Υπάρχουν, τελικώς, φωνές πνευματικών ανθρώπων, που επιχειρούν να σπάσουν τον κύκλο της εθνικής αυτο-υποτίμησης και ηττοπάθειας, στον οποίο έχουμε βυθιστεί τους τελευταίους μήνες. Έστω και λίγες, έστω και «στριμωγμένες» μεταξύ της άλλης, καταθλιπτικής ειδησεογραφίας, κατορθώνουν να μας δώσουν ελπίδα, να μας κάνουν να δούμε το «φως στην άκρη του τούνελ».
Του Θάνου Σταθόπουλου
Μια από αυτές τις φωνές είναι αναμφίβολα και του ομότιμου καθηγητή στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Θεοδόση Π. Τάσιου. Την περασμένη Κυριακή, η εφημερίδα «Το Βήμα» φιλοξένησε ένα εξαιρετικό άρθρο του καθηγητή, με τον τίτλο «Ενίσχυση Οράματος, αντί Κατατονίας», το οποίο αξίζει κανείς να διαβάσει.
Τι έλεγε σε γενικές γραμμές ο κ. Θ. Τάσιος; Πολύ απλά πράγματα. Πρώτον, ότι θα πρέπει να υπάρξει μια ξεκάθαρη και συνοπτική παρουσίαση των δεδομένων κάθε προβλήματος που αντιμετωπίζουμε σήμερα ως χώρα. Το όφελος, όπως υποστήριξε, είναι ότι θα ενθαρρυνθεί η πολιτική συμμετοχικότητα, που τόσο απουσιάζει από το σύγχρονο νεοελληνικό κράτος.
Το δεύτερο που πρότεινε ο καθηγητής είναι να ενθαρρύνουμε, σε κάθε δημόσιο μέσο (προφορικό, γραπτό, παραστατικό) να προβάλλονται εμμόνως τα πάμπολλα θετικά γεγονότα που συμβαίνουν στη χώρα. Με άλλα λόγια, ζήτησε να υπάρξει χώρος στις εφημερίδες και για τις «Καλές Ελλάδες». Σκοπός της δεύτερης αυτής πρότασης είναι να λειτουργήσει η ακατανίκητη δύναμη του παραδείγματος, το οποίο, ωστόσο, αυτή τη φορά δεν θα έχει ως πρωταγωνιστές «μιζαδόρους» και «τυχοδιώκτες», αλλά ανθρώπους αφοσιωμένους στο καθήκον τους, όποιο κι αν είναι αυτό.
Το άρθρο του καθηγή Θεοδόση Π. Τάσιου αγγίζει ευαίσθητες χορδές για όσους εργαζόμαστε στον Τύπο (οποιαδήποτε μορφή κι αν έχει αυτός). Εκπαιδευμένοι στο ότι «οι κακές ειδήσεις πουλάνε», παγιδευτήκαμε στον φαύλο κύκλο της αναπαραγωγής μόνο των αρνητικών γεγονότων, καταδικάζοντας σε δεύτερη και τρίτη μοίρα τα προς μίμηση παραδείγματα. Συμβάλαμε, λοιπόν, σε αυτό που αναφέρει στην κατακλείδα του άρθρου του ο καθηγητής, όταν γράφει: «Και, πάντως, μην πείτε “δεν γίνονται αυτά τα πράγματα”: Διότι αφενός μεν αυτά γίνονται ευκολότερα απ’ ό,τι φαίνεται, και αφετέρου μια τέτοια αρνητική σας στάση θα συνιστούσε έργω συνενοχή στην επερχόμενη Κατατονία».
Μα υπάρχουν παραδείγματα που να μπορούν ν’ αποτελέσουν «φωτεινό φάρο» στη σκοτεινή περίοδο που διέρχεται η χώρα μας; Άπειρα. Μόνο που τα περισσότερα από αυτά, είναι μικρά, καθημερινά, δίχως μεγαλοπρέπεια, απαλλαγμένα από τα «όμορφα, τα λόγια τα μεγάλα» και για τούτο περνούν απαρατήρητα και καταδικάζονται σε συλλογική-πανεθνική λησμονιά.
Για παράδειγμα, την ίδια ημέρα που η προαναφερόμενη εφημερίδα δημοσίευε το άρθρο του καθηγητή, στην Πεντέλη, παρά το τσουχτερό κρύο, χιλιάδες εθελοντές, όλων των ηλικιών, δενδροφύτευαν σημεία του βουνού που είχαν παραδοθεί στις φλόγες, τα προηγούμενα χρόνια. Επίσης, σε λίγους μήνες, άλλοι εθελοντές θα σπεύσουν να στελεχώσουν πυροφυλάκια, συνεργεία περιπολίας σε δάση και άλση, ακόμη και ομάδες πυρόσβεσης, προκειμένου να αποτρέψουν το ενδεχόμενο καταστροφής του πολύτιμου για τη ζωή μας πράσινου που έχει απομείνει στην Αττική και αλλού.
Και ο εθελοντισμός δεν σταματά στις περιβαλλοντικές δράσεις. Πολλοί εθελοντές προσφέρουν πολύτιμη βοήθεια σε δεκάδες κοινωνικές δομές, που προσπαθούν να ανακουφίσουν ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, να άρουν τους αποκλεισμούς συνανθρώπων μας, να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας…
Ακούω, κάποιες φορές, το επιχείρημα ότι αυτές τις υπηρεσίες είναι υποχρεωμένο να τις προσφέρει το Κράτος και άρα, ουδείς πρέπει να προσφέρει εθελοντική εργασία. Ας με συγχωρήσουν οι υιοθετούντες αυτήν την άποψη, αλλά δεν υπάρχει πιο κοντόφθαλμη θεώρηση των πραγμάτων. Δηλαδή, προτιμούν κάποιοι να βλέπουν να μαραζώνει το πάρκο της γειτονιάς τους και να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους ίδιους και τα παιδιά τους, μέχρι να δεήσει να κινηθεί ο κεντρικός ή αυτοδιοικητικός μηχανισμός, αντί να συμμετάσχουν σε έναν τοπικό σύλλογο που θα επιχειρήσει την αναγέννησή του; Και το ανεκτίμητο μάθημα που δίνεται στα παιδιά, για το τι σημαίνει συλλογική δράση και κοινωνική ευαισθητοποίηση, μέσω παρόμοιων πρωτοβουλιών, δεν το λαμβάνουν καν υπόψη τους;
Το παιδί που ανέβηκε την προηγούμενη Κυριακή στην Πεντέλη και φύτεψε ένα δενδράκι, πολύ δύσκολα θα γίνει αυριανός καταπατητής, που για να φτιάξει τη βίλα του θα ξεριζώσει ό,τι πράσινο υπάρχει γύρω από αυτήν. Ακόμη και υποσυνείδητα, το δενδράκι της Πεντέλης θα τον κατευθύνει σε μια πιο οικολογική συμπεριφορά.
Ρομαντικό; Ανέφικτο; Καθόλου. Δείτε το σε πιο απλά πράγματα. Ο Έλληνας ήταν από αυτούς που σπάνια χρησιμοποιούσε ζώνη ασφαλείας στις μετακινήσεις του με το αυτοκίνητο. Για κοιτάξτε, για λίγο, γύρω σας στον δρόμο και μετρήστε πόσοι οδηγοί -και όχι μόνο νέοι- δεν χρησιμοποιούν ζώνη. Πώς το πετύχαμε αυτό; Μόνο με τα αστυνομικά μέσα και την επιβολή προστίμων ή βοήθησε και η συνεχής παρότρυνση μέσω μηνυμάτων και -ΠΡΩΤΙΣΤΩΣ- η δια του παραδείγματός μας νουθεσία των νεότερων;
Όσοι αρνούνται ότι υπάρχει και μια άλλη Ελλάδα, μια «καλή Ελλάδα» δεν το κάνουν από απαισιοδοξία ή παραίτηση. Εσκεμμένως επιδιώκουν να μας κρατήσουν σε καθεστώς υπανάπτυξης, μοιρολατρίας και αδιαφορίας, για να μπορούν να μας ελέγχουν καλύτερα. Αλλά έχουν κι έναν ακόμη, χειρότερο εφιάλτη.
Αν δημιουργήσουμε την Ελλάδα που θέλουμε και μας αξίζει, δύσκολα θα βρεθεί σε αυτήν χώρος για όσους έμαθαν να επιβιώνουν εις βάρος μας. Γιατί η Ελλάδα που οφείλουμε να κτίσουμε, μαζί με τις αρνητικές πρακτικές του παρελθόντος, θα εξοστρακίσει και όσους τις επέβαλαν, τις συντήρησαν και συντηρήθηκαν από αυτές…
