Έχοντας πολύτιμη και πολυετή εμπειρία ενεργής ενασχόλησης με την Τοπική Αυτοδιοίκηση αρχικά ως πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και εν συνεχεία ως δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης για δύο θητείες (2014-2023), ο Αναστάσιος Μαυρίδης ανέλαβε τον Μάιο του 2024 την κομβική θέση του διευθύνοντα συμβούλου της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), η οποία έχει τεχνικό και επιστημονικό συμβουλευτικό ρόλο στα αυτοδιοικητικά ζητήματα.
Μιλώντας στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ «συστήνει» στο ευρύ κοινό τον ρόλο και τη λειτουργία της ΕΕΤΑΑ, παραθέτει τους στόχους, τις δράσεις και τα προγράμματα μέσω των οποίων μπορεί να στηρίξει τους Δήμους στην κατεύθυνση της αποτελεσματικότερης και ποιοτικότερης τοπικής διακυβέρνησης, με κοινωνικό πρόσημο και τελικό ωφελούμενο τον πολίτη.
Συνέντευξη Γιάννης Μπεθάνης
Κύριε Μαυρίδη, η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) αποτελεί τον τεχνικό και επιστημονικό σύμβουλο της Αυτοδιοίκησης. Πείτε μας λίγα λόγια για τον ρόλο του φορέα.
Η ΕΕΤΑΑ είναι ένας Οργανισμός που λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο κράτος, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την κοινωνία. Ο ρόλος της είναι ουσιαστικός και καθημερινός, καθώς υλοποιεί πολιτικές που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή των πολιτών.
Είναι ο θεσμοθετημένος τεχνικός και επιστημονικός σύμβουλος σε θέματα που αφορούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και στην Τοπική Ανάπτυξη και οι βασικοί της στόχοι είναι η υποστήριξη των ΟΤΑ και της Δημόσιας Διοίκησης σε ζητήματα τοπικής διακυβέρνησης, περιφερειακής και βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και κοινωνικής συνοχής. Παράλληλα, ενθαρρύνει τοπικές πρωτοβουλίες και αναπτύσσει κοινωνικές πολιτικές με πραγματικό αντίκτυπο. Η ΕΕΤΑΑ δεν είναι ένας απομακρυσμένος θεσμός, αλλά ένας Οργανισμός κοντά στην κοινωνία και τις ανάγκες της.
Με αφορμή τον πολυδιάστατο ρόλο της ΕΕΤΑΑ και την εμπειρία σας ως δήμαρχος, πόσο επηρεάζει τελικά η λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τους πολίτες σήμερα;
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί το πρώτο σημείο επαφής του πολίτη με το κράτος και γι’ αυτό ο ρόλος της είναι ιδιαίτερα σημαντικός, ειδικά σε περιόδους μετάβασης, αλλαγών και κρίσεων.
Είτε πρόκειται για την πανδημία, είτε για φυσικές καταστροφές, είτε για την οικονομική, κοινωνική ή ενεργειακή κρίση, οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες και να στηρίξουν την κοινωνία – κάτι το οποίο θα συμπλήρωνα πως, κάνουν με επιτυχία. Η τοπική διακυβέρνηση αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο: δεν είναι μόνο διοίκηση, αλλά εφαρμοσμένη δημοκρατία, όπου η αποτελεσματικότητα των πολιτικών κρίνεται στην πράξη.
Σε αυτό το περιβάλλον αλλαγών και κρίσεων, η κοινωνική διάσταση της Αυτοδιοίκησης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα. Πώς μπορεί να προστατεύσει τις ευάλωτες ομάδες;
Η συμβολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην κοινωνική συνοχή είναι κομβική, καθώς λειτουργεί ως βασικό δίχτυ προστασίας για τις ευάλωτες ομάδες. Μέσα από ένα πλέγμα κοινωνικών υπηρεσιών και δομών φροντίδας, προσφέρει ουσιαστική στήριξη σε οικογένειες, ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία.
Παράλληλα, οι σύγχρονες κρίσεις -όπως η ενεργειακή και η κλιματική- έχουν επαναπροσδιορίσει την έννοια της ευαλωτότητας, καθιστώντας μας όλους δυνητικά ευάλωτους, καθώς επηρεάζουν βασικές ανάγκες, όπως η επισιτιστική ασφάλεια.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης γίνεται πιο σύνθετος: δεν περιορίζεται στην παραδοσιακή κοινωνική πολιτική, αλλά επεκτείνεται σε μηχανισμούς άμεσης ανταπόκρισης, πρόληψης και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών.
Με δεδομένο ότι ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης είναι διευρυμένος, πώς μπορεί στην πράξη να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε αυτές τις νέες απαιτήσεις;
Πρόκειται για μια σημαντική πρόκληση, η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα από δίκτυα κοινωνικής παρακολούθησης, συνέργειες με επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς και αξιοποίηση εργαλείων που επιτρέπουν καλύτερη χαρτογράφηση αναγκών και κινδύνων σε τοπικό επίπεδο. Και εδώ η ΕΕΤΑΑ αποδεικνύεται ένας πολύτιμος βασικός συνεργάτης και εταίρος.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή της ΕΕΤΑΑ στο ευρωπαϊκό έργο THALLA. Τι αφορά το έργο και ποια είναι η συμβολή του;
Το THALLA (Thriving Agroecology Living Lab) υλοποιείται στο πλαίσιο της δράσης ECOREADY (Horizon 2020) και αποτελεί ένα συμμετοχικό ερευνητικό έργο με βασικό άξονα τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του αγροδιατροφικού συστήματος και της επισιτιστικής ασφάλειας.
Συντονίζεται από το Εργαστήριο Οργανωσιακής Καινοτομίας και Συστημάτων Διοίκησης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον κ. Παναγιώτη Τριβέλλα, και υλοποιείται με τη συμμετοχή της ΕΕΤΑΑ, της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος και της Farmers Union.
Στόχος του είναι η ανάπτυξη σχεδίων αντιμετώπισης κρίσεων και προτάσεων πολιτικής μέσα από εναλλακτικά σενάρια πρόληψης, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του αγροδιατροφικού συστήματος, ιδιαίτερα στις Περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας και Θεσσαλίας.
Αποτελεί ένα «living lab», δηλαδή ένα ζωντανό εργαστήριο συνεργασίας μεταξύ επιστημόνων, παραγωγών, φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και πολιτών. Μέσα από αυτή τη διαδικασία του ζωντανού εργαστηρίου, προωθείται η δημιουργία ισχυρών δικτύων συνεργασίας, ενισχύεται η συμμετοχή σε τοπικό επίπεδο και καλλιεργούνται δεξιότητες καινοτομίας στα ζητήματα επισιτιστικής ασφάλειας, βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας.
Υπάρχουν κάποια πρώτα συμπεράσματα από την υλοποίηση του έργου;
Ναι, από τις δράσεις του Thalla, τις ημερίδες και τα εργαστήρια που έχουν πραγματοποιηθεί με κοινωνικούς εταίρους, παραγωγούς και επιστήμονες του αγροδιατροφικού τομέα, προκύπτουν ήδη σημαντικά συμπεράσματα. Καταγράφεται θεσμική πολυπλοκότητα και γραφειοκρατία που δυσχεραίνουν την εφαρμογή των πολιτικών. Παράλληλα, εντοπίζονται ελλείψεις σε υποδομές και ανάγκη για πιο αποτελεσματική διαχείριση των φυσικών και υδάτινων πόρων, ενώ η ετοιμότητα στην πρόληψη και διαχείριση κινδύνων παραμένει ζητούμενο.
Την ίδια στιγμή, αναδεικνύεται η ανάγκη για πιο στοχευμένη και διαφανή χρηματοδότηση, καθώς και για ενίσχυση της αγροτικής πολιτικής, ώστε να αντιμετωπιστούν διαχρονικές αδυναμίες, όπως ο κατακερματισμένος κλήρος και η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού. Κομβικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης η εκπαίδευση και η μεταφορά γνώσης, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η βελτίωση της ρύθμισης και εποπτείας της αγοράς, με στόχο τη διασφάλιση της ποιότητας και της επισιτιστικής ασφάλειας.
Κλείνοντας, ποιο είναι το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και πώς μπορεί να γίνει ακόμη πιο αποτελεσματική;
Το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης συνδέεται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την αποκέντρωση και τη μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών. Η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη λειτουργία της.
Η Αυτοδιοίκηση μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, αρκεί να υπάρξει σχέδιο, συντονισμός και εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους και κοινωνίας. Σε αυτή τη διαδικασία, Οργανισμοί όπως η ΕΕΤΑΑ διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, μετατρέποντας τη στρατηγική και τις πολιτικές σε πράξη και διασφαλίζοντας ουσιαστικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.
