Κάθε Εθνική Επέτειος έχει μια ιδιαίτερη, ξεχωριστή συγκίνηση, που πολλές φορές δεν έχει λόγια να την περιγράψεις. Κάπως έτσι, όπως κάθε χρόνο, τιμήθηκε και φέτος η Επέτειος της Επανάστασης του 1821, ίσως της πιο κομβικής στιγμής της νεότερης Ιστορίας μας.
Σκέφτομαι πόσο σπουδαίο ήταν αυτό που πέτυχαν μια χούφτα αγράμματοι που το μόνο που λαχταρούσαν ήταν μια σταγόνα Ελευθερίας και, όταν κάνω τις συγκρίσεις με το σήμερα, μόνο δάκρυα μου έρχονται και αυτά δεν είναι από συγκίνηση.
«Η 25η Μαρτίου δεν είναι μόνο μια επέτειος, αλλά μια στιγμή σύνδεσης με την ιστορία μας και με τον τρόπο που επιλέγουμε να στεκόμαστε σήμερα», ήταν τα λόγια του δημάρχου Κηφισιάς, Βασίλη Ξυπολυτά στον πανηγυρικό της εκδήλωσης. Αυτό ήταν και είναι πάντα το καθήκον όλων μας, σε μέρες που τιμάμε ένδοξες στιγμές της ιστορίας μας.
Δεν αρκεί απλώς να θυμάσαι, αλλά να παραδειγματίζεσαι. Τούτες οι εποχές που ζούμε σήμερα, είναι εποχές ευθύνης. «Να αγαπάς την ευθύνη», έγραφε ο Καζαντζάκης. Αυτό έκαναν και οι αγωνιστές του ’21. Βγήκαν μπροστά την ώρα της ευθύνης και αποφάσισαν πως τέσσερις αιώνες σκλαβιάς είναι πλέον πάρα πολύ για να το ανεχτούν.
Με όποιο τίμημα. Ακόμα και του βασανιστικού θανάτου.
Σήμερα, οι καταστάσεις ολισθαίνουν σε ιδιαίτερα επικίνδυνα μονοπάτια, η έκβαση των οποίων μόνο ως τρομακτική πρόβλεψη μπορεί να εκτιμηθεί. Όχι, δεν είναι εποχές να ζωστούμε τα άρματα, όσο κι αν οι ηγέτες του πλανήτη προσπαθούν τεχνηέντως να μας προετοιμάσουν γι’ αυτό, προτρέποντας να προετοιμαστούμε να συνηθίσουμε τα φέρετρα μαχόμενοι, άραγε έναντι ποιου εχθρού;
Όμως, το να διεκδικήσουμε την Ελευθερία μας, είναι η δική μας στιγμή στην Ιστορία. Η Ελευθερία δεν καταλύεται μόνο με το σπαθί και το μαχαίρι. Τα ψηφιακά εργαλεία που αξιοποιήθηκαν ως ψηφιακά «όπλα» ενάντια σε κάθε αρχή και αξία, μπορούν να κάνουν μόνα τους τη δουλειά.
Μια κοινωνία που ολισθαίνει όλο και περισσότερο στην παράδοση δικαιωμάτων, διεκδικήσεων, μια εξουσία που ποδοπατά κάθε φωνή που υψώνεται για Δικαιοσύνη, Ειρήνη και ελευθερία έκφρασης και μια γενιά (η δική μας) που χάθηκε στον αγώνα για επιβίωση, με κίνδυνο να καταδικάσει και την γενιά που έρχεται, αυτή που δημιουργήσαμε, στην παρακμή και την απαξίωση.
Το έχουμε ξαναγράψει και σε κάθε επέτειο το επαναλαμβάνουμε. Όταν τιμάς τα ηρωικά κατορθώματα των προγόνων σου, έχεις διπλό ηθικό χρέος. Να αποδώσεις την τιμή που πρέπει και να φροντίσεις να αφήσεις τη δική σου παρακαταθήκη.
Πολύ φοβάμαι ότι ο ιστορικός του μέλλοντος, θα προσπεράσει τη δική μας εποχή ως ένα κομμάτι της ιστορίας που χαρακτηρίστηκε από την αδράνεια, την απάθεια και την ανευθυνότητα.
«Μια στιγμή σύνδεσης με τον τρόπο που επιλέγουμε να στεκόμαστε σήμερα», ανέφερε ο δήμαρχος Κηφισιάς. Οι ήρωες του ’21 επέλεξαν τον δικό τους τρόπο. «Και στους Θεούς ορθοί μιλούμε», είπε ο Κολοκοτρώνης. Εμείς; Μάλλον τριγύρω μας δεν εμφανίζεται κανένας Θεός για να μας προκαλέσει να σταθούμε όρθιοι μπροστά του. Ας προτιμήσουμε αυτή την εκδοχή. Είναι η λιγότερο αμήχανη από όσες πιθανόν οι απόγονοί μας να υποθέσουν.
* Η φωτογραφία που συνοδεύει το άρθρο είναι τμήμα του πίνακα «Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί τη σημαία της Επανάστασης», Θεόδωρος Βρυζάκης,1865
