Γράφει ο Γιώργος Αράπογλου– Από την έντυπη έκδοση της Καθημερινής Αμαρυσίας – φύλλο Κηφισιά-Διόνυσος 25/09/2026
Κάθε χρόνο και συγκεκριμένα το διάστημα 16-22 Σεπτεμβρίου, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση πραγματοποιείται η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας.
Πρόκειται για μια ευρεία δράση, στην οποία συμμετέχουν Δήμοι από όλη την Ευρώπη, κατά τη διάρκεια της οποίας υλοποιούν δράσεις για την προώθηση της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, της ασφάλειας στη μετακίνηση, της προσβασιμότητας και της προώθησης εναλλακτικών μέσων μετακίνησης.
Ομολογώ πως, παρά την χρόνια ενασχόλησή μου με την Αυτοδιοίκηση, δεν γνώριζα για τη συγκεκριμένη δράση. Την έμαθα για πρώτη φορά, όταν εργαζόμενος στο Γραφείο Επικοινωνίας του Δήμου Λευκωσίας, είδα από κοντά την προετοιμασία της πόλης για την παρουσίαση των προγραμμάτων. Μια πόλη με πολλές δομικές και άλλες δυσκολίες, που όλοι γνωρίζουμε, μια πόλη κομμένη στα δύο όχι μόνο ιστορικά και πολιτικά, αλλά και πρακτικά, καθώς η μετακίνηση από και προς το κέντρο της πρωτεύουσας ήταν αποκομμένη. Και, όμως, εκείνο το διάστημα, εφαρμόζονταν πολιτικές ιδιαίτερα πρωτοποριακές για την εποχή.
Εφαρμογή «κοινόχρηστου χώρου» (σ.σ. “shared space”) στον αστικό σχεδιασμό, έξυπνες διαβάσεις, φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μεταφοράς, εφαρμογές έξυπνου παρκαρίσματος, δημιουργία ενιαίου δικτύου ποδηλατοδρόμων ήταν ελάχιστες μόνο πρακτικές που μετέτρεψαν κέντρο της Λευκωσίας σε έναν ιδιαίτερα ελκυστικό προορισμό για εργασία, αναψυχή και αγορές. Δεν λείπουν, φυσικά, οι δυσκολίες, αλλά σίγουρα ένα καλό βήμα είχε ήδη γίνει.
Έναν χρόνο αργότερα, όταν μετακινήθηκα στον επαρχιακό Δήμο της Αραδίππου, υπήρξα μέλος της οργανωτικής ομάδας της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας. Το πρόγραμμα δράσεων που υλοποιήσαμε διακρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Αξιολόγησης, φέροντας σημαντικούς πόρους για την υλοποίηση περαιτέρω προγραμμάτων με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών ασφαλούς μετακίνησης στην πόλη και την καλλιέργεια μιας διαφορετικής, πιο φιλικής προς το περιβάλλον, κουλτούρας.
Όταν επέστρεψα στην Ελλάδα προκειμένου να εργαστώ στην ίδια θέση σε Δήμο των Βορείων Προαστίων, προσπάθησα να φέρω την τεχνογνωσία που είχα αποκομίσει, αλλά ο νεοεκλεγείς δήμαρχος ζούσε το λουδοβίκειο όνειρό του και είχε άλλες προτεραιότητες και συμπεριφορές που μας οδήγησαν στη σύγκρουση. Πριν αποχωρήσω είχα αφήσει ένα φάκελο με προτάσεις για μελλοντική χρήση. Κάποιες από αυτές είδα να ερευνώνται προς εφαρμογή.
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας εκτός από μια πανευρωπαϊκή δράση που μπορεί να φέρει αναγνώριση και ανταλλαγή εμπειριών, είναι και μια υπενθύμιση ότι, αν θέλουμε να αλλάξουμε την εικόνα στις πόλεις μας, πρέπει να είμαστε ανοικτόμυαλοι, ευέλικτοι και πρόθυμοι να τολμήσουμε. Πάνω από όλα, πρέπει να εκπαιδεύσουμε τις νέες γενιές σε ένα νέο μοντέλο μετακίνησης.
Δυστυχώς, στη σύντομη έρευνα που έκανα, ελάχιστοι έως μηδενικοί ήταν οι Δήμοι – τουλάχιστον στο Λεκανοπέδιο – που υλοποίησαν δράσεις για την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας. Και αυτό ίσως δείχνει κάτι.
Παρ’ όλα αυτά, δεν σημαίνει ότι είναι παντελώς αδιάφοροι. Ή ότι δεν αξιοποιούν μέρος των δυνατοτήτων τους για να ακολουθήσουν αυτό το μοντέλο. Η Κηφισιά διαθέτει ένα όχι αμελητέο δίκτυο ποδηλατοδρόμων, ενώ σταδιακά υιοθετεί και συστήματα έξυπνων διαβάσεων σε πολλά σημεία της πόλης. Είναι αρκετό; Όχι. Υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης; Απεριόριστα. Ιδέες υπάρχουν; Άπειρες. Ιδού η Ρόδος, λοιπόν!
Μια ενδιαφέρουσα πρόκληση είναι η στροφή και προς αυτή την κατεύθυνση. Κάποιες φορές, οι λύσεις δεν είναι τόσο τρομακτικές όσο μπορεί να φαίνονται. Και ο Δήμος Κηφισιάς έχει πολλές προοπτικές. Αν μη τι άλλο, διαθέτει έναν νέο ηλικιακά δήμαρχο, με φρεσκάδα ακόμα και εμφανή πρόθεση να τολμήσει. Το αν θα το κάνει, κάποιες φορές είναι και θέμα συγκυριών.
Μια καλή αρχή είναι η συμμετοχή του Δήμου στο COP31 Bike Ride 2026, τη διεθνή ποδηλατική πρωτοβουλία που ξεκίνησε από τη Βραζιλία με στόχο την ενίσχυση του μηνύματος για τη βιώσιμη κινητικότητα, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.
Μπορεί να γίνει η αφορμή, ώστε να ξεκινήσει από τώρα ο προγραμματισμός, ώστε στην επόμενη Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας ο Δήμος να παρουσιάσει ένα νέο μοντέλο που, γιατί όχι, θα αποτελέσει πρότυπο και για άλλους.
Εδώ θα είμαστε να προσφέρουμε τις γνώσεις και εμπειρίες μας, εφόσον μας ζητηθεί!
