Με αφορμή την νέα του ταινία ο σκηνοθέτης Θόδωρος Μαραγκός δηλώνει θυμωμένος με όσα γίνονται στη χώρα και θυμάται το «προφητικό» κινηματογραφικό παρελθόν του…
Eίναι θυμωμένος. Πολύ. Αυτά που συμβαίνουν στη χώρα μας τον ξεπερνούν. Η κρίση έχει επηρεάσει άλλωστε και τη δική του καθημερινότητα. «Βγαίνουν ξεδιάντροπα στα κανάλια και λένε ότι δεν θα κοπούν οι συντάξεις κάτω από 1000 ευρώ. Η δική μου σύνταξη ήταν 820 ευρώ και μου έκοψαν 130. Μόνο επειδή η ζωή μου ήταν ανέκαθεν λιτή κι επειδή δεν χρωστάω σε καμία τράπεζα, μπορώ να περιφρουρώ τον θυμωμένο μου εαυτό, να επιβιώνω και να δημιουργώ».
Με γενναία ειλικρίνεια δηλώνει ότι αν συναντούσε την Μέρκελ θα της έλεγε τα μπινελίκια που της ρίχνει και από μακριά. Δε μένει όμως στις φαντασιώσεις. Αντιδρά σε αυτά που συμβαίνουν και τις περισσότερες φορές μάλιστα, με τον καλύτερο τρόπο: τη δημιουργία.
«Πώς να σωπάσω»
«Κατάφερα με τους φίλους και τους μαθητές μου, που όλοι υποφέρουν αβάσταχτα από την κρίση, να κάνουμε την ταινία «Πώς να σωπάσω». Ένοιωσα την ανάγκη ως Έλλην και ως καλλιτέχνης να μη σωπάσω, να πάρω θέση σε αυτά τα τραγικά γεγονότα που συμβαίνουν στην πατρίδα μας. Αποφάσισα να καταθέσω τον προσωπικό μου λόγο για τους 10 χιλιάδες νεκρούς, για τα 2 εκατομμύρια άστεγους και άνεργους και για τη νεολαία μας που φεύγει στο εξωτερικό. Η ταινία δεν είναι μόνο καταγγελτική αλλά ταυτόχρονα αισιόδοξη. Τονίζει την αλληλεγγύη του λαού μας και τη διαχρονική του αντίσταση. Δίνει έμφαση στον πολιτισμό μας και παράλληλα είναι ψυχαγωγική. Η ταινία προβλήθηκε στα Φεστιβάλ Καλαμάτας και Χαλκίδας -όπου βραβεύτηκε- και προβάλλεται σε πολιτιστικούς συλλόγους, σε πνευματικά κέντρα και σε σχολεία. Μετά από κάθε προβολή ακολουθεί συζήτηση με το κοινό».
Ο Charlie Hebdo & η ψευτοαριστερά
Για το τρομοκρατικό χτύπημα στο Charlie Hebdo λέει ότι οι συνάδελφοί του δεν πρέπει να υποκύψουν στο φόβο που θέλουν να τους επιβάλουν. «Όλοι όσοι έχουμε δημόσιο λόγο θα συνεχίσουμε να γράφουμε και να μιλάμε όπως πριν. Το χτύπημα στο Hebdo ήταν συγκεκριμένο αλλά στις Βρυξέλλες τυφλό. Είναι λογικό να φοβούνται οι πάντες. Σε αυτό όμως πρέπει όλοι να αντισταθούμε σθεναρά».
Τα παιδικά χρόνια του Θεόδωρου Μαραγκού ήταν δύσκολα, φτωχά και σκληρά, αλλά «με όνειρα φυλαγμένα καλά στην ψυχή για να μη μου τα πάρουν». Θυμάται πάντα τη δραματική προσπάθεια του πάμπτωχου πατέρα του να μεγαλώσει εκείνον και την αδελφή του αλλά και τα λόγια της μάνας του, η οποία από τότε του μιλούσε για τους ψευτοαριστερούς.
«Και σήμερα βλέπω να επιβεβαιώνονται τα λόγια της. Η χώρα δεν έχει μέλλον με αυτούς τους θλιβερούς πολιτικούς. Πάντα δήλωνα αριστερός, αλλά όχι σκέτο. Ήμουν Έλληνας αριστερός. Τώρα που το αριστερός έχει φθαρεί, λέω ότι είμαι μόνο Έλληνας. Η λέξη αυτή δεν έχει ψευτίσει. Έχω όμως πεισμώσει. Εξακολουθώ να πιστεύω τα ίδια που πίστευα, πιο δυναμωμένα, ψαγμένα και ξεκαθαρισμένα».
Θανάσης Βέγγος, ο εθνικός σταρ
Με τον Θανάση Βέγγο, ο Μαραγκός έχει κάνει δυο ταινίες, το «Από που πάνε για τη χαβούζα» και το «Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι».
«Ο Βέγγος ήταν μια ξεχωριστή περίπτωση. Σπουδαίος άνθρωπος, σπουδαίος δραματουργός. Δεν ήταν δήθεν. Ήταν ένας γνήσιος λαϊκός ηθοποιός, μια αστείρευτη συναισθηματική πηγή που ανάβλυζε διαρκώς συγκίνηση και ευθυμία.
Εξέφραζε πολλά από τα θετικά χαρακτηριστικά του ελληνικού λαού, ο Θανάσης. Για το εμπορικό κύκλωμα, όμως, ήταν ένας ανθρωπάκος που έπρεπε να τρώει συνέχεια καρπαζιές, να σκύβει το κεφάλι και να λέει «αφεντικό». Γι αυτούς που έκαναν κουμάντο στο εμπορικό σινεμά και που σε όλες τις ταινίες έβαζαν και από ένα «δουλικό» (υπηρέτρια) και το κακομεταχειρίζονταν, ο Βέγγος δεν έπρεπε να «σηκώσει κεφάλι» για να μην κάνουν το ίδιο και οι αμέτρητοι φίλοι του: ο ελληνικός λαός.
Ο Βέγγος τότε ήταν εθνικός σταρ. Επηρέαζε πολύ κόσμο. Δεν θα τον άφηναν να γίνει πρότυπο. Ο χώρος ήταν αμείλικτος. Ο εμπορικός κινηματογράφος έπαιζε το ρόλο που παίζουν σήμερα τα ΜΜΕ. Προωθούν συγκεκριμένη αποπροσανατολιστική ιδεολογία για να ελέγχουν όσο μπορούν περισσότερο τον κόσμο.
Αυτό εγώ το έζησα σε όλη του την έκφανση όταν έκανα μαζί του το «Από που πάνε για τη χαβούζα». Από τη μια, εγώ να μη θέλω, με τίποτα, να υπάρξει η καρπαζιά και η λέξη αφεντικό και από την άλλη οι παραγωγοί να μη θέλουν σκηνές που ο Βέγγος σηκώνει το ανάστημά του.
Στην ταινία «Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι» που ήταν δική μου παραγωγή, έδωσα στο ρόλο που θα υποδυόταν ο Θανάσης εκείνα τα χαρακτηριστικά που εκφράζουν τη δυναμική του πολιτισμού μας και ο ίδιος τον ερμήνευσε με θαυμαστό τρόπο. Ο κόσμος καταχάρηκε την ταινία γιατί είδε και τον Βέγγο έτσι όπως τον ήθελε κι εγώ είμαι περήφανος γι αυτό».
«Τι έχουν να δουν τα μάτια μου»
«Το 1979 επί «δεξιάς» ακόμα, με κάλεσαν κάποιοι αγρότες από τη Νάουσα να τραβήξω ένα πρωτοφανές γεγονός για τον αγροτικό κόσμο τότε. Το πέταγμα της παραγωγής τους, τα ροδάκινα, στις χωματερές. Έκλαιγαν οι άνθρωποι. «Πετάμε την εργασία μας, τον κόπο μας, την ψυχή μας. Μας ξεριζώνουν την καρδιά μας. Μόνο εσύ μπορείς να τα δείξεις» μου έλεγαν, «γιατί η κρατική τηλεόραση τα θάβει κι αυτή».
Τότε δεν υπήρχαν τα ιδιωτικά κανάλια.
Εγώ δεν μπορούσα να πάω τότε γιατί είχα ξεκινήσει το «Μάθε παιδί μου γράμματα». Όταν τελείωσα όμως, πήγα. «Τι ήρθες να κάνεις τώρα;», μου είπαν. «Να τραβήξω τις χωματερές», τους είπα. «Δεν θα τραβήξεις τίποτα. Σήκω και φύγε. Τώρα έχουμε ΠΑΣΟΚ», μου απάντησαν.
«Μα δεν συνεχίζουν να πετάγονται τα ροδάκινα στις χωματερές»; «Τώρα μας συμφέρει γιατί θα πάρουμε επιδοτήσεις». «Και πριν δεν παίρνατε επιδοτήσεις»; «Τώρα έχουμε ΠΑΣΟΚ αγόρι μου, καταλαβαίνεις; Και το ΠΑΣΟΚ είναι πάνω απ’ όλα»! Και το ΠΑΣΟΚ «που ήταν πάνω απ’ όλα» την κυνήγησε την ταινία.
Η αλλοτρίωση, των ιδεών και αξιών συντελέστηκε μπροστά στα μάτια μας στο άψε σβήσε. Μετά ακολούθησε και η διαφθορά. Πολλοί δεν ήθελαν να πιστέψουν αυτό που έβλεπαν με τα μάτια τους. Το ίδιο επαναλαμβάνεται και σήμερα με τον κόσμο που πιστεύει τον ΣΥριζα. Δεν μπορούν να δουν την πραγματικότητα, γιατί «ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πάνω απ’ όλα».
ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΕΣ
1969 Τσουφ
(Πρώτο βραβείο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)
1971 Σσσστ!
(Πρώτο βραβείο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)
1971 Οικόπεδο
(Πρώτο βραβείο πανελλήνιου φεστιβάλ μικρού μήκους)
1973 Λάβετε θέσεις
(Τέσσερα πρώτα βραβεία φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)
1975 Ο αγώνας
(Δεύτερο βραβείο και βραβείο κοινού φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)
1978 Από που πάνε για τη χαβούζα
(Η εμπορικότερη ταινία της χρονιάς – συμμετοχή παραγωγής)
1980 Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι
(πρώτο βραβείο σεναρίου στο Σαν Ρέμο & δεύτερη εμπορικότερη ταινία της χρονιάς)
1981 Μάθε παιδί μου γράμματα
(τέσσερα πρώτα βραβεία στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης & Εμπορικότερη ταινία της χρονιάς)
1984 Τι έχουν να δουν τα μάτια μου
1987 Έμμονες ιδέες
1990 Πέρα απ’ τον ορίζοντα
1993 Ο δραπέτης του φεγγαριού
(βραβείο β’ ανδρικού ρόλου φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)
1998 Φιλιατρά, ιδιαίτερη πατρίδα
2000 Κοιτάζοντας τον Υμηττό
2002 Η οδύσσεια του Π. Ηλιόπουλου
2004 Ο Θεός είναι αόρατος γιατί είναι μικροσκοπικός
2005 Black μπεε
(βραβείο β’ καλύτερης ταινίας τεκμηρίωσης στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)
2008 Ισοβίτες
Προσωρινά δεδομένα
Μεγαλύτερη επιτυχία του δεν θεωρεί κάποιο έργο του αλλά το ότι κατάφερε να τον αποδεχθούν τα παιδιά και η γυναίκα του. Οσο για τη μεγαλύτερη αποτυχία του το ότι δε μπόρεσε να μάθει ποτέ αγγλικά. Επαγγελματικά έχει μετανιώσει για τις διαφημίσεις που έκανε στην αρχή της καριέρας του. Αντιπαθεί πολλά γενικά, αλλά αυτό που απεχθάνεται είναι, όπως λέει, οι προσκυνημένοι.Τι φοβάται περισσότερο; Μην καταλήξει το συμπέρασμά του για την ανθρωπότητα να γίνει απαισιόδοξο.
Η χαρά τού να δίνεις ψυχή στα άψυχα
Η πρώτη ταινία του Θ. Μαραγκού ήταν το ΤΣΟΥΦ (1969), η οποία βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ως καλύτερη ταινία μικρού μήκους κινούμενων σχεδίων. «Το κινούμενο σχέδιο είναι πολύ ευχάριστη δουλειά, η χαρά του δημιουργού που ζωντανεύει τα άψυχα σχέδια. Είναι όμως επίπονη εργασία, κουραστική και κοστίζει. Γι αυτό στην Ελλάδα δεν προχώρησε, γιατί κανείς δεν το χρηματοδότησε, κανείς δεν το στήριξε».
«Τι έχουν να δουν τα μάτια μου», η… προφητική
«Δεν έχω μαντικές ικανότητες. Προσπαθώ στις ταινίες μου να δώσω διαχρονικό χαρακτήρα κι αυτό μπορεί να επιτευχθεί αν τα «πιστεύω» μου είναι διαχρονικά, βλέπουν μακριά και βαθιά. Αυτά καθορίζουν τον τρόπο ζωής αλλά και την καλλιτεχνική δημιουργία. Τότε η ταινία, σε συνδυασμό βέβαια με την καλλιτεχνική της αξία (δραματουργία, ερμηνεία ηθοποιών, μουσική, κτλ) παίρνει το διαβατήριο να ταξιδέψει στο χρόνο. Όταν όμως στα «πιστεύω» μας κυριαρχεί το κόμμα και το δόγμα και όχι οι αξίες, τότε η ματιά γίνεται κοντόφθαλμη και παραμορφωμένη. Η κομματική και η δογματική ματιά δεν μπορεί να δει μακριά. Δεν μπορεί να διακρίνει την πραγματικότητα».
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΟΥ
