Στο πλαίσιο της «Αθηναϊκής Ενεργειακής Συμμαχίας», με πρωτοβουλία του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 11 Απριλίου στο Δημαρχιακό Μέγαρο Αθηνών συνάντηση εργασίας με δημάρχους και εκπροσώπους από 45 Δήμους από όλη τη χώρα, με θέμα την «Ενεργειακή Δημοκρατία στην Αυτοδιοίκηση».
Κατά τη συνάντηση, οι δήμαρχοι και οι εκπρόσωποι των Δήμων συμφώνησαν ομόφωνα και συνυπέγραψαν ψήφισμα για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών, των δημοτικών υποδομών και ευάλωτων καταναλωτών. Ειδικότερα ζητούν δίκαιη πρόσβαση στον ηλεκτρικό χώρο για Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και Ενεργειακές Κοινότητες ΟΤΑ, καθώς και ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα για έργα ενεργειακών κοινοτήτων ΟΤΑ.
Στη συνάντηση παραβρέθηκαν οι δήμαρχοι: Αθηναίων Χάρης Δούκας, Αγιάς Αντώνης Γκουντάρας, Αργιθέας Ανδρέας Στεργίου, Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, Ζωγράφου Τίνα Καφατσάκη, Θέρμου Σπύρος Κωνσταντάρας, Μαραθώνα Στέργιος Τσίρκας, Μοσχάτου – Ταύρου Ανδρέας Ευθυμίου, Ρεθύμνου Γιώργης Μαρινάκης, Τρικκαίων Νίκος Σακκάς, Αγράφων Αλέξης Καρδαμπίκης, Ασπροπύργου Ιωάννης Ηλίας, Καρπενησίου Χρήστος Κακαβάς, Μακρακώμης Γιώργος Χαντζής, Μεγάρων Παναγιώτης Μαργέτης, καθώς και εκπρόσωποι άλλων Δήμων.
Το ψήφισμα συνυπέγραψαν οι Δήμοι Φιλοθέης – Ψυχικού, Νέας Ιωνίας, Παπάγου – Χολαργού, Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, Μοσχάτου – Ταύρου, Νέας Σμύρνης, Αγαθονησίου, Αγιάς, Αγράφων, Αγρινίου, Αθηναίων, Αιγάλεω, Αργιθέας, Ασπροπύργου, Βόλου, Ιωαννιτών, Ελασσόνας, Ζαγοράς – Μουρεσίου, Ζωγράφου, Θέρμου, Θεσσαλονίκης, Καβάλας, Καλλιθέας, Καρδίτσας, Καρπενησίου, Κατερίνης, Κοζάνης, Κομοτηνής, Κυθήρων, Λεβαδέων, Μακρακώμης, Μαραθώνος, Μεγαρέων, Μετεώρων, Μουζακίου, Νεμέας, Νισύρου, Ξηρομέρου, Παλαμά, Πύλης, Ρεθύμνης, Σαλαμίνας, Σικυωνίων, Τρικκαίων, Φυλής, καθώς και η Περιφερειακή Ενότητα Δήμων Στερεάς Ελλάδας.
Επιπλέον Δήμοι έχουν εκφράσει ενεργό ενδιαφέρον για την υποστήριξη της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας.
Χάρης Δούκας: «Πρώτη ρωγμή στο ενεργειακό κατεστημένο»
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, τόνισε: «Η σημερινή απόφαση 45 Δήμων είναι η πρώτη μεγάλη ρωγμή στο ενεργειακό κατεστημένο της χώρας. Η ενέργεια είναι δημόσιο αγαθό και όχι εμπόρευμα. Ενώνουμε δυνάμεις με δεκάδες Δήμους για να διασφαλίσουμε καθαρή και φθηνή ενέργεια για όλους, δίνοντας προτεραιότητα στους πολίτες που το έχουν περισσότερο ανάγκη. Διεκδικούμε συγκεκριμένες θεσμικές αλλαγές, για δίκαιη πρόσβαση στον ηλεκτρικό χώρο των Δήμων και των ενεργειακών τους κοινοτήτων, εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό και αξιοποίηση των χρημάτων του Ταμείου Ανάκαμψης που αφορούν ενεργειακές κοινότητες. Δεν κάνουμε πίσω. Κάθε μέρα που περνάει θα αυξάνουμε την πίεση προς την κεντρική κυβέρνηση. Οι Δήμοι και οι πολίτες πρέπει να έχουν ισότιμη συμμετοχή στην αγορά ενέργειας. Σήμερα, εκπρόσωποι άνω του 40% του πληθυσμού της χώρας διεκδικούν να πάρουν την ενέργεια στα χέρια τους για να σταματήσει η αισχροκέρδεια».
Πυρά από Γρ. Κωνσταντέλλου κατά του προγράμματος «Απόλλων»
Ο δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, και Α’ αντιπροέδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) Γρηγόρης Κωνσταντέλλος δήλωσε: «Το “Πρόγραμμα Απόλλων”, το οποίο παρουσιάστηκε πρόσφατα στους Δήμους, στην πράξη λειτουργεί υπέρ συγκεκριμένων μεγάλων επενδυτών. Δημιουργείται ένα ιδιότυπο ενεργειακό “χρηματιστήριο”, όπου κάποιοι θα πωλούν ενέργεια με κρατικά συμβόλαια, ενώ άλλοι θα καλούνται να την αγοράσουν. Μας υπόσχονται “φθηνή” ή “δωρεάν” ενέργεια για τους ευάλωτους, όμως στην πράξη ούτε δωρεάν είναι ούτε κατανέμεται δίκαια. Τόσο με την εξαιρετική πρωτοβουλία του καλού μου φίλου, δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα, αυτή της “Ενεργειακής Συμμαχίας”, όσο και με την ΚΕΔΕ, θα διεκδικήσουμε την ουσιαστική συμμετοχή των Δήμων στα ενεργειακά έργα, τη δυνατότητα συμψηφισμού ενέργειας για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας και την αναγνώριση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως στρατηγικού εταίρου στο ενεργειακό μέλλον της χώρας».
Το ψήφισμα
To ψήφισμα με θέμα την «Ενεργειακή Δημοκρατία στην Αυτοδιοίκηση» αναφέρει τα εξής:
- Δίκαιη Πρόσβαση στον Ηλεκτρικό Χώρο για ΟΤΑ και Ενεργειακές Κοινότητες ΟΤΑ
Ζητείται η θεσμοθέτηση και άμεση εφαρμογή ρυθμίσεων που θα εξασφαλίζουν πρόσβαση στον ηλεκτρικό χώρο για έργα ενεργειακών κοινοτήτων ΟΤΑ, με έμφαση σε έργα που εξυπηρετούν δημοτικές υποδομές και ευάλωτα νοικοκυριά. Για τα έργα αυτά πρέπει να εφαρμόζεται το μοντέλο του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού.
Συγκεκριμένα:
▸ Σύμφωνα με τον νόμο 5016/24 άρθρο 105 παρ.10.: «Οι επιλέξιμοι σταθμοί του Προγράμματος (Απόλλων) προβαίνουν αμελλητί σε τροποποίηση ή έκδοση των απαιτούμενων αδειών για την εγκατάστασή τους. Οι αρμόδιες Αρχές χειρίζονται τις σχετικές αιτήσεις κατά απόλυτη προτεραιότητα».
Οι επιλέξιμοι σταθμοί αφορούν έργα για κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των ΟΤΑ. Συνεπώς, ζητείται η επέκταση της εν λόγω πρόβλεψης σε όλες τις ενεργειακές κοινότητες ΟΤΑ που αποσκοπούν στην κάλυψη ενεργειακών αναγκών δημοτικών υποδομών και ευάλωτων καταναλωτών.
▸ Σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ.1. του ν. 5151/24:
«Για την κάλυψη καταναλώσεων των εγκαταστάσεων που ανήκουν σε ή διαχειρίζονται φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όπως ορίζεται στην περ. β της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), επιτρέπεται η εφαρμογή ενεργειακού και εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού».
Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης αποτελούν και οι ΟΤΑ. Συνεπώς, ζητείται να ανοίξει άμεσα η συγκεκριμένη κατηγορία για υποδοχή αιτημάτων όρων σύνδεσης, με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης με εφαρμογή ενεργειακού και εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού.
- Χρηματοδότηση έργων ενεργειακών κοινοτήτων ΟΤΑ
Για τα δημόσια έργα των ενεργειακών κοινοτήτων αυτοπαραγωγής ΟΤΑ, σύμφωνα με το άρθρο 60 του ν. 5037/2023 προβλέπεται ότι:
«Με κοινή απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού, δύναται να προκηρύσσονται προγράμματα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σταθμών, φωτοβολταϊκών σταθμών με συστήματα αποθήκευσης και σταθμών Α.Π.Ε. διαφορετικής τεχνολογίας και σταθμών Α.Π.Ε. διαφορετικής τεχνολογίας με συστήματα αποθήκευσης από Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.), προς εφαρμογή του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού, με χρηματοδότηση ιδίως από πόρους της Ε.Ε. και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης».
Ζητείται η έκδοση Υπουργικής Απόφασης για την εφαρμογή του άρθρου 60 του Ν. 5037/2023, ώστε να προκηρυχθούν ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα για έργα ενεργειακών κοινοτήτων ΟΤΑ. Τα προγράμματα αυτά μπορούν να αξιοποιούν τους διαθέσιμους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης που έχουν προβλεφθεί για ενεργειακές κοινότητες, δίνοντας προτεραιότητα σε έργα που αφορούν δημοτικές υποδομές και ευάλωτα νοικοκυριά.
