνισαν την Ελλάδα. Όπως τα έζησα».
