Η ιστορία ενός τόπου δεν γράφεται µόνο µέσα από επίσηµα έγγραφα, ηµεροµηνίες και ιστορικά γεγονότα. Γράφεται κυρίως µέσα από τις µνήµες των ανθρώπων του. Από τις αφηγήσεις των κατοίκων που έζησαν την καθηµερινότητα, τις αλλαγές, τις δυσκολίες, αλλά και τις µικρές στιγµές που συνθέτουν τη συλλογική ταυτότητα µιας κοινωνίας. Αυτό ακριβώς υπηρετούν οι Οµάδες Προφορικής Ιστορίας, που µε αφοσίωση και µεράκι καταγράφουν τη ζωντανή µνήµη του τόπου.
Σε µια εποχή όπου οι γρήγοροι ρυθµοί ζωής συχνά αποµακρύνουν τις νεότερες γενιές από τις ρίζες τους, η ύπαρξη τέτοιων οµάδων αποκτά ιδιαίτερη σηµασία. Οι αφηγήσεις των παλαιότερων κατοίκων λειτουργούν σαν µια γέφυρα ανάµεσα στο χθες και το σήµερα. Μέσα από τις προσωπικές ιστορίες αναδεικνύεται η εξέλιξη πόλεων (όπως η Πεντέλη και τα Βριλήσσια µε τις οποίες καταπιάνεται η παρούσα έκδοση) οι κοινωνικές αλλαγές, οι γειτονιές που µεταµορφώθηκαν, αλλά και οι αξίες που κράτησαν ζωντανές τις τοπικές κοινωνίες.
Ευτυχώς για όλους µας, η προφορική ιστορία δεν περιορίζεται µόνο στη διατήρηση της µνήµης, αλλά αποτελεί και ένα πολύτιµο εργαλείο εκπαίδευσης και πολιτισµού. Οι δηµότες, και ιδιαίτερα οι νέοι άνθρωποι, έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον τόπο τους όχι µέσα από «στεγνά» ιστορικά στοιχεία, αλλά µέσα από βιωµατικές αφηγήσεις, που δηµιουργούν συγκίνηση και σύνδεση µε το παρελθόν.
Άλλωστε, ένα παλιό σπίτι, µια γειτονιά ή µια τοπική γιορτή αποκτούν άλλη αξία όταν συνοδεύονται από τις προσωπικές µνήµες εκείνων που τα έζησαν. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πόσες πολύτιµες ιστορίες κρύβουν οι άνθρωποι που έχουν ζήσει από κοντά και τις 66 διοργανώσεις του «Κεσκέκι» στα Μελίσσια, ενός εθίµου άρρηκτα συνδεδεµένου µε την ταυτότητα της περιοχής!
Παράλληλα, οι Οµάδες Προφορικής Ιστορίας ενισχύουν την κοινωνική συνοχή. ∆ίνουν φωνή στους ανθρώπους της καθηµερινότητας, στους «σιωπηλούς πρωταγωνιστές» της τοπικής ιστορίας, και καλλιεργούν τον διάλογο ανάµεσα στις γενιές. Μέσα από εκθέσεις, συναντήσεις και ανοιχτές δράσεις, οι κάτοικοι έρχονται πιο κοντά, ανταλλάσσουν εµπειρίες και αισθάνονται µέρος µιας κοινής διαδροµής.
Με αυτές τις σκέψεις, η στήλη χαιρετίζει τη σύσταση της Οµάδας Προφορικής Ιστορίας Πεντέλης, η οποία θα κάνει τα…αποκαλυπτήριά της το τριήµερο 22 έως 24 Μαΐου, διοργανώνοντας σχετική έκθεση µε τίτλο «Η Πεντέλη των ανθρώπων – Μνήµες του χθες, Αφηγήσεις του σήµερα» στο Πνευµατικό Κέντρο Νέας Πεντέλης.
«Μελέτησε το παρελθόν αν θες να ορίσεις το µέλλον» έλεγε ο Κοµφούκιος.
Η φράση του µέγιστου Κινέζου διανοητή αποτυπώνει µε τον πιο ουσιαστικό τρόπο τη σηµασία της ιστορικής µνήµης για κάθε κοινωνία….
